مارکسیستي فیمینېزم

مارکسیستي فمیمینېزم، د فیمینېزم هغه فکري ډول دی چې مارکسیستي نظریه په ځان کې رانغاړي او هغې ته پراختیا ورکوي. مارکسیستي فیمینېزم هغه لارې چارې چې په کې مېرمنې د کپیټلېزم او د خصوصي مالکیت د فردي ونډې تر استثمار لاندې دي تحلیل کوي. د مارکسیستي فیمینېستانو پر باور د مېرمنو آزادي یوازې د کپیټلیسټي سیستمونو په له منځه تلو سره رامنځته کېدلای شي هغه چې د دوی د ادعا له مخې د مېرمنو ډېری برخه کار په کې نه جبران کېږي. مارکسیستي فیمینېستان د مارکسیزم سنتي تحلیلونه د بې مزده داخلي کار او جنسي اړیکو په برخه کې په کارولو سره پراخوي.

له دې امله چې د مارکسیستي فیمینېزم ریښه له تاریخي ماتریالیزم څخه اخیستل شوې، سوسیالیستي فیمینېزم او په لوړه کچه ماتریالیستي فیمینېزم ته ورته دی. وروستي دوه موارد د مارکسیستي تیوري په «کم کوونکو محدودیتونو» (reductionist limitations) کلک ټینګار لري، خو لکه څه ډول چې مارتا اي. ګیمینز د مارکسیستي او ماتریالیستي فیمینېزم د توپیرونو اړوند خپله څېړنه کې څرګندوي چې «د دغه دوه چترۍ ډوله اصطلاحاتو ترمنځ او دننه ځانګړې فکري کرښې شتون لري چې موندل یې لږ ستونزمن دي».^[۱]^[۲]

په مارکسېزم کې یې نظري مخینه

مارکسېزم د انساني ټولنې په وده کې د بې عدالتۍ او طبقاتي ویش پراختیا د تولید او سرمایې د مدیریت او ودې له مخې تعقیبوي او دا پایله وړاندې کوي چې د ټولنې د ظالمانه جوړښت وده د کورنیو د ظالمانه جوړښتونو ودې ته اړوند ده، د بېلګې په توګه: په ښځینه جنس باندې د ظلم عادي کېدل په ټولیز ډول د ظالمانه ټولنې له زیږون سره هم مهاله دی او د هغې څرګندويي کوي.

فریدریش انګلز؛ د کورنۍ، خصوصي مالکیت او سرمایې د اصل (The Origin of the Family, Private Property, and the State) تر نامه لاندې خپل کتاب کې (۱۸۸۴ زکال) د کورنیو د جوړښت، ټولنیزو سلسله مراتبو او د سرمایې/ثروت د مفاهیمو اړوند لیکلي چې ریښه یې په دواړو لرغونو او معاصرو څېړنو کې شتون لري. هغه څرګندوي چې په اصل کې ښځې لوړ ټولنیز ځایګی او د کار په برخه کې مساوي ونډه لري؛ په ځانګړي ډول ښځې ډېر په ډاډ خپل کورنی نوم شریک کوي، په داسې حال چې لرغونو نارینه و به خپل کورنی نوم نه یادوه. انګلز وايي چې یقینا دوی نه پوهېدل چې د دوی ماشومان څوک دي یا څوک د دوی له میراث برخمن دي.

کله چې د لومړي ځل لپاره کرنې پراختیا ومونده او له دې امله چې دغه زیاتوالی د نارنیه وو کاري چاپېریال ته اړوند و نو د نارینه وو شتمني وګڼل شوه، همدا وه چې په کلکه توګه ارث او نسب ته د نارینه و هیله پیدا شوه. د دې لپاره چې خپله دغه هیله پوره کړي، نه یوازې دا چې د ښځو لپاره یې د اوږد مهالی یو واده موضوع خوندي کړه بلکه هغوی یې اړ کړې چې په کور کې د غلامې په توګه واوسي په داسې حال کې چې نارینه وو د «هاترئیسم» له خاموشانه کلتور کار اخیست. انګلز دغه حالت د ټولنې د غالبې ځانګړنې په توګه د اجباري غلامۍ له پیل سره مل بولي؛ چې په پایله کې د طبقاتي بې عدالتي په اروپايي کلتور واوښت، هغه کلتور چې له مخې یې بې وزله ماشومان اړ و د بډایه کسانو غلامي وکړي.

تولیدي، غیرتولیدي او د نسلي تولید کار

مارکس کار په دوه ډولو ویشي: تولیدي او غیر تولیدي

تولیدي کارهغه کار دی چې اضافي ارزښت رامنځته کوي؛ د بېلګې په توګه د لومړنیو موادو تولید او تولیدي محصولات.
غیر تولیدي کار بیا اضافي ارزښت نه رامنځته کوي خو د تولیدي چارو فرعي برخو ته اړوندېږي. په دغه ډول چارو کې د څارنې دندې، حسابداري، بازارموندنه او نور شاملېږي.

د ۱۹۷۰ مې لسیزې فیمینېست لیکوالانو لکه مارګریت بنستون او پګي مورتون د دې موخې لپاره په کلکه سره د تولیدي او غیر تولیدي کار په تحلیلونو تکیه لرلې څو د وخت دغه درک ته تغیر ورکړي چې د کورنیو موخه لګښت دی او د کورنۍ خوندي کوونکو ته د دولتي معاش د ورکړې اړوند استدلالونو په وړاندې کولو دا کلتوري درک رامنځته کړي چې کورنۍ یو تولیدي بنسټ دی. په کپیټلېزم کې بیا د کورنۍ خوندیتوب ډېر لږ مادي ارزښت لري ځکه هېڅ د پلور وړ توکی نه تولیدوي. په مارکسېزم کې بیا د کورنۍ خوندیتوب تولیدي کار دی، ځکه خدماتي ارزښت لري او د توکو سره په ورته معنا کارول کېږي.

د کورني کار لپار معاش

یو شمېر مارکسیست فیمینېستان په دې تمرکز لري چې له تولیدي کار څخه د ښځو جلاوالی په هغوی د ظلم تر ټولو مهمه سرچینه برابروي او له همدې امله په معاش ورکوونکي کپیټلېسټي اقتصاد کې د کور د چارو له پرځای کولو دفاع کوي. د نسل زیاتولو د کار د جبران کولو نظریه د یو شمېر سوسیالیستانو لکه د شارلوت پرکینز ګیلمن (۱۸۹۸ زکال) په لیکنو کې شتون درلود، هغې استدلال کاوه چې په ښځو ظلم خصوصي چاپېریال ته د هغوی له اړ کېدو سرچینه اخلي. ګیلمن استدلال کاوه چې د ښځو لپاره شرایط هغه مهال وده کولای شي کله چې په عامه چاپېریال کې د هغوی کار ځانګړی شي، ونډه یې په رسمیت وپېژندل شي او د کار ارزښت یې وټاکل شي.

کېدای شي د نسل د تولید د کار لپاره تر ټولو جبران کوونکې هڅه د کور د چارو لپاره د معاش ورکولو نړیوال کمپاین (International Wages for Housework Campaign) وي، هغه بنسټ چې په ۱۹۷۲ زکال کې د فیمینېستانو د نړیوالې ډلې د غړو له خوا په ایټالیا کې رامنځته شو. ډېری ښځینه فعالینو لکه سلما جیمز، ماریاروسا دالا کوستا، بریژیت ګالتیر او سیلویا فدریچی په علمي او عمومي چاپېریالو کې دخپل دغه پیغام د تبلیغ لپاره ګڼ شمېرمنابع وړاندې کړل. په ایټالیا کې د ښځو د یوې کوچنۍ ډلې په توګه د کور د چارو لپاره د معاش ورکړې کمپاین په نړیواله کچه د تحرک په رامنځته کولو کې بریالی و. د فدریچي په مرستې د نیویارک په بروکلین کې د کور د چارو لپاره د معاش ورکړې ډله جوړه شوه. هغه ډول چی هایدی هرتمن ادعا کوي (۱۹۸۱ زکال)، په داسې حال کې چې د دغو خوځښتونو هڅې په پای کې ناکامه شوې، خو د کور د چارو د ارزښت او له اقتصاد سره یې د هغو د اړیکو اړوند مهم بحث رامنځته کړ.

اغېزمن او عاطفي کار

یو شمېر ټولن پوهانو او څېړونکو لکه مایکل هارت، آنتونیو نګري، آرلي راسل هوکسچیلډ او شیلو ویتني د کار داسې نوی ډول تر بحث لاندې ونیو چې د کار له سنتي چاپېریال هاخوا و او کوم تولید یې نه رامنځته کوه او یا هم یو جانبي محصول و. عاطفي کار د شخصي ژوند او اقتصادي ژوند ترمنځ په پټو اړیکو تمرکز لري. ویتني څرګندوي، « د بې کاره کسانو ورځنۍ ستونزې او د کور د مېرمنو کورنۍ چارۍ د معاش اخیستونکي کارګر له کار کمې نه دي؛ دا د نسل د تولید او ټولنیز ژوند د تولید برخه او د شتمنۍ/ثروت د سیاسي ژوند وده ده چې د اطلاعاتو او زهنیتونو ارزښت ټاکي».

د مساوي کار لپاره مساوي معاش

په ۱۹۷۷ زکال کې بریتانوۍ فیمنیستې ټولن پوهې ویرونیکا بیچي د ښځو د معاش لرونکي کار اړوند څو یاددښتونه خپاره کړل چې په کې یې استدلال کړی و چې ښځې باید د کارګري ناپېژندل شوي مټ په توګه وپېژندل شي. په غبرګون کې فلویا انتایس د ویروینیکا بیچي د کار په نقد کولو سره د ښځو د کاریګري ریزرف ځواک ترنامه لاندې نقد خپور کړ، خو دا یې هم ومنله چې د بیچي کار «د مارکس د شتمنۍ اړوند کټګوریو په کارولو او یوځای کولو سره د ښځو د معاش لرونکي کار د تجزیې او تحلیل په موخه خوارا اغېزمنه او پیچلې هڅه وه». په ۱۹۸۷ زکال کې ورسو په کاري ډګر کې د ښځو د ونډې اړوند د بیچي د مقالاتو ټولګه د نابرابر کار (Unequal Work) تر نامه لاندې خپره کړه. ^[۳]^[۴]

سرچينې

↑ "Marxist/Materialist Feminism". www.cddc.vt.edu. ترلاسه‌کېدو نېټه 16 April 2020.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
↑ "Marxist/Materialist Feminism". www.cddc.vt.edu. ترلاسه‌کېدو نېټه 16 April 2020.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
↑ Beechey, Veronica (1987). Unequal Work (in انګليسي). Verso. ISBN 978-0-86091-149-4.
↑ Anthias, Floya (1980). "Women and the Reserve Army of Labour: A Critique of Veronica Beechey". Capital & Class. 4 (1): 50–63. doi:10.1177/030981688001000105. ISSN 0309-8168. S2CID 154344848.
Desai, Murli (2014). "Feminism and policy approaches for gender aware development". In Desai, Murli (ed.). The paradigm of international social development: ideologies, development systems and policy approaches. New York: Routledge. p. 119. ISBN 9781135010256.
Citing:
- Poonacha, Veena (1995). Gender within the human rights discourse. RCWS Gender Series. Bombay: Research Centre for Women's Studies. S.N.D.T. Women's University. OCLC 474755917.
"Feminist perspectives on class and work". Stanford Encyclopedia of Philosophy. (2010). Ed. Stanford University.
Engels, Friedrich (1972) [1884]. The Origin of the Family, Private Property, and the State, in the Light of the Researches of Lewis H. Morgan (in انګليسي). International Publishers. ISBN 978-0-7178-0359-0., View online
Vogel, Lise (2013), "A decade of debate", in Vogel, Lise, ed. (7 June 2013). Marxism and the oppression of women: toward a unitary theory. Leiden, Holland: Brill. p. 17. ISBN 9789004248953.
Citing:
- Benston, Margaret (September 1969). "The political economy of women's liberation". Monthly Review. 21 (4): 13–27. doi:10.14452/MR-021-04-1969-08_2.
- Morton, Peggy (May 1970). "A woman's work is never done" [The production, maintenance and reproduction of labor power]. Leviathan. 2. OCLC 741468359.
Reproduced as: Morton, Peggy (1972), "Women's work is never done... or The production, maintenance and reproduction of labour power", in Various (ed.), Women unite! (Up from the kitchen. Up from the bedroom. Up from under.) An anthology of the Canadian Women's Movement, Toronto: Canadian Women's Education Press, OCLC 504303414
Gilman, C. P. (1898). Women and economics: a study of the economic relation between men and women as a factor in social evolution. Boston: Small, Maynard, & Co. OCLC 26987247.
Gardiner, Becky (8 June 2012). "A life in writing: Selma James". The Guardian.
Dalla Costa, Mariarosa; James, Selma (1972). The power of women and the subversion of the community. Bristol, England: Falling Water Press. OCLC 67881986.
Cox, Nicole; Federici, Silvia (1976). Counter-planning from the kitchen: wages for housework: a perspective on capital and the left (PDF) (2nd ed.). New York: New York Wages for Housework. OCLC 478375855.
Hartmann, Heidi (1981), "The unhappy marriage of Marxism and feminism: towards a more progressive union", in Sargent, Lydia (ed.), Women and revolution: a discussion of the unhappy marriage of Marxism and Feminism, South End Press Political Controversies Series, Boston, Massachusetts: South End Press, pp. 1–42, ISBN 9780896080621.
- Reproduced as: Hartmann, Heidi (2013), "The unhappy marriage of Marxism and feminism: towards a more progressive union", in McCann, Carole; Kim, Seung-kyung (eds.), Feminist theory reader: local and global perspectives, New York: Routledge, pp. 187–199, ISBN 9780415521024
Rubin, Gayle (1975), "The Traffic in Women: Notes on the 'Political Economy' of Sex", in Reiter, Rayna, ed. (1975). Toward an Anthropology of Women. New York: Monthly Review Press. ISBN 9780853453727.
Reprinted in: Nicholson, Linda (1997). The second wave: a reader in feminist theory. New York: Routledge. ISBN 9780415917612.
Folbre, Nancy (1994). Who pays for the kids?: gender and the structures of constraint. London New York: Routledge. ISBN 9780415075657.
See also: Baker, Patricia (Autumn 1996). "Reviewed work Who Pays for the Kids? Gender and the Structures of Constraint by Nancy Folbre". Canadian Journal of Sociology. 21 (4): 567–571. doi:10.2307/3341533. JSTOR 3341533.
Vishmidt, Marina (7 March 2013). "Permanent reproductive crisis: an interview with Silvia Federici". Mute. خوندي شوی له the original on 30 March 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 4 April 2022.
Michael., Hardt (2000). Empire. Harvard University Press. ISBN 978-0674251212. OCLC 1051694685.
Brown, J. V. (1985-09-01). "The Managed Heart: Commercialization of Human Feeling. By Arlie Russell Hochschild. University of California Press, 1983. 307 pp. $14.95". Social Forces. 64 (1): 223–224. doi:10.1093/sf/64.1.223. ISSN 0037-7732.
Whitney, Shiloh (2017-12-14). "Byproductive labor". Philosophy & Social Criticism. 44 (6): 637–660. doi:10.1177/0191453717741934. ISSN 0191-4537. S2CID 149350554.
Crenshaw, Kimberle (July 1991). "Mapping the Margins: Intersectionality, Identity Politics, and Violence against Women of Color". Stanford Law Review. 43 (6): 1241–1299. CiteSeerX 10.1.1.695.5934. doi:10.2307/1229039. ISSN 0038-9765. JSTOR 1229039.
Mitchell, Eve (2013). I am a woman and a human: a Marxist feminist critique of intersectionality (pamphlet). Houston, NYC, and Atlanta: Unity and Struggle. له اصلي څخه خوندي شوی په 2017-05-29.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) Pdf of pamphlet.
Cornish, Megan (2001), "Introduction", in Radical Women, Radical Women, ed. (2001). The Radical Women manifesto: socialist feminist theory, program and organizational structure. Seattle, Washington: Red Letter Press. pp. 5–16. ISBN 9780932323118.
Zetkin, Clara (1895). On a bourgeois feminist petition.
Cited in: Draper, Hal; Lipow, Anne G. (1976). "Marxist women versus bourgeois feminism". The Socialist Register. 13. Merlin Press Ltd.: 179–226. Pdf.
Zetkin, Clara (1966) [1920]. Lenin on the women's question. New York, N.Y.: International Publishers. OCLC 943938450.
Kollontai, Alexandra (1977) [1909]. The social basis of the woman question. Allison & Busby. OCLC 642100577.
Kollontai, Alexandra (1976) [1919]. Women workers struggle for their rights. London: Falling Wall Press. OCLC 258289277.
Mies, Maria (1981), "Utopian socialism and women's emancipation", in Mies, Maria; Jayawardena, Kumari (eds.), Feminism in Europe: liberal and socialist strategies 1789-1919, History of the Women's Movement, The Hague: Institute of Social Studies, pp. 33–80, OCLC 906505149
Britain, Marxist Student Federation-. "Marxism and Feminism in the student movement". In Defence of Marxism (in بريتانوی انګلیسي). ترلاسه‌کېدو نېټه 2019-09-19.
Eisenstein, Hester (2017-04-01). "Hegemonic feminism, neoliberalism and womenomics: 'empowerment' instead of liberation?". New Formations (in انګليسي). 91 (91): 35–49. doi:10.3898/NEWF:91.02.2017. ISSN 0950-2378. S2CID 158600315.

[:4-1] "Marxist/Materialist Feminism". www.cddc.vt.edu. ترلاسه‌کېدو نېټه 16 April 2020.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)

[:42-2] "Marxist/Materialist Feminism". www.cddc.vt.edu. ترلاسه‌کېدو نېټه 16 April 2020.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)

[3] Beechey, Veronica (1987). Unequal Work (in انګليسي). Verso. ISBN 978-0-86091-149-4.

[4] Anthias, Floya (1980). "Women and the Reserve Army of Labour: A Critique of Veronica Beechey". Capital & Class. 4 (1): 50–63. doi:10.1177/030981688001000105. ISSN 0309-8168. S2CID 154344848.

[desaim2014-5] Desai, Murli (2014). "Feminism and policy approaches for gender aware development". In Desai, Murli (ed.). The paradigm of international social development: ideologies, development systems and policy approaches. New York: Routledge. p. 119. ISBN 9781135010256.
Citing:
Poonacha, Veena (1995). Gender within the human rights discourse. RCWS Gender Series. Bombay: Research Centre for Women's Studies. S.N.D.T. Women's University. OCLC 474755917.

[mw5Q] Poonacha, Veena (1995). Gender within the human rights discourse. RCWS Gender Series. Bombay: Research Centre for Women's Studies. S.N.D.T. Women's University. OCLC 474755917.

[Ferguson-6] "Feminist perspectives on class and work". Stanford Encyclopedia of Philosophy. (2010). Ed. Stanford University.

[engels_pdf_11-7] Engels, Friedrich (1972) [1884]. The Origin of the Family, Private Property, and the State, in the Light of the Researches of Lewis H. Morgan (in انګليسي). International Publishers. ISBN 978-0-7178-0359-0., View online

[Vogel-8] Vogel, Lise (2013), "A decade of debate", in Vogel, Lise, ed. (7 June 2013). Marxism and the oppression of women: toward a unitary theory. Leiden, Holland: Brill. p. 17. ISBN 9789004248953.
Citing:
Benston, Margaret (September 1969). "The political economy of women's liberation". Monthly Review. 21 (4): 13–27. doi:10.14452/MR-021-04-1969-08_2.

Morton, Peggy (May 1970). "A woman's work is never done" [The production, maintenance and reproduction of labor power]. Leviathan. 2. OCLC 741468359.

Reproduced as: Morton, Peggy (1972), "Women's work is never done... or The production, maintenance and reproduction of labour power", in Various (ed.), Women unite! (Up from the kitchen. Up from the bedroom. Up from under.) An anthology of the Canadian Women's Movement, Toronto: Canadian Women's Education Press, OCLC 504303414

[mwARE] Benston, Margaret (September 1969). "The political economy of women's liberation". Monthly Review. 21 (4): 13–27. doi:10.14452/MR-021-04-1969-08_2.

[mwARs] Morton, Peggy (May 1970). "A woman's work is never done" [The production, maintenance and reproduction of labor power]. Leviathan. 2. OCLC 741468359.

[mwASg] Reproduced as: Morton, Peggy (1972), "Women's work is never done... or The production, maintenance and reproduction of labour power", in Various (ed.), Women unite! (Up from the kitchen. Up from the bedroom. Up from under.) An anthology of the Canadian Women's Movement, Toronto: Canadian Women's Education Press, OCLC 504303414

[gilman4223-9] Gilman, C. P. (1898). Women and economics: a study of the economic relation between men and women as a factor in social evolution. Boston: Small, Maynard, & Co. OCLC 26987247.

[Gardiner-10] Gardiner, Becky (8 June 2012). "A life in writing: Selma James". The Guardian.

[Costa-11] Dalla Costa, Mariarosa; James, Selma (1972). The power of women and the subversion of the community. Bristol, England: Falling Water Press. OCLC 67881986.

[Cox-12] Cox, Nicole; Federici, Silvia (1976). Counter-planning from the kitchen: wages for housework: a perspective on capital and the left (PDF) (2nd ed.). New York: New York Wages for Housework. OCLC 478375855.

[Hartmann-13] Hartmann, Heidi (1981), "The unhappy marriage of Marxism and feminism: towards a more progressive union", in Sargent, Lydia (ed.), Women and revolution: a discussion of the unhappy marriage of Marxism and Feminism, South End Press Political Controversies Series, Boston, Massachusetts: South End Press, pp. 1–42, ISBN 9780896080621.
Reproduced as: Hartmann, Heidi (2013), "The unhappy marriage of Marxism and feminism: towards a more progressive union", in McCann, Carole; Kim, Seung-kyung (eds.), Feminist theory reader: local and global perspectives, New York: Routledge, pp. 187–199, ISBN 9780415521024

[mwAWI] Reproduced as: Hartmann, Heidi (2013), "The unhappy marriage of Marxism and feminism: towards a more progressive union", in McCann, Carole; Kim, Seung-kyung (eds.), Feminist theory reader: local and global perspectives, New York: Routledge, pp. 187–199, ISBN 9780415521024

[rubin1975-14] Rubin, Gayle (1975), "The Traffic in Women: Notes on the 'Political Economy' of Sex", in Reiter, Rayna, ed. (1975). Toward an Anthropology of Women. New York: Monthly Review Press. ISBN 9780853453727.
Reprinted in: Nicholson, Linda (1997). The second wave: a reader in feminist theory. New York: Routledge. ISBN 9780415917612.

[folbre2133-15] Folbre, Nancy (1994). Who pays for the kids?: gender and the structures of constraint. London New York: Routledge. ISBN 9780415075657.
See also: Baker, Patricia (Autumn 1996). "Reviewed work Who Pays for the Kids? Gender and the Structures of Constraint by Nancy Folbre". Canadian Journal of Sociology. 21 (4): 567–571. doi:10.2307/3341533. JSTOR 3341533.

[Fed-16] Vishmidt, Marina (7 March 2013). "Permanent reproductive crisis: an interview with Silvia Federici". Mute. خوندي شوی له the original on 30 March 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 4 April 2022.

[:2-17] Michael., Hardt (2000). Empire. Harvard University Press. ISBN 978-0674251212. OCLC 1051694685.

[:0-18] Brown, J. V. (1985-09-01). "The Managed Heart: Commercialization of Human Feeling. By Arlie Russell Hochschild. University of California Press, 1983. 307 pp. $14.95". Social Forces. 64 (1): 223–224. doi:10.1093/sf/64.1.223. ISSN 0037-7732.

[:1-19] Whitney, Shiloh (2017-12-14). "Byproductive labor". Philosophy & Social Criticism. 44 (6): 637–660. doi:10.1177/0191453717741934. ISSN 0191-4537. S2CID 149350554.

[crenshaw3312-20] Crenshaw, Kimberle (July 1991). "Mapping the Margins: Intersectionality, Identity Politics, and Violence against Women of Color". Stanford Law Review. 43 (6): 1241–1299. CiteSeerX 10.1.1.695.5934. doi:10.2307/1229039. ISSN 0038-9765. JSTOR 1229039.

[mitchell2431-21] Mitchell, Eve (2013). I am a woman and a human: a Marxist feminist critique of intersectionality (pamphlet). Houston, NYC, and Atlanta: Unity and Struggle. له اصلي څخه خوندي شوی په 2017-05-29.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) Pdf of pamphlet.

[cornish2341-22] Cornish, Megan (2001), "Introduction", in Radical Women, Radical Women, ed. (2001). The Radical Women manifesto: socialist feminist theory, program and organizational structure. Seattle, Washington: Red Letter Press. pp. 5–16. ISBN 9780932323118.

[zetkin2134-23] Zetkin, Clara (1895). On a bourgeois feminist petition.
Cited in: Draper, Hal; Lipow, Anne G. (1976). "Marxist women versus bourgeois feminism". The Socialist Register. 13. Merlin Press Ltd.: 179–226. Pdf.

[zetlen-24] Zetkin, Clara (1966) [1920]. Lenin on the women's question. New York, N.Y.: International Publishers. OCLC 943938450.

[kol1-25] Kollontai, Alexandra (1977) [1909]. The social basis of the woman question. Allison & Busby. OCLC 642100577.

[kollontai1324-26] Kollontai, Alexandra (1976) [1919]. Women workers struggle for their rights. London: Falling Wall Press. OCLC 258289277.

[mies3412-27] Mies, Maria (1981), "Utopian socialism and women's emancipation", in Mies, Maria; Jayawardena, Kumari (eds.), Feminism in Europe: liberal and socialist strategies 1789-1919, History of the Women's Movement, The Hague: Institute of Social Studies, pp. 33–80, OCLC 906505149

[marxist3124-28] Britain, Marxist Student Federation-. "Marxism and Feminism in the student movement". In Defence of Marxism (in بريتانوی انګلیسي). ترلاسه‌کېدو نېټه 2019-09-19.

[eisenstein-29] Eisenstein, Hester (2017-04-01). "Hegemonic feminism, neoliberalism and womenomics: 'empowerment' instead of liberation?". New Formations (in انګليسي). 91 (91): 35–49. doi:10.3898/NEWF:91.02.2017. ISSN 0950-2378. S2CID 158600315.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]