کندهاریان

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
د کندهار د پيژندل سوو اشخاصو انځور.
د کندهار د پيژندل سوو اشخاصو انځور. (يادونه: تادين خان دونه پيژندل سوی او مشهور نه دی، خو له دې نظره چې وسمهال د کندهار ولايت د امنيه قومندان دنده ور پرغاړه ده، او د پخواني امنیه قومندان جنرال عبدالرازق اڅکزي ورور او سلاکارانو څخه وو، ته په کتلو سره دده نوم هم په لوړ لسټ کې ورګډ سو.)

کندهاریان يا (د کندهار خلګ) او يا ھم (کندهاري وګړي) د کندهار ولايت د ټولو وګړو لپاره کاريدونکی سرليک يا نوم دی، که څه هم کندهاریان د لوی کندهار و ټولو وګړو ته ويلای سو، خو وسمهال يوازې د کندهار ولايت خبره کيږي. په لاندې ليسټ کې د کندهار ولايت د هغو خلګو خبره هم کوو کوم چې په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو پلرنی ټاټوبی (د پلار او نيکه د پیدایښت سېمه) يې کندهار وو. دې خلګو په مختلفو برخو لکه؛ جورناليزم، سياست، دولتي دندې، پوځي دندې او داسې نور کې دندې ترسره کړي دي.
يادونه:

  • ١ د هغه چا د نامه سره چي سور رنګ ټکی ( Location dot red.svg ) وي، وفات يا وژل/شهيد سوى دى.
  • ٢ هغه چي زرغون رنګ ټکی ( Location dot green.svg) يې مخ ته پروت وي، ژوندي دي.
    • په ياد ولرئ: که مو د يو شخص نوم دوه يا درې ځایه وليدئ، نو بيا وپوهیږی چي هغه شخص تر ١ زياتي دندې ترسره کړي يا ترسره کوي.

ملکي دولتي جنګیالي او نظامي افسران[سمول]

پخوا يو وینا وه; چي کندهار يې ونيوی، نو افغانستان يې ونيوئ
ځکه کندهار هر وخت وېشلی وي، ددې ځای خلګ مختلف فکرونه لري، چي هر چا ښه وروسره وکړه د هغه طرفداري کوي. دوی د طالبانو مخالفت هلته شروع کله چې هغوی د تروریزم پر لورې مخه کړه، کنې کندهار ۶ کاله د طالبانو پلازمېنه وه. خو کله چې بيا جنرال عبدالرازق د کندهار امنیه قومندان سو، نو د کندهاریانو په زړه کې يې خاص ځای پیدا کړ، او د کندهاریانو د هغه تګلاره او کړه وړه خوښ سول. خو کندهاریانو بيا د طالبانو مخالفت هلته شروع کړ، کله چې طالبانو پر جنرال عبدالرازق اڅکزي باندې حملې پيل کړې، او د هغه وژنه يې جهاد وباله، که څه هم جنرال عبدالرازق د طالبانو د ځينو مشرانو لکه ملا محمد عمر او ملا دادالله هيڅ ډول مخالفت نه کاوه.

په دولت کي[سمول]

جنرال عبدالرازق د کندهار پخوانی امنیه قوماندان پوليسو ته د وينا په حال کې

په طالبانو کي[سمول]

واليان، ښاروالان او د والي مرستیالان[سمول]

د والي مرستیالان[سمول]

ښاروالان[سمول]

د ولايتي شورا غړي او رييسان[سمول]

رئیسان[سمول]

  • احمد ولي کرزی (د ٢٠٠۵ څخه ١٢ جولای ٢٠١١)
  • حاجي سيد جان خاکرېزوال (د سياسيونو لخوا د احمد ولي کرزي پر ځای وټاکل سو. د دندې مهال ١٢ جولای ٢٠١١- تر شاوخوا ٢٩ جولای، ٢٠١۴ پورې)
    • (دوهم پړاو: په ١۵ نومبر ٢٠١۶ کې دوهم وار لپاره د ٩ رايو په ګټلو سره د کندهار د ولايتي شورا رئیس وټاکل سو)
  • هشمت خليل کرزی (نامعلوم، خو د مړینې پر مهال يې په ٢٩ جولای، ٢٠١۴ کي يې د ولايتي شورا ټاکنې ګټلې وې)

غړي[سمول]

سیاستوالان[سمول]

کرزي په خپل پلارني ټاټوبي کندهار کي شورا ته د خبرو په حال کي.
  • ملا محمد عمر
    • (د افغانستان اسلامي امارت بنياد ايښودونکی او لومړی مشر، او  د طالبانو بنیاد ایښودونکی او لومړی مشر، همدارنګه د افغانستان يولسم ولسمشر، اميرالمؤمنين، او دفاکتو مشر وو) Location dot red.svg
  • حامد کرزی
    • (د افغانستان ديارلسم ولسمشر، او د افغانانو په رايه لومړی ټاکل سوی ولسمشر) Location dot green.svg
  • احمد ولي کرزی
    • (د کندهار دفاکتو مشر، د کندهار د ولايتي شورا رئیس)  Location dot red.svg
  • هشمت خليل کرزی (د «اسیا سیکورټي ګروپ» خصوصي امنیتي کمپنۍ مشر، تکړه سياستوال، د کندهار د ولايتي شورا مشر (د دندې شروع کولو ترمخه مړ سو).  Location dot red.svg [۱]
  • گل آغا شېرزی Location dot green.svg
    • (دوه ځلې د کندهار والي او بيا د ننګرهار ولایت والي وټاکل سو، اوسمهال د افغانستان د سرحدي او قبایلو چارو وزیر دی)
  • شيدا محمد ابدالی Location dot green.svg
    • (په هند کې د افغانستان سفير، د ملي امنیت په برخه کې د حامد کرزي سلاکار، په جنورۍ ٢٠١٩ کې کي يې ځان د ولسمشرۍ د ټاکنو لپاره هم نوماند کړ.)

نور سياستوالان[سمول]

کندهاریان په نورو ولایتونو کې د والي په توګه[سمول]

  • بسم الله افغانمل (پخوا د کندهار د ولايتي شورا غړي او د زابل ولایت والي وو)  Location dot green.svg
  • عبدالجبار نعیمي (د افغانستان اسلامي محاذ د رهبرۍ مهم غړي، په پاکستان کې افغان ډپلوماټ ٢ وارې، د افغانستان لپاره د ۲۰۰۴میلادي کال دولسمشرۍ دانتخاباتو کې د حامد کرزي دکمپاین مشر، د اساسي قانون دتصویب لویه جرگه کې دکندهار دپنجوايي ولسوالۍ وکیل، د میدان وردګو او خوست ولایتونو والي، او اوسمهال د لغمان ولایت والي دی)  Location dot green.svg

د کندهار د نورو ادارو مشران[سمول]

نور دولتي چارواکي[سمول]

  • هدايت الله توخي (پخوا: د بیروت په امریکایی پوهنتون کي د افغان محصلینو د ټولنی رئیس وو. هغه ډېرې نور دندې هم لرلې!)  Location dot red.svg
  • نثار بارکزۍ
    • (په المان کي په سياسي علومي کي خپلي زده کړي پاى ته رسولي او له دې مخکي په اداره امور کي د رئيس د مرستيالۍ تر کچي دندي مخ ته وړي، وسمهال د اشرف غني لومړى سکرټر دی) Location dot green.svg

په ولسي جرګه کې[سمول]

د اولسي جرګې اوسني غړي (نارينه)[سمول]

ښځينه سياستوال[سمول]

په کندهار وسمهال هم د ښځينه سياستوالو کمي ده، خو هرڅه چي وي لاندې يې وګورئ.

د ولسي جرګې غړي[سمول]

د ولسي جرګې پخواني غړي[سمول]

سوداګران[سمول]

د کندهار ولايت اوسېدونکي حکمت الله ښادمن چي د کندهار د تکړه سوداګرو څخه حسابيږي، او په نړيواله کچه د کم عمره سوداګرو څخه هم حسابيږي

د فلم، راډیو، تلویزیون خلګ او ممثلين[سمول]

جورنالیسټان، شاعران او لیکوالان[سمول]

د افغانستان د ملي سرود شاعر، او لیکونکۍ عبدالباري جهاني چي په کندهار ولایت کي زيږيدلی دی.

عبدالهادي ريشا‌ء(ليکوال، سياستوال)  Location dot red.svg

سندرغاړي[سمول]

نارينه[سمول]

ښځېنه[سمول]

کندهاري پاچاهان او ملکې[سمول]

باچاهان[سمول]

  • ميرويس هوتک
    • (د هوتک واکمنۍ لومړي مشر او بنياد ايښودونکي، د افغانستان بنیاد ايښودونکي، د پښتو ژبې د ليک او لوست بڼې پيداکوونکي) Location dot red.svg

ملکې جنګي او تاريخي ښځې[سمول]

بارکزي پښتانه مشران[سمول]

د پښتون قوم بارکزۍ ډله د کندهار څخه پیل سوه، ددې وروسته بیا امير دوست محمد خان په ١٨٣٧ زيږديز کال کې په افغانستان کې دبارکزيو د واکمنۍ بنسټ کيښود. او بيا د همدغو بارکزیو څخه ډېر واکمنان پاته سول، نو ځکه چي د بارکزي قوم شاوخوا ټوله وګړي که څه هم په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو کندهاریان دي او ځينې يې لاندې توګه دي:

نوم زېږېدنه دنده(ې) ښځه(ې) اولاد
محمد يوسف کندهار د توپچي ځواکونو مشر نامعلومه حاجي جمال خان
حاجي جمال خان کندهار (١٧١٩) نامعلومه ۲
  1. عبدالحبيب خان سخي
  2. بهادر خان حاجي دروېش
  3. سردار رحيمداد خان
  4. سردار پاينده خان
  5. يوه لور
سردار پاينده خان کندهار (١٧۵۸) د بارکزيو مشر ۸
  • ۲۵ زامن او ۴ لوڼې
  1. سردار فتح علي خان
  2. نواب اسدالله خان
  3. سردار تېمور قلي خان
  4. نواب عبدالجبار خان
  5. سردار محمد اعظم خان
  6. نواب عبدالصمد خان
  7. سردار پردل خان محمدزی
  8. سردار شېردل خان محمدزی
  9. سردار عطا محمد خان
  10. سردار يار محمد خان
  11. امير دوست محمد خان
  12. سردار کهندل خان
  13. سردار امير محمد خان
  14. نواب توراباز خان
  15. سردار سلطان محمد خان
  16. سردار رحيم دل خان
  17. سردار مهردل خان
  18. سردار سيد محمد خان
  19. سردار پير محمد خان
  20. سردار محمد زمان خان
  21. سردار محمد زمر خان
  22. سردار حيدر خان
  23. سردار اسلم خان
  24. سردار جمعه خان
  25. سردار خيرالله خان
  26. وفا بېگم (لور)
امير دوست محمد خان شاید کندهار (۲۳ ډېسمبر، ۱۷۹۳) د بارکزيو د حکومت بنسټگر شاوخوا ۲۵
امير شېر علي خان کابل (١٨٢۵) د افغانستان پاچا ١ شايد
امير محمد يعقوب خان کابل (شايد) د افغانستان پاچا نامعلوم

نامعلوم

ايوب خان کابل (۱۲ د اکتوبر، ۱۸۷۹ ز) د افغانستان پاچا نامعلومه نامعلومه
امير عبدالرحمان خان کابل (۱۸۴۴ يا ۱۸۴۰ ز) د افغانستان پاچا؛ (د امير محمد افضل خان مشر زوی او د دوست محمد خان لمسی و.) ١۴
  • دوولس زامن او څلور لوڼې
  1. سردار عبدالله خان
  2. امير حبيب الله خان
  3. سردار نصرالله خان
  4. سردار فتح الله خان
  5. سردار عبدالفحد خان
  6. سردار شمس الدين خان
  7. سردار حفيظ الله خان
  8. سردار محمد امين خان
  9. سردار اسد الله خان
  10. سردار محمد افضل خان
  11. سردار محمد عمر خان
  12. سردار غلام علي جان
  13. گوهر خانم (لور)
  14. روقيه خانم (لور)
  15. فاطمه بېگم (لور)
  16. حاجره بېگم (لور)
امير حبيب الله خان سمرقند (۲ د جولای، ۱۸۷۲ ز) د افغانستان پاچا ۴۴ (د امير حبيب الله خان کورنۍ) وګورئ ۲۹ زامن او ۳۲ لوڼې (د امير حبيب الله خان کورنۍ وګورئ)
سردار نصرالله خان سمرقند (۱۸۷۴ ز.) د افغانستان پاچا؛ د امير عبدالرحمن خان زوی، د امير حبيب الله خان ورور او د امير امان الله خان آکا وو لس يوولس زامن او پينځه لس لوڼې
امير امان الله خان پغمان (١ د جون، ١٨٩٢) د افغانستان پاچا ١ ثريا طرزي ١ لور شاید

ورزشکاران[سمول]

نارينه[سمول]

ښځېنه[سمول]

ساينسپوهان[سمول]

دیني او مذهبي وګړي[سمول]

پايلوچان، ناميان، نوموتلي تکړه خلګ[سمول]

دفاکتو مشران[سمول]

کندهار په بېلابېلو وختونو کي ډېر شمېر دفاکتو مشران لرل، چې ډېر لږ شمېر يې لاندې موجود دي.

  • احمد ولي کرزی (وو د ولايتي شورا رئیس، خو کندهاریانو دده خبرو او کړنو ته د والي تر کړنو ډېر اهميت ورکاوه. د کندهار د هغه وخت والي توريالي ويسا او امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم دده هره خبره منل. د ډيرو په وینا عبدالرازق اڅکزي ته دداسې لويې وظیفې په ورسپارلو کې هم دده لوی لاس وو، دده همدا کار بيا وروسته د کندهاریانو په ګټه هم تمام سو)

سرچینې[سمول]

  1. ننی ټکی اسيا (په ٣٠ جولای ٢٠١۴ کې). حشمت خلیل کرزی څوک و؟- ځانګړې لېکنه.
  2. د حميدزي لالي ژوند ليک . د بيوس انفو.کام څخه.
  3. خبريال ټکی کام (په مې ٢٠١۵ کې). کندهاري ممثلين:پر احمدالله مجامجو بريد غندي.
  4. د پامير زيارمل پښتو ګوګل جوړول او دده ژوند ليک . د شمشاد تلویزیون.کام څخه.