لومړی مخ

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
ويکيپېډيا ته ښه راغلاست
یو وړيا پوهنغونډ چي هرڅوک يې سمولای او لیکني پکي خپرولای شي!
اوسمهال 8,058 لیکني په پښتو ژبه
غوره ليکنه
خوشال خان خټک.jpg

د پښتو ژبې ستر شاعر او ملي اتل خوشحال خان خټک په داسې حالت کې نړۍ ته ستر گې وغړولې چې نورالدین جها نگیر د هند په نیمه وچه بشپړ حاکمیت درلود ، یعنی په (۱۰۲۲ه) کال کې زېږېدلى دی . د خوشال بابا د پلار نوم شهباز خان ، د نیکه نوم یې یحی خان او د غور نیکه نوم یې ملک اکوړه وو۔خو شحال بابا د کو چنیوالي په دوره کې هم ډیري ستو نزې گاللې دي . په شپږ کلنۍ کې په سیند کې لو یدلى او د هغه ځنې هم جوړ وتلی ، په اته کلنۍ کې له څپر نه پرې تیږه راولویده او په تندي سخت ټپي شو ، خو د هغه زخم نه هم جوړ شو . ستر خان د اتلس کالو و چې پلار یې واده ورته وکړ ، خو دی له دغه واده نه خوښ نه وو . خو شال خان د خان په کورنۍ کې زیږ یدلی او روزل شوی وو . د پلار او نیکه نه ورته خاني پاتي وه هم د ملک اکوړې ځنې چې پخپله اکوړې هم یو ښه سړی وو. کله چې د مغلو پاچا غوښتل ، چې له نوښار نه تر خیراباده د لارې ساتلو لپاره څوک پیدا کړی ، نو هغه و چې خلکو ملک اکوړه وروښود . ملک اکوړه د خپلو خپلوانو سره د خپگان په وجه له هغه ځایه ، یعنې له خټکو او له کربوغې نه خوړې ته راغلی وو او اکبر پاچا هم ورغی او د لارې د ساتنې پازه يې دده په غاړه کړه . دا چې دی یو ښه سړی وو ، نو د اکبر پاچا پام يې یې ځان ته کړى او په ده باندې یې هم زیاته مهر باني وکړه او ده هم ژمنه وکړه چې دی او قبیله به یې د پاچا وفادار او خدمتگار وي . ددغې لاری مخصول به هم ملک اکوړه اخیست او په دغه ځای کې یې یو سرای اباد کړ چې د (اکوړې) په نوم یاد یږي . دغه سرداري تر خوشال خانه پوری راورسیده یعنی ، د ملک اکوړې نه وروسته د هغه زوی ، او بلاخره تر خوشحاله پورې راورسېده . خوشال هم دغه چاپیر یال پښتون قهرمان روزلی و او په شعر او نثر کې یې دبښتنولی احسا س پروت دی . دوخت مروج علوم یې په جوماتونو او مدرسوکې لو ستي وو . خو په دې زده کړه یې قناعت نه درلود او تل يې نيت درلود ، چې زیات څه زده کړي ، خو دی وایې زه ښکار زیات درس ته نه پریښودم ۔د خوشال له کلیاتو نه هم مالومیږی ، چې خان د خپل وخت مروج علوم لکه : تفسیر ،فقه ،حدیث ،فلسفه ، طبا بت ، منطق ، حکمت ، معانی ، عروض ،بیان ۰۰۰ او نورو باندې پوهیده او لیکل یې پرې کولای شول او په دري باندې هم ښه شعرونه لری . دغه ستر ، ملی اتل او د پښتو ژبې بابا په (۱۱۰۰ه)کې له فاني نړۍ نه سترگې پټې کړې او د ابدي ژوند غیږی ته وسپارل شو .

بشپړه ليکنه
آيا پدې پوهېدئ …؟
✦ الماس د کاربن یو ډول دی.
✦ د انسان په مغزو کې ۷۸% اوبه شتون لري.
✦ انسان په ورځ کې 23,000 ځله سا اخلي
✦ الماس د کاربن یو ډول دی.
✦ د زرافې ژبه ۴۲ اېنچه اوږده وي.
✦ لمر د ځمکې څخه 330,330 ځله زيات لوی دی
✦ د ځمکې ټول وزن 6,588,000,000,000,000,000 ټنه دی۔او د سپوږمۍ وزن 81000000000 ټنه دی
✦ د انسان سترګه د ۱۳۵ مېلیونو د لید سلولونه لري.
✦ د مڼې، پیاز او الو خوند یو ډول دی، مګر د مختلف ډوله وږم لرلو سره د دوي خوند مختلف ښکاري.
✦ د انسان سکېلېټ له ۱۳ تر ۱۵ کیلو ګرامو وزن لري.
✦ د هرې غڼې د جال تارونه ځانته ځانګړنه لري، او د بلې غڼې له تارونو سره ورته والی نه لري.
✦ د نړۍ مروجې پېسې له کاغذ څخه نه بلکه له کتان څخه جوړې شوې دي.
د نن ورځې وراشه …؟

ناپیلون بناپارت: وايي :

د ماتې او بري ترمنځ واټن تر یوه ګام ډېر نه دی، خلګ یوازې د ماتې له وېري ماتېږي. !


نوې وراشه ورگډول
ويکيپېډيا کارنان
10 sharing book cover background.jpg

د ويکيپېډيا کارنانهغه کسان دي چې په ويکيپېډيا کې يو گڼوڼ لري او بيا په ويکيپيډيا کې د نويو ليکنو خپرولو سره سره بېلابېل سمونونه هم ترسره کوي۔ په ويکيپيډيا کې هر څوک يو کارن جوړېدلی شي او د ويکيپيډيا په هره ليکنه کې سمون کولی شي۔ تاسې هم په دې کې شامل شئ۔

دم مهال پښتو ويکيپېډيا 13,862 کارنان لري. خو په دغو کارنانو کې يې لږ شمېر فعاله کارنان دي چې دلته وخت په وخت ليکنې خپروي او نوې سمونې ترسره کوي۔ دلته داسې کارنان هم شته چې ويکيپېډيا ته ډېر وخت ورکوي او د پښتو ويکيپيډيا په لا ښه کولو او بډايه کولو لپاره هر وخت هڅې کوي.
ويکيپېډيا کې گډون وکړئ
ويکيپېډيا يو وړيا گڼ ژبنيز پوهنغونډ دی چې مونږ او تاسې ټول په شريکه په کې ليکنې خپرولی شو. ويکيپيډيا په لومړي ځل 2001 کال کې په انگرېزي ژبه پيل شوې، بيا د نړي په نورو بېلابېلو ژبو کې هم ويکيپيډياگانې پيل شولې. په ويکيپېډيا کې هر کارن د خپلې خوښې موضوع باندې ليکنې کولی شي. پښتو ويکيپيډيا کې هم گڼ شمېر ليکنې شته، دم مهال پښتو ويکيپيډيا 8,058 ليکنې لري.
اوسنۍ پېښې
  • د مۍ ۱۶مه: د اوبو د۲۹ بندونو د جوړېدو تدارکاتي چارې پیل شوي.
  • 2016 د مۍ 6مه: افغان امنیتي ځواکونو د دولت مخالفو وسلوالو طالبانو له زندان څخه ۶۰ تنه راخلاص کړل.
  • 2016 د مۍ 6مه: هلمند کې په هوايي بريد کې د پاکستانيانو په شمول د دولت ۱۹ وسلوالو مخالفین وژل شوي.
  • 2016 د مۍ 6مه: امريکا به ۱۲ نورې پوځي الوتکې افغانستان ته ورکړي.
  • 7.7 درجې زلزلې افغانستان، پاکستان،تاجکستان او هند لړزولي دي
  • 28 ستمبر : طالبانو د افغانستان ښار کندوز نيولی۔ د افغانستان حکومت او طالبانو ترمينځه له جگړه روانه ده
  • 11 ستمبر :په مکې کې کرېن غورځېدلی چې له امله يي 107 حاجيان شهيدان او 300 څخه زيات ټپيان شوي دي
  • 30 جولای : طالبانو د ملا محمد عمر د مړينې تاييد کړی۔
نن ورځ

نن ورځ : دونۍ، 29 مې 2017 عيسوي چی د 8 غبرګولی 1396 هجری لمریز سره برابریږي او 3 رمضان 1438 هجري قمری سره هم برابریږي