قرآن
الله سبحانه و تعالی پر خپلو رسولانو باندې د بشر د هدايت او لارښوونې لپاره کتابونه نازل کړي دي چې د هغو په وسيله خلک د الله توحيد بلل شوي ، په نيکو کارونو ورته امر شوی او له بدو کارونو څخه منع شوي وو .
د الله تعالی په کتابونو او صحيفو باندې ايمان لرل د ايمان رکن دی، د الله تعالی په کتابونو باندې د ايمان لرلو مقصد دا دی چې دغه کتابونه د الله د طرفه نازل شوي، د هغه (جل جلاله ) بلا کيف کلام دی، په هغو ټولو کې موجود اوامر او نواهي حق دي .
آسماني کتابونه او صحيفې په لاندې ډول دي :
تورات په موسی عليه السلام نازل شوی .
زبور په داود عليه السلام نازل شوی .
انجيل په عيسی عليه السلام نازل شوی .
قرآن په محمد صلی الله عليه وسلم نازل شوی ..
سل صحيفې دي :
۱۰ صحيفې په آدم عليه السلام نازلې شوې .
۱۰ صحيفې په ابراهيم عليه السلام نازلې شوې .
۵۰ صحيفې په شيش عليه السلام نازلې شوې .
۳۰ صحيفې په ادريس عليه السلام نازلې شوې دې .
په قرآنکريم باندې ايمان :
يقيناً چې قرآنکريم د الله تعالی کلام دی ، د الله تعالی آخرنی کتاب دی د قرآن نه وروسته د قيامت تر ورځې بل کتاب نه نازليږي او نه هم بل پيغمبر راځي ، د قرآن په نزول سره ټول کتابونه منسوخ شوی دي .
دا مقدس کتاب د الله تعالی له طرفه د جبرئيل په واسطه په حضرت محمد صلی الله عليه وسلم باندې په (۲۳) کلونو کې نازل شوی دی چې (۳۰) سپارې او (۱۱۴) سورتونه لري .
مونږ په قرآن ايمان او باور لرو چې الله تعالی دغه کتاب د ټول بشريت د لارښوونې لپاره نازل کړی دی، عالمي کتاب دی په کوم قوم او ژبې پورې خاص نه دی بلکي د ټول بشريت لپاره لاښوونه کوي او غوښتنه ترې کوي چې د الله تعالی په توحيد باندې ايمان راوړئ ، د طاغوت څخه منع شئ تر څو په دنيا او آخرت کې د سعادت او نيکمرغۍ ژوند مو په برخه شي .
قرآنکريم د لوح محفوظ څخه ټول په يو ځل په همغه ترتيب چې اوس موجود دی د جبرائيل په واسطه د دنيا آسمان کې بيت العزت ته نازل شوی او وروسته لږ لږ په (۲۳) کلونو کې نازل شوی دی .
رسول الله صلی الله عليه وسلم يو شمير صحابه ؤ ته هدايت کاوه چې هغوی قرآن حفظ کړي او ځينو ته يې دنده سپارلې وه چې قرآن وليکي .
قرآنکريم څنګه چې الله تعالی نارل کړی دی جبرئيل عليه السلام به پيغمبر صلی الله عليه وسلم ته لوستلو او رسول الله صلی الله عليه وسلم به په هماغه شان صحابه کرامو ته تعيلم کړی دی او بغير له تغير او تحريف څخه مونږ ته رسيدلی دی او د تل لپاره به د تحريف څخه پاک او منزه وي .
قرآنکریم د الله (جَلّ مَجْدُه) هغه سپېڅلی، مقدس او معجز کتاب دی چي نور اسماني کتابونه ورباندې منسوخ شوي او پر رسول الله (صلى الله علیه وسلم) باندې د الله (ج) له لوري د جبرئيل(علیه السلام) په واسطه د (۲۳) درويشتو کالو په اوږدو کي له اړتيا سره سم نازل شوي دی او لومړنی آیت یې “إقرء باسم ربك الذي خلق” او وروستی آیت یې په باوري وینا “الیوم أکملت لکم دينكم……..” دی.
قرآنکریم په (۱۱۴) لنډو او اوږدو سورتونو او نږدې (۶۴۰۰) آیتونو مشتمل دی، له سورة التوبة/ برائة څخه پرته یې نور ټول سورتونه په (بسم الله الرحمن الرحيم) سره پيل شوي دي.
قرآنكريم (۷) منزله، (۳۰) سپارې، شاوخوا (۵۴۰)رکوع او د احنافو په نزد (۱۴) سجدې لري د قرآنکریم آیتونه او سورتونه د رسول الله (ص) په لارښوونه ترتيب شوي کوم سورتونه چي په مکه مكرمه کي نازل شوي ‘مکي’ او کوم چي په مدینه منوره کي نازل شوي ‘مدني’ نومول شوي.
په قرآنکریم کي اوږد سورت ‘البقره’ او لنډ سورت یې ‘الکوثر’ دی او د (۲۹) سورتونو په پیل کي یې مقطعات توري لکه ( الم - المص - کهیعص - طه - یس...) را راغلي دي چې معنی ېې الله تعالی په خپل علم کې پټه ساتلې ده.
کله چي به یو سورت یا څو آيتونه پر رسول الله (ص) نازلېدل د وحيې لیکوالانو به ژر لیکل. د وحيې لیکوالانو څخه مشهور حضرت علي، عبدالله بن مسعود، زید بن ثابت، أبی بن کعب او معاذ بن جبل رضي الله عنهم وو.
په نورو اسماني کتابونو یې غوراوی په دې کې دی چي قرآن مجيد له هر ډول تحریف، تغیر او بدلون څخه ژغورل شوی هیڅ وړوکی تغیر نده پکې راغلی او نه به پکې راشي الله (ج) یې د ساتنې ژمنه په دې آیت کي کړي: إنا نحن نزّلنا الذكر و إنا له لحافظون۞ الحجر سورت (۹) آیت.
قرآنکریم د نبي أکرم (ص) تلپاتې معجزه ده، د قرآن کریم په څو ځایونو کي په ډاګه راغلي”که په دې کتاب کي شک او تردید لرۍ د دې څېر څو سورته حتى یو وړوکی سورت چي درې آیته کیږي راوړئ” چي هیڅکله د اسلام دښمنان په داسي کار نه توانېدلي دي او نه به و توانيږي قرآنکریم نه یوازې د ألفاظو او فصاحت له مخې معجزه ده بلکې د معنا، حكمونو، تلپاتې ټولنيز نظام او د بشرګټو قوانينو په درلودو سره هم معجزه ده هرڅومره چي د بشر پوهه پرمختګ وکړي او د نړۍ له اسرارو پرده پورته شي هومره د اسلام او قرآن روښانتيا او اعجاز څرګنديږي همدا لامل دی چي د نړۍ مخکښ علماء او ساینس پوهان دې پایلې ته رسیدلي چي اسلام سپېڅلی او حق دین دی، قرآن پاک د بشر له وړتيا پورته د واحد، ځواكمن او ستر ذات کتاب دی او په ایمان راوړلو مشرف کیږي.
قرآن کریم یوه تلپاتې الهي معجزه او د رسول الله حضرت محمد(ص) په نبوت ستر ثبوت او دلیل دی، الله پرې انسانان او پېریان ننګولي تر څو یې په څېر بل کتاب راوړي او یا یې د سورتونو په څېر یو سورت راوړي، خو دوی لدې ټولو بې وسې پاتې شول.
1400 کاله وړاندې؛ د قرآن کریم له نزول راهیسې تر دې دمه نوموړي کتاب ته د تحریف او تغییر لاس ندی رسیدلی.
نومونه
د قرآن کریم متنونو خپل دا کتاب په مختلفو نومونو معرفي کړی دی، چې تر ټولو عام یې "قرآن" دی. قرآن کریم یو خاص نوم دی. د مسلمانانو ترمنځ عام نظر دا دی چې قرآن کریم د عربي ریښې "قراءة" څخه دی (د تلاوت معنی لري).
د طبري په وینا، قرآن څلور نومونه لري: قرآن، فرقان، کتاب او ذکر.
دقرآنکریم له هرڅه وړاندې انسانان د یوه الله او څښتن منلو او عبادت ته رابللي او الله (ج) خپل جلالي او جمالي صفات او د خپل شتون نښانې پکې بیان کړي، همدارنګه نېکو کسانو ته د نېکې بدلې او سرکښانو ته د سزا ژمنې پکې شوياو د مخکنيو امتونو عبرتناکې واقعې، حلال، حرام، او د ژوندانه هراړخیز ځاني، ټولنیز،اقتصادي او سیاسي اړخونو اړوند احکام او مسايل پکې ذکر شوي دي ددې لپاره چي د دې ستر کتاب په إعجاز، فصاحت، بلاغت او واقعي مفاهيمو ښه پوه شو اړینه ده چي لومړی یې له ژبې سره آشنا شو.
قران کریم د اسلامي دین اصلي سرچینه او هغه اساسي قانون دی چې د بشر ژوند تنظیموي او په هر وخت او ځای کې یې اداره کوي، دا کتاب یوازې د یو الله عبادت ته بلنه ورکوي او هغه څه څرګندوي چې انسان ورته د خپل رب او دین د پیژندلو لپاره اړتیا لري. د کایناتو د پیدایښت پېل، د انسان د پیدایښت پړاوونه او د تېرو او راتلونکو غیبي چارو په اړه خبر ورکوي، د مخکینیو پیغمبرانو کیسې بیانوي، چې څرنګه الله تعالی له دوی سره مرسته وکړه او څنګه یې د هغوی دښمنان نابود کړل، په دې - کتاب - کې عبادتونو، راکړې ورکړې او غوره اخلاقو ته د بلنې بنسټونه ځای پر ځای شوي دي، د بدو اخلاقو پر وړاندې اخطار او په آخرت کې د انسانانو د برخلیک په اړه خبر ورکوي چې یا خو جنت دی د مؤمنانو لپاره او یا خو دوزخ دی د ظالمانو او کافرانو لپاره. د دې ستر كتاب ځانګړنه دا ده چې الله تعالی په عربي ژبه ټول بشریت ته نازل كړى او ټولو ته یې د رسولو امر كړی دی.
د مسلمانانو رسمي او منل شوې روایت دا دی چې قرآن کریم د عثمان رضی الله عنه په وخت کې په بشپړ ډول راټول شو او بل باور دا دې چې قرآن کریم په تدریجي ډول د عبدالملک بن مروان اموي او حجاج بن یوسف په وخت کې جوړ او په پای کې بشپړ شوی و.