دا غوره لیکنه ده۔ لطفا د نورو معلوماتو لپاره دلته کلیک کړئ۔

جنرال عبدالرازق

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
(له جنرال عبدالرازق اڅکزی نه مخ گرځېدلی)
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
جنرال عبدالرازق اڅکزی
د خپلواکۍ اتل
ښاغلی رازق فارغه سوو پولیسو ته د خبرو کولو په وخت کی
ښاغلی رازق فارغه سوو پولیسو ته د خبرو کولو په وخت کی

Seal of the Afghan National Police (English).svg د کندهار ولايت امنيه قوماندان
د واکمنۍ دوران
۲۹ مې ۲۰۱۱ – ۱۸ اکتوبر ۲۰۱۸ 
Fleche-defaut-droite-gris-32.png خان محمد مجاهد
جنرال تادين خان Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
Seal of the Afghan National Police (English).svg د سويلي حوزې اپراتيفي مشر
د واکمنۍ دوران
٢٠١٣ – ١٨ اکتوبر ۲۰۱۸ 
Seal of the Afghan National Police (English).svg د بشپړې سرحدي لوا قومندان
د واکمنۍ دوران
٢٠٠۶ – ۲۹ مې ۲۰۱۱
Seal of the Afghan National Police (English).svg د سرحدي ځواکونو قومندان (س)
د واکمنۍ دوران
۲۰۰۴ – ٢٠٠۶
Seal of the Afghan National Police (English).svg د يوې پوستې قومندان (س)
د واکمنۍ دوران
٢٠٠٣ (شاوخوا) – ٢٠٠۶
د شخص معلومات
پيدايښت ١٩٧٩
منصور غونډۍ کلۍ، ډنډ ولسوالۍ، کندهار[۱]
مړینه ١٨ اکتوبر، ٢٠١٨ (په ٣٩ کلنۍ کي)
کندهار ولایت

د کندهار ولایت ماڼۍ برید

د مړینې لامل د مرمۍ زخم
وژونکی/وژونکي طالبان  د وژونکی/وژونکي (P157) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
هديره خرقه شريفه
تابعیت Flag of Afghanistan.svg افغانستان
لقب رازق خان
د زړه ور جنرال لقب د ولسي جرګه لخوا
اولاد ١٣
عملي ژوند
دنده پوځي افسر
سياستوال
امنيه قومندان  د دنده (P106) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
کاروونکي ژبه(ي) پښتو  د languages spoken, written or signed (P1412) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
پوځي خدمت
برخه افغان سرحدي ځواکونه  د پوځي څانگه (P241) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
مقام د کندهار امنیه قومندان
جګړه/جګړې د لقمان کلی جګړه
جايزې
  • د ولسي جرګې لخوا د سرو زرو مډال
  • د کندهار د خلګو لخوا د سرو زرو مډال
  •  د ولسي جرګې ملي نښان [۲]
ويبپاڼه
ويبپاڼه د کندهار پولیسو ويبپاڼه

ستر پاسوال عبدالرازق اڅکزی (اصل نوم: عبدالرازق) په کندهار کې په حاجي رئیس او د عامو خلکو ترمنځ تر ډېره په جنرال رازق مشهوره وو. هغه ۴۰ کاله مخکې په ۱۳۵۸ لمريز کال کې د کندهار ولايت په ډنډ ولسوالۍ کې په يوه غريبه کورنۍ کې دنيا ته سترګې پرانېستې.[۳][۴] [۵][۶]

ښاغلی رازق د کندهار ولایت امنیه قومندان او دفاکتو مشر وو. او د کندهار سره سره د افغانستان د يو تر ټولو زړورو قومندانانو څخه هم وو. داسې ويل کيده، چې د هېواد په سويل او په ځانګړې ډول په کندهار ولايت کې طالبانو او د پښتنو د نورزي ټبر ځينو خلګو ترټولو ډېره هڅه دا وه چي جنرال عبدالرازق له منځه يوسي. که څه هم طالبانو او د پښتنو د نورزي ټبر ځينو خلګو په څو بريدونو کې جنرال رازق په نښه کړ، خو نوموړی ترې روغ ووت. خو په ١٨ اکتوبر ٢٠١٨ کي دده د ژوند آخري لحظې راورسېدې، او طالبانو دئ د ډير پيچلې پلان تر جوړېدو وروسته د ابودجانه نورزی نامه طالب ترهګر لخوا په شهادت ورسول سو. هغه د کندهاریانو خواخوږی هم ګڼل کيده، نو ځکه ورته په کندهار کی خلګو د (رییس صاحب يا حاجي رئیس) نوم هم ورکړی وو.

نيوليک

مخکينی ژوند[سمول]

د کندهار امنیه قومندان ستر جنرال عبدالرازق د غورک ولسوالۍ په يوه کلي کي د کلي د مشرانو سره، د طالبانو د پرشا کولو وروسته

کله چې طالبان په هېواد مسلط سول، نو د خپل حاکميت په لومړيو وختونو کې يې، د نوموړي پلار او تره ووژل. جنرال عبدالرازق په ۲۰۰۱ زېږديز کال د اڅکزيو د قوم له هغې ډلې سره يوځای سو، چې د طالبانو او نورزی مجاھدینو پر وړاندې يې جګړه او مقاومت کولو، د يادې ډلې مشري ګل اغا شيرزي او فدا محمد په نوم قومند ان پر غاړه درلوده. او بيا چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت له منځه ولاړ او پرځای د حامد کرزي په مشرۍ لنډمهاله اداره منځ ته راغله، نو ښاغلی رازق هم سياسي او پوځي ډګر ته راغلو، په ځانګړې ډول جنرال رازق له ۲۰۰۲ زېږدي کال څخه بيا تر ١٨ اکتوبر ٢٠١٨ پورې د پوليسو په امنيتې ارګانونو کې دنده پرمخ وړل، او د کندهار د امنيه قوماندان په توګه يې دنده ترسره کول. لوی پاسوال عبدالرازق په لومړيو کې د کندهار ولايت د سرحدي پوليسو د قومندان په توګه دنده درلوده، چې د پاکستان سره پر پوله ځای پر ځای وو. په کندهار ولايت کې د نېږدې نورو پرتو ولايتونو په پرتله امنيتي وضعيت څو برابره ښه وو، د کندهاريانو په وينا په داسې حال کې چې د طالبانو په واکمنۍ کې کندهار د طالبانو مرکز وو، خو بيا هم په ياد ولايت کې د ښه امنيتي وضعيت شتون د جنرال عبدالرازق د هڅو پايله وه. همدا ډول ځينې نړيوالې ادارې د جنرال رازق په اړه وايي، چې نوموړی د مخدره موادو او اپینو په قاچاق کې لاس درلود. د طالبانو پر وړاندې د جنرال رازق سخت درېځ د زيات شمېر افغانانو په زړونو کې نوموړي ته مينه پيدا کړي وه، او ښاغلی رازق يې تر ډېر شهرته رسولی وو. د ياد درېځ پر اساس جنرال رازق پرته له پښتونو د نورو قومونو د خلکو په زړونو کې هم ځای درلود او همدارنګه د نورو سياسي او پوځي لوړپوړو پښتنو چارواکو په پرتله د پخوانۍ شمالي ټلوالې له مشرانو سره هم ښې اړيکې لرلې. د جنرال رازق په اړه ويل کيږي، چې پخواني ولسمشر حامد کرزي ته له نېږدې او باور لرونکو کسانو له ډلې څخه وو.

واک ته رسيدنه[سمول]

جنرال عبدالرازق به د کندهار دسپين بولدک په شاوخوا سيمو کې پر نورو پوستو به ګرځيدی، او د سيمي د ټولو قومندانانو سره به يې ټينګه رابطه نيول. ده به د سپين بولدک د هر يوه قومندان سره د هغه په نوو پريکړو او بدلونونو کې غونډه اخيسته. او د سپين بولدک د خپل قوم د شاوخوا ٧٠٠ سيمييزو وسلوالو مشر وو.

جنرال رازق په هېواد کې له پېژندل سویو څېرو څخه و او د پاکستان پر وړاندې یې سخت دریځ درلود. نوموړی د خپل جګړه ییز مهارت، شخصي او قومي اړیکو پر مټ د سیمې له مشهورو شخصیتونو څخه و او د وژل کېدو تر مهاله د کندهار د امنیه قوماندان پر څوکۍ پاتې سو. جنرال عبدالرازق په ۲۰۰۸ ز کال کې لومړی ځل د بهرنیو ځواکونو له ملاتړ پرته د کندهار په محله جات کې د افغان ځواکونو خپلواک عملیات ترسره کړل.

    • جنرال عبدالرازق اڅکزی د امریکا له یرغل سره یو ځای کندهار ته راغلی، او وروسته په سپین بولدک کې د یوې پوستې قومندان وټاکل سو، او په ۲۰۰۴ز کال کې په یاده ولسوالي کې د سرحدي ځواکونو قومندان سو.
    • په ۲۰۰۶ز کال اسدالله خالد په کندهار کې والي سو، له دې سره د جنرال رازق نوم هم ډېر مشهوره سو، او بشپړه سرحدي لوا ور وسپارل سوه.
    • ښاغلي لوی پاسوال جنرال عبدالرازق اڅکزي هغه وخت د کندهار امنیه قومندانۍ ته لاره پيدا کړه، چې د کندهار پخوانی امنیه قومندان خان محمد مجاهد ووژل سو، او په ۲۰۱۱ز کال دی د ښاغلي حامد کرزي لخوا د هغه پر ځای وګمارل سو.


  • د سويلي حوزې د اپراتيفي مشرۍ ترلاسه کول:

ښاغلی ستر پاسوال عبدالرازق اڅګزی که څه هم د کندهار ولايت امنيه قومندان وو، خو د کندهار  تر څنګ يې د سويلي افغانستان (په خاصه توګه: زابل، اروزګان او هلمند) امنيت هم ساته. هغه په لسګونو وارې لښکرګاه او قلات د سقوط څخه ژغورلي وو. همدا وجه وه چې دئ د سویلي حوزې (سويلي افغانستان)  اپراتيفي مشر هم ټاکل سوی وو، مطلب جنرال عبدالرازق د کندهار ترڅنګ د هلمند، غزني، زابل، اروزګان او فراه ولايت د امنيت لپاره هم کار کاوه، او د دې توان يې درلود چي د سيمي عسکرو ته امر ورکړي، د دندو څخه يي ګوښه کړي او يا نوي دندې وروسپاري. ده ته دا واک ځکه ورکول سوی وو چې ده يې ارزښت درلود، او دا چې دده واک ورځ په ورځ ډيردی هغه بيا په دې خاطر چې د افغانستان دوهم ترټولو لوی هوايي ډګر هم دده تر واک لاندې سیمې (کندهار) کې وو.

ملګري او مخالفان[سمول]

ملګري[سمول]

حامد کرزی[سمول]

دا چې ښاغلی جنرال عبدالرازق عبدالرازق اڅکزی داسې لوی واکمن سو، په دې کې د ښاغلي کرزي ډېر لوی لاس وو. لومړی خو خلګ وايي د کرزي په غوښتنه ښاغلي رازق امنيه قومندان سو، خو په هر صورت دا خو معلومداره ده چې د کرزي د حکومت آخرین وختونه وه، نو هغه باید خپله سيمه خو په امن کړې واي

له اتلنتیک مجلې سره د پخواني ولسمشر حامد کرزي د مرکې ژباړه؛ د جنرال عبدالرازق اړوند برخه:

مجیب مشعل د اتلنتیک مجلې خبریال:

یو بل څه چې ستاسو د سولې پالنې له ځانګړتیا سره اړخ نه لګوي هغه په افغانستان کې له مشخصو کسانو څخه ستاسو ملاتړ دی، لکه جنرال عبدالرازق چې قطعاً د سوله پالو په قطار کې هم نه راځي. جنرال عبدالرازق داسې یو کس دی چې د طالب جنګیالیو پر وژنې ویاړي.

جمهور رئیس کرزی:

خو، جنرال عبدالرازق د کندهار ولایت د امنیې قومندان دی.

پوښتنه:

هغه د کندهار د امنیې قومندان دی، خو د یو سوله پاله جمهور رئیس په ملاتړ، واک ته رسېدلی دی.

جمهور رئیس کرزی:

جنرال عبدالرازق د کندهار امنیې قومندان دی او د کورنیو چارو وزارت لخوا په دې دنده ګمارل سوی دی. هغه خپله دنده ترسره کوي. دا خبره ستاسو له لومړۍ خبرې سره اړخ نه لګوي چې ويل مو افغان سرتېري د خپل هېواد د دفاع پخاطر د تروریزم پرخلاف په جګړه کې خپله وینه تویوي. جنرال عبدالرازق یو فعاله امنیه قومندان دی او د ده په شتون کې، کندهار خورا زیات امن سوی.

آیا مونږ څه غواړو؟ سوله یا که د بې ثباتۍ او جګړې دوام؟ که نوموړي قومندان خپله دنده په ښه توګه ترسره کړي وي، نو زه یې ستایم. د طالبانو پرضد د جګړې په نوم د جګړې دوام نه ستایم او ما ته دا جګړه رښتینې نه بلکې توطئه ښکاري، داسې یوه توطئه چې پکې هم طالبان او هم امنیتي ځواکونه د افغانانو په توګه مري او زه غواړم دغې توطئې ته د پای ټکی کېږدم.

— پخوانی ولسمشر حامد کرزی[۷]

عطاجان حق بیان[سمول]

د کندهار تر سنګه په زابل ولایت کې د جنرال عبدالرازق تر ټولو لوی مرستيال او تکړه ملګری وو، ښاغلی جنرال عبدالرازق چي به هر وخت زابل ولایت ته تلی نو د عطاجان حق بیان او جنرال رازق تر منځ به ليدنه خامخا کيدل، او شپه به يې هم د عطاجان حق بیان په کور او سيمې کې تيروله.

حاجی جانان ماما[سمول]

د امنیه قومندان جنرال رازق له نژدې کسانو او قوي ملاتړو څخه و. قومندان جانان له جنرال رازق سره د کندهار په امن کولو کې مهم رول لوبولی وو.

مخالفان[سمول]

اشرف غني[سمول]

په ٢٠١۴م کال کې هشمت خليل کرزي د ټاکنو د مخکښ نوماند ډاکتر اشرف غني احمدزي ملاتړ اعلان کړ او د هغه لپاره يې د ټول جنوب لویدیځ زون په کچه کمپاین وچلاوه او زیاتې رایې یې ورته را ټولې کړې وې. کله چې اشرف غني ټاکنې وګټلې نو په کندهار ښار کې داسې ګنګوسې خپرې سوې، چې ګواکې د ډاکتر اشرف غني احمدزي او عبدالله عبدالله د پلویانو تر منځ به د اخ و ډب پېښې را منځته سي.

خو جنرال رازق د یو لړ اخطاري او له ګواښه ډکو څرګندونو پر مهال د دواړو نوماندانو پلویانو ته په مستقیمو اشارو سره په ډاګه کړه، چې کندهار نور د ټیکه دارانو او داړه مارانو له منګولو وتلی او هېڅوک یې پر سر سیاسي معاملې، سودابازۍ او ټیکې نسي کولای.

له دې څرګندونو څخه وروسته د جنرال عبدالرازق اڅکزي او اشرف غني تر منځ اړيکې ډيرې خرابي سوې، او اشرف غني ډېر ځله جنرال عبدالرازق د دندې څخه د ليرې کولو کوښښ وکړ خو سياسي واک يې کم وو، هغه د واکمنۍ تر اخيري ورځې پورې په دنده بوخت وو. ځينې خلک وايي چې د جنرال عبدالرازق اڅکزي د وژنې کار د طالبانو نه بلکې د اشرف غني دی.

سياسي ژوند[سمول]

جنرال رازق د افغانستان د کندهار ولايت په ښوراوک ولسوالۍ کې د کندهار پاکونې په نامه عملیاتو کي د امريکايانو سره يو ځای

د ملګروملتو د شکنجې ضد کمېټې جنرال رازق د شخصي محبسونو پر لرلو او د بندیانو په ربړولو تورن کړی وو.

د هېواد هرې محکمې ته د هر تور د سپناوي لپاره حاضر یم، خو د نړیوالو د بې ځایه تورونو هیڅ پروا نه لرم، خپلې وظیفې او خدمت ته ادامه ورکوم، دغه راپور جوړونکي د پاکستان د استخباراتو کارکوونکي دي
— جنرال عبدالرازق اڅکزی

دې کمېټې دا هم ویلي وو چې رازق خپل یو شمېر مخالفان په بې رحمۍ وژلي وه. خو په افغانستان کې دا اداره د ولسمشرۍ سره همکاري کوي، نو ځکه ددې ادارې پر داسې خبرو د کندهاريانو هيڅ ډول اعتبار هم نه کيده، او ددې ولایت خلګو ددې ادارې دا څرګندونې په کلکه وغندي. [۸][د سمو سرچينو د ښودلو اړتيا]

همايون عزيزي، اشرف غني او جنرال رازق په خلکه شريفه کي. د همايون عزيزي او جنرال رازق هم د يو بل سره جوړه نه وه

په ٢٠١۶م کال کې د جنرال رازق او کندهار پخوانی والي ډاکتر همایون عزیزی ترمنځ اختلافات اوج ته ورسېدل، د ښاغلي رازق او عزیزی تر منځ اختلاف د سپین بولدک پر ګمرکي عوایدو رامنځته سو، د نني اسيا ټکي خبرپاڼې په وينا چي د ګمرګ عواید د جنرال رازق د پلویانو جیبونو ته ځي او ددوي په وينا د کندهار والي غوښتل چې عوايد حکومتي خزانې ته یې ورکړي.[۹][د سمو سرچينو د ښودلو اړتيا]

جنرال رازق او د افغانستان شمال[سمول]

د رازق په تړاو په لومړیو وختونو کې د هېواد په شمال کې چندان ښه نظر موجود نه و، خو له یو څه مودې وروسته بیا جنرال رازق یو څه خپل دریځ بدل کړ چې د وخت په تېرېدو یې په ۲۰۱۸ ز کال کې د حکومت او عطا محمد نور تر منځ په اړ او دوړ کې د عطا محمد نور پلوي وکړه.

نوموړي د عطامحمد نور  تر څرګندونو وروسته چې ویل یې حکومت یې له بلخ ولایت نه د لرې کولو وړتیا نه لري او له یاد ولایت نه د نوموړي د تګ فیصله به جمیعت ګوند کوي

  • وویل: «حکومت د یوې هوکړې له مخې رامنځته سوی او د دې وړتیا نه لري چې څوک له دندې لرې او یا یې وګماري.»[۱۰]

د ٢٠١٨ کال په انتخاباتي چارو کې لاسوهنه[سمول]

د افغانستان د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون رئیس ګلا جان بدیع صیاد، د چهارشنبې په ورځ (جون ١٣، ٢٠١٨) د ولسي جرګې او ولسوالیو شوراګانو ته د نوماندانو د بهیر د پای ته رسیدو د اعلانولو پر وخت یو شمیر والیان او د امنیه قوماندانان په انتخاباتو کې په مشخصه توګه د جنرال رازق نوم یاد کړي وو او ویلې وو چې د انتخاباتو خپلواک کمیسیون د افغانستان د حکومت سره پدې اړوند خپله اندیښنه شریکه کړې وه. خو جنرال رازق ادعا کړې وه چې د کندهار په ولایت کې د ۱۳۰ یا ۱۴۰ تنو پورې نوماندان وو چې د امنیه قوماندانۍ ورته استعلامونه ورکړي وو چې سوابق یې وڅیړل دي چې کومخ جرمي سابقه ونلري. جنرال رازق د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون مستق والی تر پوښتنې لاندې راوړي وو او ادعا یې کړې وه چې ددې ولایت په اوه ولسوالیو کې نوم لیکنه نده سوې او نه انتخاباتي مواد انتقال سوي او نه هم تذکرې توزیع سوي.

جنرال رازق او مخالفان يې[سمول]

جنرال عبدالرازق اڅکزي؛ هر ډول مخالفین لرل. د هغه مخاليفين په هره برخه لکه; ناټو، افغان دولت، کندهاريانو، طالبانو، داعش، سياسي ګوندونو، پاکستاني پوځيانو، پاکستاني استخبارات (ISI)، ايراني استخباراتو او داسې نورو کي وه. دغو ټولو د کندهار ولايت ورهاخوا په ټوله سويلي حوزې کې يو شمير خطرناکه پلانونه لرل، خو جنرال عبدالرازق د سيمي په کچه يواځينی قدرتمند شخص وو، چې په دې هرڅه پوهيده، او هميشه يې دوی ته په کلکه ځواب ورکاوه، او ددوی ټوله پلانونه به يې د خاورو سره ور خاورې کول. مطلب ښاغلي اڅکزی دوی ټولو ته د مخ څپيړه او سردرد وو.

عزت او مشهورتيا[سمول]

د جنرال عبدالرازق اڅکزي د لاسته راوړنو څخه يوه ترټولو لویه لاسته راوړنه داوه چې کليوال سپينږيرو ته يي تر بل هر چا ډير اهميت ورکاوه، د هغو ښکنځل او بدي خبرې يي پر ځآن بدي نه لګولې، د کندهاريانو يو خاصيت دادی چې د مشرانو او سپينږيرو عزت وکړي، خلګ دي پخپله عزت کوي

کله چې د کندهار ولايت امنيه قوماندان جنرال عبدالرازق وو، نو د کندهار ښار او په خاصه توګه د سپين بولدک په ولسوالۍ او لارو کې جنرال رازق ته حاجي رئیس ويل کېدی. نو په هغه وخت کې جنرال رازق د سپين بولدک په سيمه کې تر ډېره د جنرال صاحب، يا حاجي رئیس په نامه ياديدۍ. لوی پاسوال جنرال رازق د افغانستان د ٢٠٠٣ کال راهیسې يواځينی دولتي شخص وو، چې د هر قوم څخه يي پلويان لرل، او په اوسني دور کې يي د طالبانو او د ځينو په وينا د ناټو ورهاخوا هيڅ يو افغان هم دده مخالف نه وو.

د هغه د وژنې کوښښونه[سمول]

د کندهار امنيه قومندان جنرال عبدالرازق په ځانمرګي بريد کي د راسته لاس، مخ او  غاړي ځيني برخي سوځېدلي وې. جنرال عبدالرازق خان اڅکزي نن په روغتون کي له رسنيو سره د خبرو پرمهال ويلي وو چي ډېر ژر به له روغتونه رخصت سي او بيرته به په عادي توګه خپل کاري دفتر ته را وګرځي. رازق د وسلوالو طالبانو او ځينو نورو هغه ادعاوي او اوازې رد کړې وي چي ګواکي په دې چاودنه کي دى سخت زخمي سوى او لاسونه يې له منځه تللي دي. هغه زياته کړه چي د ژوند تر وروستۍ سلګۍ پوري به دى، پوليس او د کورنۍ ټول غړي يې د وطن لپاره کار کوي او يوازينى ارمان يې همدا دى چي په وطن کي سوله او پرمختګ وويني. د کندهار امنيه قومندان پر ده باندي بريد د پاکستاني استخاباراتو لخوا وباله او ويل يې چې ددي ډول بريدونو په وړاندي به مقاومت کوي. هغه په ټينګار سره وويل چې پر ده باندي د بريد طرحه کوونکي به ونيسي. (سرچینه: عبدالمنان ارغند ته په يو وينا کې).
  • په ١١ جنوري ٢٠١٢ (٢١ مرغومی ١٩٣٠) باندې یو ځانمرګی برید کوونکی د مراجعینو په کتار کې د هغه د وژلو لپاره ورغلی و، چې چاودنه يې د وخت نه لرلو په خاطر له هدف وړاندې ترسره کړل. [۱۱]

د هغه پر وژنه ويناوې[سمول]

کندهار راډیو تلویزیون:(د دښمن دسترګو اغزی اوملي قهرمان شهید سترپاسوال عبدالرازق)[سمول]

افغان ملت نن ورځ (١٨ اکتوبر، ٢٠١٨) خپل یو داسی غښتلی او قهرمان بچی له لاسه ورکړ چی واقعاً یو ریښتنی قهرمان وو، د وطن سره یی بې ساری مینه درلوده، د وطن دفاع يي په مینه اومیړانه وکړل، د هیواد د لویشت لویشت خاوری څخه یی دفاع او په کلکه يې مبارزه وکړل او خپل خوږ ژوند یې په  همدې لار کښی قربان کړ.

جنرال صاحب شهید عبدالرازق هیڅکله ماته نه منله۔ جنرال صاحب دسولی دهڅو دچټکتیا  او د ډیورند دشومو طرحو  مخالف او عملاً يې ددښمن شوم اعمال خنثي کړي او تل ددښمن دسترګو اغزی وو او هر وخت يي دهېواد پر قسم خوړلي دښمن مخامخ ګذار کاوه او دسترګو په رپ کي يې ددښمن سنګرونه تر خپلو پښو لاندي کول، دښمن تل د هغه دوژولو پلانونه جوړل، چي بالاخره يي دهېواد ستره هستي او قهرمان بچی دخپلو شمو موخو ښکار کړ، شهید عبدالرازق خان دهېواد  رښتینی شهید دی۔ دهیواد اتله الله ج دي دجنتونو سردار کړه .

شهیدجنرال عبدالرازق مخکي له دي چي کندهار دامنیه قوماندان دنده ور وسپارل سي دهېواد په سرحدي ځواکونو کي دوطن دیوه زړه ور قوماندان په توګه د وطن د دښمنانو په مخنیوي کې ډېر مهم رول درلود، دشهید دزړه ورتیا او پوهي په نظر کي نیولو سره   په ۱۳۹۰ هجري شمسي  کال  کې د کندهار د پخواني امنیې قوماندان خان محمد مجاهد تر شهادت وروسته، د سرحدي پولیسو د قوماندانۍ تر څنګ، د کندهار د امنيه قوماندان په توګه وټاکل سو. دنوموړي تر ټاکل کیدو وروسته په کندهار ولایت، چي امنیتي وضعیت  يې،  په ټول هېواد کي خونړي او په ډېر بد حالت کي وو، دشهید  دسالمي رهبرۍ او قاطع عملکرد په نتیجه کي دکندهار امنیتي وضعیت ترټول هېواد بهتر او دښه او ډاډمن امنیت لرونکي ولایت وپیژندل سو.

لکه مخکي، چي مو اشاره ورته وکړه قهرمان شهید جنرال عبدلرازق تل ددښمن دشومو پلانونه په مخنیوي کي بریالی او تل ددښمن دسترګو اغزی وو ، نو دښمن هم تل دهغه دله منځه وړلو په تلاښ کي وو .  دده  دخپلي خولي بیان دي ، چي درسنیو سره يي په خبرو کي ویلي وه  (تر پنځه دېرشو ډېرې حملې را باندي سوي، داسي  چي موټر مي په راکټ لګېدلی، داسي  چي موټر مي پر بم لګېدلی، په کمین کي راګېر سوی یم او انتحاري حملې را باندي سوي دي.)خو دي به تل دخداي  ج په فضل او دخپلو خلګو ددعاوو په برکت وژغورل سوو ، خو بالاخره دهېواد اخلګو د دښمنانو په یوه شومه دسیسه کي د کال۱۳۹۷میزان دمیاشتي  په ۲۶ نیټه شهید او داجل داعيي ته لبیک ووایه روح دي ښاد او جنت فردوس دي ځاي وي .

ستر پاسوال  شهیدعبدالرازق د افغانستان په سطحه  یو  زړه ور قومندانانو وو چي په راتګ سره یې  په ټولي  جنوب لوديځي حوزې کي امنیتي حالت ښه سو. دشهید جنرال رازق په شهادت نه تنها دکندهار ولایت اوسیدونکي خواشني او دده نه موجودیت یوه لویه ضایعه بولي بلکي په ټول هېواد او دهېواد څخه دباندي  ټولو  افغانانو دده په شهادت خواشني څرګنده کړي او دئ يې  دملت یوزړه ور قوماندان او نه هيریدونکي ضایع بللي ، دهیواد دولسمشر څخه نیولي بیا دافغانستان دشرق څخه ترغرب او دجنوب څخه ترشماله ټولو قومي مشرانو ، علماي کرامو ، پوځي قوماندانانو ، جهادي او ملي شخصیتونو او عامو خلګو خپل دخواشنۍ مراتب خپاره کړي او دده شهادت  يې دهېواد لپاره نه جبرانیدوکي ضایعه بللي .

 د شهید ستر پاسوال عبدالرازق په اړه مو د کندهار بیلابیل شخصیتونه وږغول او ټولو په يوه اواز وویل، چي شهید یو زړور، تجربه کاره، په کارپوه، او باتدبیره نظامي مسؤل وو، چي هيڅکله يي د دښمن په وړاندي ماته نه منل او تل يي د خپل سره په بیه د خپلي خاوري او خلکو ساتنه کول، د دوي له قوله شهید اڅکزي په ډير لوړ مرال د مخالفینو مقابله کول او په هر میدان کي يي د وسلوالو مخالفینو ته سخته ماته ورکول ،خلګو داهم ویل چي ستر پاسوال  شهید عبدالرازق په کندهارکي د ټولو خلګو مشکلاتو ته رسیدګي کول او د امنیتي چارو تر څنګ د کندهار خلګو د اساسي ستونزو د حل په لټه کي وو او تل يې دخلګو ته په ورین تندي جواب ورکاوه او دستونزو په حل کي يې هر اړخیزه همکاري کول .

دیادوني وړ ده، چي دشهید جنازه تېره ورځ جمعه  سهار د کندهار ښار او ولسوالیو دزرګونو  اوسیدونکو  ، د هیواد  دټولو ولایتونو څخه ګڼ شمیر مشهورو څیرو، د ولسي جرګي غړو. د هیواد سیاسي او جهادي شخصیتونو، علماي کرامو ،سپين ږیرو، ځوانانو، قومي مشرانو او دشهید ګڼ شمیر دوستان په ګډون دکندهار ښار د خرقې مطهرې په انګړ کي په خاصو مراسمو سره خاروته وسپارل سوه.  روح دي ښاد او جنت فردوس دي په نصیب وي . [۱۲]

بي بي سي پښتو:(د جنرال عبدالرازق ژوند لیک)[سمول]

۳۹ کلن جنرال عبدالرازق ۱۳۵۸ کال کې په کندهار کې زېږېدلی و. نوموړی اڅکزی پښتون و او پلار یې د کمونیستي حکومتونو پر مهال د مجاهدینو تر څنګ له هغه حکومت سره جنګېده.

ویل کېږي ۱۹۹۴ کال کې طالبانو د جنرال رازق پلار او تره وژلي و او تر څه مودې پورې نوموړی خپله هم له هغوی سره بندي و، چې وروسته وتښتېد.

له هغه وروسته نوموړی د طالبانو له مخالفانو سره یو ځای و او تر څه مودې پورې یې له هغوی سره جګړه وکړه.

د طالبانو حکومت له ړنګېدو وروسته ښاغلی رازق د حامد کرزي له حکومت سره یو ځای سو او په سپین بولدک کې د سرحدي پولیسو مشرۍ پر دنده وګومارل سو.

نوموړی د خپل جګړیز مهارت او شخصي، قومي اړیکو پر مټ د سیمې له مشهورو شخصیتونو یو سو او د وژل کېدو تر مهاله د کندهار امنیې قومندان پر څوکۍ پاتې سو.

وروسته کندهار ښار ته وغوښتل سو او ۲۰۰۸ کال کې یې لومړی ځل د بهرنیو ځواکونو له ملاتړه پرته د کندهار محله جات کې د افغان ځواکونو خپلواک عملیات پیل کړل.

۲۰۱۱ کال کې د کندهار د پخواني امنیه قومندان خان محمد مجاهد له وژل کېدو وروسته جنرال رازق د هغه ځای ناستي په توګه وګومارل سو. د امنیې قومندان په توګه د کندهار امنیت په ټینګښت کې د نوموړي رول خورا مهم بلل کېده.

جنرال رازق د طالبانو سخت مخالف بلل کېده او د دې تر څنګ د پاکستان پر ضد د توندو نیوکو او څرګندونو له کبله هم مشهور و.

پر نوموړي تورونه و، چې شخصي زندانونه لري، پر تښتولو، ځورونې او بشر ضد جرمونو هم تورن و، خو هغه تل دغه تورونه ردول.

جنرال رازق په کندهار کې چې د طالبانو مرکز و د دغې ډلې په يوۀ سخت غليم بدل سو، خو وروستیو کې یې له افغان ولسمشرۍ ماڼۍ سره هم اړیکي کله ساړه او کله تاوده وو.

څو ورځې مخکې د ده په مشرۍ ځواکونه پر ډېورنډ کرښه له پاکستاني ځواکونو سره وجنګېدل. له نوموړي درې مېرمنې او ۱۳ ماشومان پاتې دي. [۱۳]

آزادۍ راډیو:(جنرال رازق څوک او څنګه د یوه بریالي قوماندان په توګه مطرح سو؟)[سمول]

څلويښت کلن جنرال عبدالرازق د کندهار د ډنډ ولسوالۍ په منصور کلي کې زېږدلی و، خو د ژوند ډېره برخه يې د کندهار په سپین بولدک ولسوالۍ او د مهاجرت پرمهال د پاکستان په بلوچستان کې تېره کړې وه.

د طالبانو د نظام تر ړنګېدو وروسته، قوماندان رازق د کندهار په سپین بولدک کې د سرحدي پولیسو د قوماندان په توګه دنده پیل کړه.

په ۲۰۰۹ میلادي کال کې چې کله کندهار ناامنه سو او د طالبانو نفوذ تر کندهار ښاره ورسېد، قوماندان رازق د وسله والو طالبانو پرضد پراخ عملیات تر سره کړل.

جنرال عبدالرازق په کندهار کې د طالبانو په مخنیوي کې ډېر مهم رول ولوباوه او په دې توګه نوموړي د ۲۰۱۱ میلادي کال په پای کې د کندهار د پخواني امنیې قوماندان خان محمد مجاهد تر وژل کېدو وروسته، د سرحدي پولیسو د قوماندانۍ تر څنګ، د کندهار د امنيه قوماندان په توګه وټاکل سو.

قوماندان رازق د ازادي راډیو سره په ځانګړې مرکه کې د کندهار په امنیت کې د خپل بریالیتوب راز د خلکو پراخه همکاري بللې او ویلي یې دي:

"کوم وخت چې زه کندهار ته راغلم، په امنیتي ارګانونو کې د کندهار د ځوانانو فیصدي صفر وه، په ګرده کندهار کې زموږ ۷۰ کسه ضابطان وو چې ۱۳ يې د کندهار وو، اوس دوه ويشت کسه تعلیم یافته ظابطان لرم چې دا د خلکو همکاري وه."

پر قوماندان رازق شااوخوا ۳۵ حملې وسوې چې دی ترې روغ وتلی و او یوازې په یوه ځان وژونکې حمله کې سخت ټپي سوی و.

ده خپله ویلي:

"تر پنځه دېرشو ډېرې حملې را باندې سوي، داسې چې موټر مې په راکټ لګېدلی، داسې چې موټر مې پر بم لګېدلی، په کمین کې راګېر سوی یم او انتحاري حملې را باندې سوي دي."

جنرال عبدالرازق سره له دې چې د وسله والو طالبانو سرسخته دښمن بلل کېده، په ورستیو درېیو کلونو کې يې له مرکزي حکومت سره اړیکې ښې نه وې.

په ۲۰۱۴ میلادي کې وروسته تر هغه چې قوماندان رازق خپلو سرتېرو ته په جګړه کې د نیول سويو وسله والو طالبانو د وژل کېدو امر وکړ، پر دغه جنرال د شخصي زندانونو د لرلو او د مخالفینو د شکنجه کولو تورونه پورې سول.

نوموړي دغه راز یوه اوونۍ مخکې خپلو سرتېرو ته وویل چې پر ډیورند کرښه د اغزن سیم لګولو ته اجازه نه ورکوي.

جنرال رازق په لوبو کې فوټبال خوښاوه، له نوموړي درې ښځې، شپږ زامن او اووه لوڼې پاتې سوي. [۱۴]

مشرانو جرګه[سمول]

حکومت دې د جنرال عبدالرازق د ترور په تړاو وضاحت ورکړي
په داسې حال کې چې د جنرال عبدالرازق اڅکزي د ترور د څرنګوالي په اړه څېړنې روانې وې د افغانستان د مشرانو جرګې غړو هم د دغې قضیې په روښانه کېدو ټينګار کاوه.

د یادې جرګې مشر فضل‌الهادي مسلمیار د سې شنبې «۱۳۹۷ کال د لړم ۰۱» د ورځې په عمومي غونډه کې وویل چې د جنرال عبدالرازق اڅکزي وژنه دردوونکې ده، خو په وینا یې د دغې پېښې د څرنګوالي په تړاو د حکومتي چارواکو څرګندونې د قناعت وړ نه‌دي.

نوموړي زیاته کړه:

دا دردوونکې پېښه ده او زغمل‌ یې ډېر سخت دي او هر یو باید جنرال رازق جوړ سو او له هېواد نه دفاع وکړو، په دې اړه د خلکو قناعت نه‌دی حاصل سوی، باید خلکو او نړیوالو ته وضاحت ورکړل سي.

مشرانو جرګې همدارنګه پرېکړه وکړه چې د حقیقت موندنې یو پلاوی به کندهار ته لېږي او همدا شان د پولیسو ملي اکاډمي دې د جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سي.​[۱۵]

د هغه په نامه نومول سوي ځايونه[سمول]

د خپلواکۍ اتل شهيد جنرال عبدالرازق اڅکزی واټ، د کندهار ولايت څخه د هوايي ډګر و لورې لورې ته پر لويه لاره پروت دی.

١. (کندهار): په کندهار ښار کې د جمهوریت له څلور لاري تر هوایي میدان پور غزېدلی سړک د جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سو.[۱۶] [۱۷]
٢. (پروان): د پروان مرکز چاریکارو ښار یو سړک د جنرال رازق په نوم نومول شوی دی. [۱۸]
٣. (کندوز): په کندوز کې يو لوی سړک د جنرال رازق په نوم ونومول سو [۱۹]
۴. (ميدان وردګ): د میدان ښار د ناصراباد مینې څلویښت متره سړک د شهید سترجنرال عبدالرازق اڅکزي په نوم ونومول سو. [۲۰]
۵. (بغلان): د بغلان ولایت په پلخمري ښار کي یوه لوی سړک او څلی د سولي، ملي یووالي او خپلواکۍ د اتل ستر جنرال عبدالرازق په نوم ونومول سول.[۲۱]
۶. (کندز): د کندز د هوايي ډګر لاره د جنرال رازق په نوم ونومول سوه.
۷. (کابل): د حامدکرزي بین المللي هوایي ډګر څلور لارې[۲۲]
۸. (کندهار):د کندهار د پولیسو اکاډمي.[۲۳]
٩. (ميدان وردګ): په میدان وردګو کي یو سړک د خپلواکۍ د شهید ستر پاسوال عبدالرازق اڅکزي په نوم ونومول سو. [۲۴]
١٠. (هرات): په هرات ولايت کي يو څلور لارې د شهيد سترجنرال عبدالرازق آڅکزۍ په نوم ونومول سول. [۲۵]
١١. (زابل): د زابل په کلات ښار کې یو سړک د شهید جنرال عبدالرازق اڅکزي په نوم و نومول سو [۲۶]

د هغه د وژنې دوسيه[سمول]

د جنرال عبدالرازق وژنه ( شهيدونه) د ٢٠٠١ کال راهیسې د افغانستان په تاریخ کې یوه تر ټولو مهمه امنیتي پېښه وه. دا پيښه د پنجشنبې په ورځ (اکتوبر ١٨، ٢٠١٨) باندې هغه وخت رامخته سوي، کله چې د کندهار د محلي مقاماتو او د ناټو د قاطع ماموریت قوماندان جنرال سکاټ میلر تر منځ غونډه پای ته ورسېده. په دي وژنه کې د لاندې ډلو يا خلګو لاس کيدای سي.[۲۷]

د هغه د وژنې لنډ لامل[سمول]

په اصل کې د افغانستان حالات داسي دئ چي يو شخص قدرت ته د انسانانو د وينو په زور رسيږي، د جنرال رازق سره هم داسې وسول، خو هغه مړي او ټپونه د کندهار د امنيت او ښه والي لپاره وکړل. نو کله چې يي مړي کول او په کندهار کې يې امن راوستۍ نو، نو د افغان دولت، امريکا او ټولو خوښ وو. خو وخت داسې سو چي جنرال عبدالرازق ډېرې پيسې وګټلې، نو کله چې ډير مالداره او د اولادونو پلار سو، نو دا ورته معلومه سوه چي د اولاد درد څومره زور غواړي، او کرار کرار د افغانستان د غلو سياستوالو، طالب ترهګرو او ناټو په اصلو مطلبونو وپوهيدی نو د ټولو خلاف ودريدي او غوښتل يې چې يوازې د کندهار نه بلکې د ټوله هيواد په امن کې مصبت رول ولوبوي، او د خلګو لپاره امن راولي. نو تر دي وروسته امریکا، طالبان، او د افغان دولت منافقان په دې پوه سوه چي جنرال رازق وس ددوی لپاره ډېر نامناسبه لاره انتخاب کړه، او د خلګو د ژوند د ښه والي لپاره يي د ټولو جاسوسانو، غلو، او منافقو سياستوالو سره دښمني پر غاړه واخيسته. نو دا ٣ منافقانو ډلو (امریکايي ځواکونو، طالبانو، افغان منافقو دولتي چارواکو) په ګډه د ښاغلي رازق د وژنې پلان جوړ په لاندې ډول جوړ کړ:

  • ١— امریکایي ځواکونه به يي وژنې او صبوتونه (evidence) به يي له منځه وړي.
  • ٢— طالبان به يي د وژنې مسئولیت پر غاړه اخلي، او ترڅنګ به دا وايي چې ددوی هدف امریکایي جنرال ميلر وو.


  • ٣— د افغان دولت د منافقينو غړو کوښښ به دا وي چې افغانانو ته تسليت ورکړي، او ترڅنګ دا موضوع بدله کړي، او ددي لاري دا بريد پر پاکستاني طالبانو تاوان کړي. او دي دوسيې ته سياسي رنګ ورکړي او بنده يي کړي.
      • مطلب: د لوي پاسوال عبدالرازق اڅکزي شهادت، د افغان سياسيونو، طالبانو، او امریکایانو ګډ پلان وو.

د هغه د وژنې ټول پلان[سمول]

جنرال عبدالرازق قدرت ته ورسېده، واک يي زيات سو، نو معلومه ده چې ځينې سيمييز خلګ به ګوته پورته کوي، خو په هرصورت هيچا څه نه ورته ويل. خو کله چې ډير شتمن او واکمن سو، نو فکر يي وکړ چې د خلکو لپاره يوڅه وکړي:

    • پر ولایت يي هم سترګې وي ترڅو څوک غلا ونکړي، کوم چې به کله کله دده او کندهار والي د جګړې سبب هم سو.
    • د مرکز په کارونو کې يې هم لاسوهنه کول. جنرال عبدالرازق دا هم وویل: زه داسې اسناد او ویډیو په لاس کې لرم چې حکومت زموږ پر سر سودا کوی، دا سودا د سولې په نوم په قطر، اماراتو او نورو هیوادونو کی له قیوم ذاکر سره د خبرو له لارې کوی، قیوم ذاکر د افغانانو قاتل دى، که چیرې د سولی بهیر داسې وی نو دا د افغانستان لپاره د زهرو چاړه ده. [۲۸]

جنرال سکاټ میلر (ناټو)[سمول]

د کندهار ولایت مقام په ګيټ کي د جنرال عبدالرازق اڅکزی او سکاټ میلر انځور، تردې څو ثانيي وروسته جنرال عبدالرازق اڅکزی په شهادت ورسيدۍ.
  • امریکایي جنرال میلر شهید جنرال عبدالرازق ته ویلي دي چي د ډیورنډ پر کرښه د دیوال د جوړولو مانع نه سي خو جنرال عبدالرازق په ټینګه ورته ویلي دي چي پاکستانیان دا دیوال نه سي جوړولای . لفظي مناقشه تر کنټرول وتې او په نتیجه کي یې جنرال رازق ، د کندهار د امنیت رییس ، والي ، لږ تر لږه دوه امریکایي عسکر وژل سوي دي دا جالبه ده چي د ناټو د امریکایي جنرال پزه لا هم نه ده ویني سوې .

د کنړ یو ژورنالیسټ دغه خبره د جنرال عبدالرازق د یوه ساتونکی له خولې کړې ده . د کندهار د تلویزیون د شهید ژرونالیسټ کیمره هم یا تخریب سوې او یا ورکه سوې ده تر څو اصلي حال چاته معلوم نه سي . زه شرط تړم چي د کندهار د ولایت د ماڼۍ CCTV کیمرو عکسونه هم ورک دي . اصلي خبره چیري ده ؟ د کندهار د ښوراوک په اولسوالی کي د ډیورنډ کرښي ته څېرمه خو د کرښي ها خواته ، یو عظیم د سرو او سپینو زرو کان کشف سوی چي د انګلیس ، امریکا او پاکستان تر منځ په غیر مساویانه توګه ویشل سوی دی : درې برخي امریکا ته ، دوې برخي انګلیس او یوه برخه ددوی پنجابي نوکر ته . د ذبیح الله مجاهد په نامه یوه سړی خبري چي وایي دا د طالبانو کار وو هسي افسانې دي او باور مه په کوئ! [۲۹]

طالبان[سمول]

د ډيورنډ کرښې مسئله[سمول]

جنرال رازق: پر ډيورنډ کرښه د پاکستان سيم غزول نه پريږدم د کندهار امنيه قوماندان جنرال عبدالرازق به ويل، پر ‌‌‌‌‌‌ډيورنډ کرښه سيم غځولو ته اجازه نه ورکوم او په وړاندې يې هر ډول غبرګون ته چمتو يم. پاکستاني ځواکونه په کندهار کې د سپين بولدک او ښوراوک ولسواليو په سرحدي سيمو کي پر ‌‌‌‌‌‌ډيورنډ فرضي کرښه اغزن سيم غځوي. دغه اغزن سيم، چې د سپين بولدک او ښوراوک ولسواليو ترمنځ د سروڅاهانو په سيمه کې يې چارې پيل سوي، خو دوه اوونۍ څو ورځې وروسته سرحدي پوليسو له منځه يوړې او کار يې وربند کړ. د کندهار امنيه قوماندان جنرال عبدالرازق د يوې اعلاميي په خپرولو سره ويلي وو، که طالبان رښتيا ددې هېواد د ارضي تماميت او دښمنانو پر ضد جنګېږي او د افغانستان ملي ګټې ورته مهمې وي نو بايد له پاکستاني پوځيانو سره د جګړې پرمهال افغان امنيتي ځواکونو ته مزاحمت جوړ نه کړي او په جنوب کې پر سرحدي پوستو حملې ونه کړي. نوموړی ويلي وو، امنيتي ځواکونه به پر ‌‌‌‌‌‌ډيورنډ کرښه سيم غځولو ته د هرې قربانۍ په بيه اجازه ورنه کړي، دده په وينا د پآکستان يرغلګر دښمن د هر ‌‌‌‌‌‌ډول اشغال مخه به ونيسي. [۳۰]

د احمد سيد وينا[سمول]

جنرال رازق چاوواژه؟ د خدای بخښلي دمرګ څخه دوه سعته مخکي مي یې پر مددچوک موټریز کاروان ولیده چي تېرسو،او یو سعت وړاندي مي یې په اړه فوسټ وکړ چي امریکایان غواړي رازق ووژني د ولایت مقام مخکنی پیښي ته چي پر رازق همایون عزیزي او عرب دیپلوماټانو وسوه او هغه پېښه چي پر جبار قهرمان وسوه یو شاني وې،یوه هم په کوچ کي د چاودېدونکو توکو ځای پر ځای کول وه او بلي پېښي هم ورته برخلیک لاره. د رازق او امریکایانو تاوتریخوالی او مخالفت هغه وخت رشتنې بڼه خپله کړه کله چي دلوی کندهار په نامه د سولي غونډه جوړه سوه رازق ته ترهغه غونډي دوې ورځي وړاندي امریکایانو خبر ورکړ چي په یاده غونډه کي ګډون مه کوه رازق ورته وویل ګډون خونه کوم مګر زه مجبوریم چي ددغه غونډي دګډونوالو امنیت وساتم، رازق څو ورځي وروسته د هغه غونډي له مشرانو سره په دوبی کي ولیده امریکایان ترې خبرسوه ورته وې ویل چي موږ درته ویلي وه چي ددوی سره ګډون مه کوه رازق ورته ویلي وه چي ماهر ګام د امنیت ټینګېدو په برخه کي اخیستی دی نه ده خرابېدو نو تاسي ولي ما هغه کارته نه پرېږدی په کوم کي چي زما هیواد او ښارته سوله راځي امریکایي مشر ورته بڼ وهلي وه او په غوصه ترې وواته ،دهغه څخه وروسته امریکایان په دې باورسوه چي په هرصورت کیږي باید رازق ووژل سې،ستاسي به یاد وي چي لومړی ورباندي د ولایت پېښه وسوه خو الله بچ کړی ،دوهم وارته یې کتل هغه داوو چي پرون پېښه سوه. په جوړ مجلس کي د ناټو عمومي قومندان میلر پر رازق مخ را اړوي چي ستاسي اولسمشر او موږ په ګډه پر ډیورنډ لاین ده اغزن سیم اجازه پاکستان ته ورکړې ده ترڅو په هیواد کي سولي ته ژمن اوسي مګر تاسي پاکستانیانو ته اجازه نه ورکوی ولي؟ جنرال رازق ورته وویل چي زه هیواد ته سوله د ډیورنډ پر رسمي کېدو نه راولم اونه هم غواړم چي پاکستان اغزن سیم راڅخه تېر کړي، میلر ورته وویل خوستاسي د اولس مشر امردی باید ته یې ومنې؟ رازق ورته وویل زمااولس مشر هیڅ صلاحیت نه لري چي د ډیورنډ تاریخي مسئله پر خپل سر امضاء کړي یاد خلګو په سرونو سوداوکړي، میلر ورته وویل زه اجازه ورکوم ترڅو پاکستان اغزن سیم جارکړي، رازق ورته وویل زه یې ترهغونه ورکوم ترڅوچي مي په بدن کي ساه وي،میلر سر وښوراوه آسمه ده وبه ګورو یوه امریکایي سرتیري ته یې په لاس اشاره وکړه د ډزو سره سم امریکایي د کوچ ترشاه وغځېدی او په پروته تر څو ګامه ولاړی،دامریایي سرتیري په لومړي برید کي جنرال رازق، د ملي امنیت رئیس، زلمی ویسا ولګېده، طالبانو چي پرکوم کس ادعاکړې وه چي ګواه دازموږ روزلی وو هغه په دوه ګامه دپیښي ځای ته ولاړ وو چي دغه حالات یې ولیده پر امریکایي سرتیرو یې ډزي وکړې نور حالات ترکنټرول وواتی هر چاخپل ژوبل کسان ترځایه وړل، میلر په یوه ساه تر چورلکي ورسېدی پیلوټ ته یې د پرواز امر ورکړ. یادونه دالله په سپېڅلي ذات دي مي قسم وي که په دې کي سک سته او یا دامریکایانو څخه بغیر بل چاوژلی دی، داټول هغه چاراته ویلي دي چي هلته یې شتون لاره د بي بي سي څخه شروع ټولي رسنۍ او د زخمي ویسا خبري ته اعتبارمه ورکوی داچي هرڅه وایې د امربکایانو له ډاره د هغوی په اشاره وایي.

پوښتنې او غوښتنې[سمول]

  1. د برید ګر جسد څه سو؟
  2. د بریدګر کور چیرې دی؟
  3. ګل احمد د والي پخوانی ساتونکی وو. د ګل اغا شیرزي له خولې بریدګر د ګل احمد د خاله زوی معرفي سو.
  4. اوس ګل احمد څه سو؟
  5. د هغه کور چیرته دی؟
  6. هغه د چا په ضمانت راغلی وو؟
  7. د بریدګر مبایل څه سو؟
  8. مبایل کې د چا نمبرې وې؟
  9. چا سره یې ورستی اړیکه نیولې وه؟
  10. مخکې په همدې شمیره چا سره اړیکې نیول سوي دی، چا سره یې خبرې سوي دي؟
  11. هلته د شویو ډزو  کارتوس څه سول؟
  12. د کوم ټوپک کارتوس وو ؟
  13. څو کارتوس وو؟
  14. د برید ګر ټوپک څه سو؟
  15. د برید ګر په ټوپک کې څو مرمی پاتې وې؟
  16. څو ډزه په دې ټوپک سوي وو؟
  17. د ملي تلوېزیون کمره مین ولي ووژل سو؟
  18. کیمره یې څه سوه؟
  19. د ولایت په هره ساحه کې لګیدلي خفیه کیمري ولې بندي سوې؟
  20. چا بندي کړې؟
  21. د کیمرو مسول څوک وو، اوس څه سو؟
  22. د میلر او رازق تر منځ لفظي شخړه په څه وه؟
  23. امریکایانو پنځه ساعته سیمه ولې کلابنده کړې وه؟
  24. دا چې د کندهار د کيمره ييزه امنیت د ناټو تر لاس لاندې دی بيا نو دا خبره واضح سوه چې خپله امريکايې عسکرو جنرال رازق شهيد کړی. ځکه چې دننه په امنيه قومندانۍ کې هم يوازې امریکايي ځواکونه موجود وو.
  25. ولی په امریکایی جنرال هیڅ ونسوه خو جنرال رازق شهيد سو؟[۳۱]

د جنرال رازق د مور حال د هغه تر وژنې وروسته[سمول]

د هغه مور د ډېرو لخوا د يويشتمی پيړی زرغونه انا ونومول سوه

  • د شهید سپاه سالار مور خپلو بچو ته ویل

خلک وارختا وه چي د شهید د مور خو به زړه وچوي. څنګه به یې دلاسا کوي؟

  • څو شېبې وروسته په غټو ګامونه او پوره مطانت یوه درنه سپين سرې چي ګرد لرغوني سپين افغاني کالي یې اغوستي وه سپين پوړنی یې پر سر وو را روانه وه. چا ویل لار ایله کړی چا ویل لري شي.
  • خو د سپاه سالار مور ويل مې ښوروئ، په خلکو کار مه لرئ، د خپل مشر دیدن ته راغلي دي. د سپاه سالار کشر ورور یو بغل ته ولاړ وو پټو یې مخ ته نیولی وو ژړل یې.
  • مور یې بد، بد ورته وکتل ویل یې ژاړه مه، پر قدم یې ولاړ شه، ملګري دي ټول کړه، ولاړ شه چي پاکستان درڅخه اغزن تار تیر نکړي.
  • د شهید سپاه لار تندی یې مچ کړ. ویل یې بچیه ځه په مخه دي ښه شه، ما حق در بخښلی.
  • څنګ ته یوه ما‌‌‌‌‌‌ډرن ځوان بل ځوان ته ویل چا ویل چي نازو انا نشته؟
  • چا ویل چي په کندهار کي زرغونه انا نشته؟

عینو اناګاني به نور قهرمان بچیان هم راوړي. دا وطن هیڅ وخت بې زرغونو او بې نازوګانو نه وو او نه دئ. [۳۲]

د مشرانو نظرونه[سمول]

شاوخوا ټولو افغان سياسيونو ددې بريد مسولیت پر پاکستان يا طالبانو واچوی، که څه هم د سيمييزو خلګو او رسنیو په وينا دا کار امریکايانو ترسره کړي وو. سياسيونو په لاندې توګه خپلې ويناوې وکړې:

  • اشرف غني:(پړا: پاکستان) نړيوال او کورني ترهګر دې نه یوازې دا فکر نه کوي، چې د جنرال رازق په وژنه به په کندهار کې تشه راسي، بلکي افغانستان به د ترهګرو پر هديره هم بدل کړو.

ولسمشر غني د کندهار له ولايتي مسوولينو او قومي مشرانو وغوښتل؛ د جنرال عبدالرازق د مقبرې طرحه دې ورته جوړه کړي، چې نه یوازې په اساسي ډول جوړه سي، بلکې ياد يې هم هميشه پاتې سي. هغه د خپلو خبرو په لړ کې دا هم څرګنده کړه، چې سر له نن څخه به د کندهار د پوليسو تعلیمي مرکز د جنرال رازق په نامه وي او د دې تر څنګ به په کابل او کندهار کې لوى واټونه د جنرال رازق په نامه ونوموي او همدا شان به يې مقبره هم په اساسي ډول ورغوي. ولسمشر په خپلو خبرو کې ويلي؛ جنرال رازق ته يې د هېواد د خپواکۍ شهيد لقب هم ورکړى دى، چې له دې وروسته به د هغه د وژل کيدو ورځ (پنجشنبه د تلې ۲۶) پر غوره مراسمو نمانځل کیږي. [۳۳]

ښاغلی عبدالله وايي: دا ګنګوسه چې پرېکند ملاتړ دا کار کړی زما په اند د دوښمن ژرندې ته اوبه ورکول دي.

د افغان حکومت اجرایه مشر عبدالله عبدالله وایي، د کندهار د امنیه قومندان جنرال عبدالرازق په وژنه کې ناټو لاس نه لري.

هغه زیاتوي; دا ګنګوسه چې پرېکند ملاتړ دا کار کړی زما په اند د دوښمن ژرندې ته اوبه ورکول دي.  نوموړي د وزیرانو شورا ناسته کې جنرال رازق پیاوړی قومندان وباله او ویې ویل چې رازق سره هر افغان توکم خواخوږي ښودلې ده. [۳۴]

  • اسدالله خالد: (جنرال رازق د پاکستان استخباراتي ادارې ای ایس ای ISI وژلی دی)

د افغانستان د ملي امنیت ادارې پخواني مشر اسد الله خالد د طلوع نیوز سره په مرکه کې وويل چې د جنرال عبدالرازق د وژلو پلان د پاکستان ای ایس ای له لوري جوړ شوی وو، د ده په خبره چې دلته بل هیڅ پټ لاس نشته ځکه د رازق او ای ایس ای جګړه تازه نه بلکې له ډير پخواڅخه پیل شوې وه او د پاکستان په مقابل کې يې کفن پر سر تړلی و او د وطن دفاع ته يې لاس بډ وهلي و.

اسد الله خالد زیاتوي چې: دا زما لپاره ډېره ګرانه ده چې د خپل یوه ګران ورور، نیږدې دوست، او داسې کس چې کلونه مو نیږدې کار سره کړی و خبرې وکړم، واقعاً د هغه مرګ ودردولم. خالد په دې باور دی چې د رازق ځای به خالي پاتې نشي او ده د کندهار د ځوانانو او د رازق د ملګرو پوهه او استعداد ستاینه وکړله او زیاته يې کړه چې د هغه د سنګر ملګري به د رازق ارمانونه پوره او د هغه لارې به تعقیبوي.

د ملي امنیت دغه پخوانی مشر چې د خپل نیږدې ملګري عبدالرازق په وژنه ډير خپه دی وايي چې رازق په وطن مین انسان او ددې خاورې رښتیني بچی و.[۳۵]

د جنرال عبدالرازق کړنې د کندهار لپاره[سمول]

ارغنداب ولسوالۍ[سمول]

د ستر پاسوال جنرال عبدالرازق اڅکزي په راتګ سره سم ارغنداب هم په امن سو، ځيني کړه وړه، دليلونه اونورو يې په لاندې توګه دي:

دويچه ويله پښتو:[سمول]

تاج محمد د ارغنداب ولسوالۍ اوسیدونکی دی، د هغه کلۍ د طالبانو تر کنټرول لاندي وو، خو اوس خلک د تفریح او میلو له پاره دغه ځای ته ورزي.

په دې ځای کې نور نو طالبان نسته. الله پاک دی ټول افغاستان د ارغنداب په څیر آرام او امن کړی
— قومي مشر تاج محمد[۳۶]

ارغستان ولسوالۍ[سمول]

جنرال رازق د ارغستان ولسوالۍ لپاره تر امنیتي چارو ورهاخوا هم کار کړی وو. د هغه په مشرۍ په ارغستان ولسوالۍ کي حالات ډېر ښه سو، نور عسکر ځای پر ځای سول، او نورې پوستې جوړې سوې، د او د سړک غاړې تلاښۍ هم زياتي سوې. خو د ښار څخه د ليرتوب او سارا او دښتو په وجهه، دا ولسوالۍ ته هم ډېره زياته پاملرنه ونسوه او کله ناکله به حالات خرابېده.

  • خو د جنرال رازق په په زړه کې دې ولسوالۍ خاص ځای درلود، په خپل شخصي لګښت يې ورته يو لويه عيدګا هم جوړه کړه.

تخته پول ولسوالۍ[سمول]

ښاغلي رازق د تخته پل لپاره لاندې کړنې ترسره کړي دي:

    • د کندهار راډیو تلویزون په وینا جنرال عبدالرازق اڅکزي و تخته پل ولسوالۍ ته اته کارېزونه، چي د مېل او انځرګي په سیمه کي دي، د جګړو او نورو طبیعي افتونو له امله بند سوي او خراب سوي دي جوړوي. ددې ترڅنګ د داود خان د حکومت یوه پخوانۍ کلا او علاقه داري، چي ټوله نړېدلې، د بیارغولو کار یې پيل سو.
    • همداشان د کندهار د امنیه قوماندان په غوښتنه د تخته پل د غرو او تپو په خوله کي د یوه لوی بند جوړېدو کار هم روان سو.

ددې بند په جوړېدو نه یوازي د کښتونو لپاره شپږ میاشتي اوبه برابرېږي، بلکي په مسیر کي یې کورونه له سېلابونو په امان کېږي او د اوبو سطحه یې لوړېږي.

د بند تر څنګ د کلا رغولو او بندونو پاکولو لګښت خپله جنرال عبدالرازق ورکوي. [۳۷]

دامان ولسوالۍ[سمول]

په ٢٠١٢ کال کې د جنرال عبدالرازق اڅکزی په مشرۍ دا ولسوالۍ د ډنډ، سپين بولدک او تخته پل ولسوالۍ تر څنګ دامان ولسوالۍ د کندهار د ۴ امن لرونکيو ولسوالیو څخه وشمېرل سول.[۳۸]

دامان ولسوالۍ د جنرال عبدالرازق اڅکزي په ټوله حکومتي دوره کې په امن وه، که خطره وه هم؛ نو يوازې او يوازې د امريکايي ځواکونو لپاره وه.

  • په ١۵ سپټمبر ٢٠١٧ کي د امریکايي ځواکونو پر ټانګ چاودنه هم وسوه چي وسوه، چي امريکايان يې زخمي کړل.[۳۹]

غورک ولسوالۍ[سمول]

ډنډ ولسوالۍ[سمول]

خاکرېز ولسوالۍ[سمول]

معروف ولسوالۍ[سمول]

معروف ولسوالۍ د کندهار ښار په جنوب ختیځ ۱۴۰ کیلو میترۍ کې د ډیورنډ د کرښې په اوږدو کې د زابل له نا ارامه اټغر ولسوالۍ سره نږدې پرته ده. د دې ولسوالۍ د ځمکې لار هم له امنیتي ستونزو سره مخ وه او تر ډېره د هوا له لارې ورته اکمالات رسول کېده

خو د جنرال عبدالرازق تر راتګ وروسته دې ولسوالۍ ته هم پام وسو، او جنرال عبدالرازق اڅکزي خپل د اختر اوله ورځ هم هلته تېره کړې وه. او ددې ولسوالۍ په امن کولو لپاره يې ډير ښه پرمختګ وکړ. خو د ځينو لاملونو له امله دا ولسوالۍ هيڅکله هم په بشپړه توګه په امن نسوه.

  • د ښاغلي جنرال عبدالرازق پر فېسبوک پاڼه په ٢٨ سپټمبر ٢٠١٧ کي داسي ليکلي وه:

د کندهار امنیه قومندان جنرال عبدالرازق د کندهار معروف ولسوالی ته سفر کړی. نوموړي دغه سفر پر یاده ولسوالی تر برید وروسته وکړ وسله والو طالبانو ادعا کړي وه چي د معروف ولسوالی یي نیولي خو د کندهار امنیه قومندان د هغه سرتیرو ستاینه کړې چي د جګړې پر مهال یي د ولسوالی څخه ساتنه کړې. [۴۰]

ميوند ولسوالۍ[سمول]

ميان نشين ولسوالۍ[سمول]

نېش ولسوالۍ[سمول]

پنجوايي ولسوالۍ[سمول]

رېګ ولسوالۍ[سمول]

شاه ولي کوټ ولسوالۍ[سمول]

شورابک ولسوالۍ[سمول]

سپين بولدک ولسوالۍ[سمول]

ژړۍ ولسوالۍ[سمول]

دا هم وګورۍ[سمول]

نور[سمول]

جنرال عبدالرازق پرفېس بوک باندي


  1. د امریکا ږغ آشنا راډیو (په ٢٠١٨ کې). د جنرال رازق ژوند په انځورونو کې.
  2. تاند. ډاټ کام (په مې ٢٠١٧ کې). پر جنرال رازق باندې نړیوال تورونه.
  3. سپوږمۍ راډیو (په ٢٠١٨ کې). جنرال عبدالرازق.
  4. ټرایبل نیوز (په ٢٠١٨ کې). جنرال عبدالرازق څوک وو؟.
  5. پژواک خبري اژانس (په مې ٢٠١۸ کې). جنرال رازق.
  6. بي بي سي پښتو (په ۱۸ اکتوبر ۲۰۱۸ کې). د جنرال عبدالرازق ژوند لیک.
  7. د حکومت د اطلاعاتو او رسنیو مرکز (په ٢٠١۴ د ٧ مياشتې ١ تاریخ کې). د جنرال عبدالرازق اړوند د حامد کرزي سره خبرې آترې.
  8. تاند. ډاټ کام (په مې ٢٠١٧ کې). پر جنرال رازق باندې نړیوال تورونه.
  9. نني اسيا ټکي خبرپاڼه (په ٢٩ فبروري ٢٠١۶ کې). د کندهار امنیه قومندان جنرال رازق له دندي ګوښه کيږي.
  10. سپوږمۍ راډیو (په ٢٣ اکتوبر ٢٠١٨ کې). جنرال عبدالرازق اڅکزی او شمالي افغانستان.
  11. بي بي سي پښتو (په ١١ جنوري ٢٠١٢ کې). د کندهار امنیه قومندان له ځانمرګي برید روغ رمټ ووت.
  12. کندهار ټلويزيون (په اکتوبر ٢٠، ٢٠١٨ کې). ددښمن دستر ګو اغزی اوملي قهرمان شهید سترپاسوال عبدالرازق.
  13. بي بي ‌سي پښتو (په  ١٨ اکتوبر ٢٠١٨ کې). د جنرال عبدالرازق ژوند لیک.
  14. آزادۍ راډیو (په ٢٠١٨ کې). جنرال رازق څوک او څنګه د یوه بریالي قوماندان په توګه مطرح سو؟.
  15. ازادي راډیو (په ١٠ لړم ۱۳۹۷ کې). مشرانو جرګه: حکومت دې د جنرال عبدالرازق د ترور په تړاو وضاحت ورکړي.
  16. کندهار ولايت مقام (په ١٢ نومبر ٢٠١٨ کې). د کندهار ښار د جمهوريت څلور لاري څخه تر هوايي ډګر پوري دغه لويه جاده د شهيد ستر جنرال عبدالرازق اڅکزي په نامه ونومول سوه..
  17. کندهار ورځپاڼه (په ۲۱ عقرب ۱۳۹۷ کې). تر هوایي میدانه پورې غزېدلی سړک د جنرال عبدالرازق په نوم.
  18. خوش طيب (په ٢٢ اکتوبر کې). د چاریکارو ښار یو سړک د جنرال رازق په نامه.
  19. خبريال ټکی کام (په ١٩ نومبر ٢٠١٨ کې). په کندوز کې يو لوی سړک د جنرال رازق په نوم ونومول سو.
  20. ټاټوبی نيوز (په ۵ قوس ۱۳۹۷ کې). میدان وردګ: یو سړک د جنرال رازق په نوم ونومول سو.
  21. لوی کندهار فيسبوک پاڼه (په ۵ ډسمبر ٢٠١٨ کې). د جنرال عبدالرازق اڅکزي اړوند سړک او څلی په بغلان کې.
  22. (په ٣٠ اکتوبر ٢٠١٨ کې). د حامدکرزي بین المللي هوایي ډګر څلور لارې.
  23. د ولسمشرۍ ماڼۍ (په ٣٠ اکتوبر ٢٠١٨ کې). د کندهار د پولیسو اکاډمي.
  24. Historical Kandahar (په ٢٧ نومبر ٢٠١٨ کې). د ميدان وردګو يو سړک.
  25. Historical Kandahar فېسبوک پاڼه (په ۵ جنوري ٢٠١٩ کې). د هرات يو څلور لاری.
  26. ټاټوبی نيوز (په ٢٠١٨ کې). د هرات يو سړک د جنرال عبدالرازق اڅکزي په نوم.
  27. ياران.کام (په اکتوبر ٢٠١٨ کې). د جنرال رازق د شهادت معما؛ امريکا که پاکستان.
  28. ۸صبح (په می ٢٠١۵ کې). جنرال رازق: اسناد لری چې حکومت د سولی په نامه معاملې کوی.
  29. فيسبوک: Greater Kandahar (په ١٨ اکتوبر کې). دا د سکاټ میلر کار دی.
  30. د ننني افغانستان رسنیز مرکز (په ١٤ اکتوبر ٢٠١٨ کې). فيسبوک.
  31. ياران.کام (په اکتوبر ٢٠١٨ کې). سولې هڅې او بریدونه؛ جنرال رازق ولې نښه سو؟.
  32. ‏Zalmay pashton (په ٢٠١٨ کې). د ‏Zalmay pashton فيسبوک پاڼه.
  33. ويبپاڼه_نوم (په ٣٢ اکتوبر ٢٠١٨ کې). پاکستان دې پر جنرال رازق د برید عاملین افغانستان ته وسپاري- اشرف غني.
  34. بي بي سي پښتو (په 22 اکتوبر ٢٠١٨ کې). عبدالله عبدالله: ناټو د جنرال رازق وژلو کې لاس نه لري.
  35. ټريبل نيوز.نيټ (په ١٩ اکتوبر ٢٠١٨ کې). اسدالله خالد: جنرال رازق د پاکستان استخباراتي ادارې ای ایس ای “ISI” وژلی دی.
  36. دويچه ويله پښتو (په ٢هم د ٨مې مياشتې د کال ٢٠١۵ کې). د جاسوسی او زورزیاتیو له لاری د طالبانو پر ضد جگړه. آژانسونه/ شمس الرحمن ناصر
  37. کندهار تلویزیون (په ٩مه مياشت کال ٢٠١٨ کې). د کندهار امنیه قوماندان جنرال عبدالرازق په تخته پل ولسوالۍ کي اته کارېزونه، یو بند او یوه پخوانۍ کلا بیا ودانوي.
  38. خبريال ټکی کام (په ١١ اکتوبر ٢٠١١ کې). جنرال رازق: ډېر ژر به سيمه ايز پوليس ډېر او غښتلي کړي.
  39. پښتو وائس آف امريکا (په ١۵ سپټمبر ٢٠١٧ کې). کندهار کې موټر بم برید څلور بهرني سرتیري ټپیان کړي.
  40. جنرال عبدالرازق اڅکزی فېسبوک پاڼه (په ٢٨ سپټمبر ٢٠١٧ کې). د معروف ولسوالۍ برید پر شا کول.