تېمور شاه دراني

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
تېمور شاه درانی

تېمور شاه درانی
واکمني دراني کورنۍ: ۱۷۷۲ ز، - ۱۷۹۳ ز.
تاج گټنه ۱۷۷۲ ز.
بشپړ نوم تېمور شاه درانی
لقبونه پاچا
زېږون ۱۷۴۸ ز.
مړينه ۱۸ د مۍ، ۱۷۹۳ ز.
د مړينې ځای کابل
هديره د تېمور شاه مقبره، کابل
مخکنی پاچا احمد شاه درانی
شاه زمان خان
وروستنی پاچا شاه زمان خان
سټه

شاه زمان

شاه محمود هوتک

شاه شجاع
کورنۍ دراني کورنۍ
پلار احمد شاه درانی

اعليحضرت تېمور شاه درانى (په انګلیسي: Timur Shah Durrani) د معاصر افغانستان د لوى او نوميالی مشر، او د افغان دولت د بنسټ اېښودونكی او ټولواكمن اعليحضرت احمد شاه بابا زوى وو.تیمور شاه درانی په ۱۷۴۸ز كال د مې مياشتې په ۱۸ زېږېدلى او په ۱۷۷۳ ز كال كې د خپل پلار احمد شاه درانی له مړينې وروسته د افغانستان پر تخت كېناست. د تيمور شاه د واکمنې پر مهال د افغانستان پلازمینه له کندهار نه كابل ته ولېږدول شوه.

ځيني تاريخ پوهان وايي، چې تېمورشاه د هوسا ژوند غوښتونكى سړى وو. نوموی د قزلباشو سره ډيرې نږدې اړيکې لرلي او پښتنو ته يې دومره پاملرنه نه كوله. میر محمد صدیق فرهنګ په ۱۹۸۸ز كال كې ليكلې، چې تېمور شاه پخپل حرم كې درې سوه ښځې درلودې او هره مياشت پکي يوه ښځه زياتېدله، خو لدي سربېره ويښ سړى وو، له هرې جگړې نه بريالى راستون شوى دى. تېمور شاه تر ډيره د هند او ايران د پادشاهانو او قومي مشرانو لوڼې كړې وې، چې ټولې لس تنه كېدې. که چېرې په هره مياشت كې يوه ښځه زياته شي، په كال كې دولس كيږي ، په دې صورت كې نو دده د پادشاهۍ تر پايه پورې بايد د هغوى شمېر پېنځه سوه شوى واى . دا د نه منلو وړ خبره ده. د تېمور شاه د دورې په ټوله امپراتورۍ كې د تهران او مشهد نه د ګنګا سیند پورې، له آمو سیند څخه د هند سمندر پورې د امن فضا خوره وه. د نوموړی د واکمنۍ په شلو كلونو كې يوازې څلور پېښې وشوې، چې امپراتور پخپله ورغی او عاملين يې تابيع كړل. ده دوه نيم سوه بېړۍ درلودې، سوداگري ښه روانه وه او عدالت خپور وو. د تېمرو شاه په دوران كې درې ايراني شهزادگان، چي دوه افشار او يو صفوي وو په كابل كې اوسېدل. په افغانستان كې د شاه زمان خان له واكمنۍ راهيسې، له ۱۸۰۱ ز كال نه تر ۱۹۷۹ پورې د ايران اغېز پر سلطنت پروت وو.

د امپراتور تېمورشاه دربار[سمول]

څرنګه چې په يوولسمه زېږديزه پېړۍ كې غزني د فارسي شاعرانو او ليكوالانو مرکز وو، په اتلسه پېړۍ كې كابل د فارسي شاعرانو مركز وګرځيد. په دومره توپير چې تېمورشاه خپله د پښتو شاعر او ليكوال وو. پير محمد كاكړ، عبدالله خان دېوان بېگي او نورو ټولو پښتنو فارسي شاعري كوله او د خپل وخت نامتو شاعران له هند او ايران څخه هم راغلي وو، لكه واقف لاهوري ، عشرت له هند څخه ، فروعي اصفهاني ، موسوي ، مهدي له ياران څخه او عاجز له كابل څخه . (( افغان )) ، حزين حيرت شاملو ، ذكي ، رضا ، هما ، شاه عبدالحكيم خراساني ، شجاع ، شهاب ، ليكوال محمودالحسني ، مظهر جانان ، محمد حيات ، لچهمي رام پنډت ، الشايي ، بوسعيد ، ميرزيان ، عبدالله ميرزا علي عسكر وصفي ، ميرزا شكيبا ، ميرزا عطار او دراني شهزاده ګانو ‌فارسي شاعري كوله. د شاهي كورنۍ ژبه پښتو وه، په پښتو غږېدل، خو د موضوع په اهميت نه پوهېدل . له دوى څخه يوازې د تېمور شاه او سردار عبدالله خان دېوان بېگي د پښتو شعرونو نمونې شته.