وزير فتح خان

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
وزیر فتح خان
وزیر فتح خان

وزير محمد فتح خان د سردار پاينده خان مشر زوى وو . اعليحضرت شاه زمان دى د خپل لوى وزير په توگه وټاكه ، خو دى يو چلباز او بې پښتو سړى وو ، د تېمورشاه زامن يې د پادشاهۍ په طمع استعمال كړل او وروڼه يې سره وجنگول ، چې په پايله كې د محمد زو بې باکه كورنۍ منځته راغله ، چې يو يا دوه كسه به يې ښه خلك ول . فتح خان په ۱۷۹۶ ز كال كې ايران ته وتښتېد او هلته د اعليحضرت شاه زمان له ورور محمود سره يو ځاى شو . اعليحضرت شاه زمان چې يو نوميالى ټولواكمن او د ختيځ ناپليون وو ، د خپل ورور محمود سدوزي او نورو افغاني عناصرو په لاس ، چې په سر كې يې وزير فتح خان وو ، له واك نه گوښه كړاى شو . وزير فتح خان چې د ښوونځي په تاريخونو كې د وزير باتدبير په نامه پېژندل شوى وو ، خو په رښتيا كې نه وزير فتح خان وزير باتدبير وو او نه هم امير دوست محمد خان امير كبير . د اعليحضرت شاه زمان د واكمنۍ په اړه ټول تاريخ ليكونكي او پخپله انگرېزان په دې اعتراف كوي ، چې شاه زمان په يوازې ځان ، پرته له كومې بهرنۍ مرستې كولاى شواى چې په هندوستان كې د انگرېزانو مقابلې ته ورودانگې . خو له يوې خوا د انگرېزانو او ايران دسيسې وې او له بلې خوا دغه ستر ملي ځواك زموږ پخپل لاس كمزورى شو . يا د شاه زمان ورور محمود ، يا د پاينده خان زوى وزير فتح خان ، يا ملا عاشق او نور باركزي او دراني سرداران او محمدزي ول ، چې دوى ټول ملي تاريخ ته محكوم دي . شاه محمود سدوزى د همدغه فتح خان ، نورو سردارانو په مرسته ، په بهر كې د ايران او انگليس په خوښه واك ته ورسېد ، چې په پايله كې يې خپل ورور اعليحضرت شاه زمان ړوند كړ بيا يې بندي خانې ته واچاوه . شاه محمود سدوزى دويم ځل هم د فتح خان په مرسته واك ته ورسېد . وزير فتح خان په پاى كې له خپلې ډېرې چالاكۍ او ماجراجويي سره سره لومړى ړوند كړاى شو او بيا د شاه محمود سدوزي او دده د زوى كامران له خوا ووژل شو . په دې ډول پخپله سزا ورسېد .

سرچينه

  • قدرت الله حداد ( فرهاد )د افغان ملي تاريخ ، ۳۸۴ ، ۳۸۷ ، ۳۸۹ ، ۳۹۱-۳۹۳ ، ۳۹۶ مخونه . د ساپي د پښتو څېړنو او پراختيا مركز له خوا د ۱۳۸۳ لمريز كال چاپ .