منځپانگې ته ورتلل

محمد اقبال

Permanently protected article
د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
(له علامه اقبال نه مخ گرځېدلی)
محمد اقبال
[[language|]]: علامه محمد اقبال‎  ويکيډاټا کې (P1559) ځانګړنې بدلې کړئ
د محمد اقبال انځور
د محمد اقبال انځور
د محمد اقبال انځور

د شخص مالومات
پيدايښت ۹ نومبر ۱۸۷۷[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸]
سيالکوټ   ويکيډاټا کې (P19) ځانګړنې بدلې کړئ
مړینه 21 اپريل 1938 (61 کاله)[۱][۹][۲][۳][۴][۶][۱۰][۷][۱۱]  ويکيډاټا کې (P570) ځانګړنې بدلې کړئ
لاهور [۱۲]  ويکيډاټا کې (P20) ځانګړنې بدلې کړئ
هديره لاهور کلا   ويکيډاټا کې (P119) ځانګړنې بدلې کړئ
استوګنځای لاهور (۱۹۰۸–۲۱ اپريل ۱۹۳۸) سيالکوټ (۹ نومبر ۱۸۷۷–۱۸۹۷)  ويکيډاټا کې (P551) ځانګړنې بدلې کړئ
تابعیت برېتانوي هند [۱۳]  ويکيډاټا کې (P27) ځانګړنې بدلې کړئ
عملي ژوند
تعلیم د کېمبرېج پوهنتون (۶ نومبر ۱۹۰۵–۱۳ جون ۱۹۰۷)  ويکيډاټا کې (P69) ځانګړنې بدلې کړئ
تعلیمی اسناد Bachelor of Arts   زمرہ:صفحات مع تعلیمی سندزمرہ:صفحات مع تعلیمی سند ويکيډاټا کې (P69) ځانګړنې بدلې کړئ
کار/مسلک فیلسوف [۱۴]،  ليکوال ،  شاعر [۱۵]،  سياستوال [۱۶]،  قانونپوه   ويکيډاټا کې (P106) ځانګړنې بدلې کړئ
کاروونکې ژبه اوردو ژبه [۹]،  پارسي ژبه [۱۷]،  جرمني ژبه ،  عربي ژبه ،  اوردو ژبه [۱۷]،  انګليسي ژبه [۱۷][۱۸]  ويکيډاټا کې (P1412) ځانګړنې بدلې کړئ
د کړنې څانګه شعر [۱۹]،  فلسفه [۱۹]،  سياست [۱۹]  ويکيډاټا کې (P101) ځانګړنې بدلې کړئ
مؤثر لېو نيكولايوويچ تولستوى ،  ګوېټه ،  گيورگ ويلهېلم فرېدرېش هېگل ،  فرېدرېک وېلهېلم نېتشي ،  ارستو ،  هنري برګسون ،  محمد ،  مولانا جلال الدين محمد بلخي ،  مجدد الف ثاني ،  ابو الاعلى مودودي   ويکيډاټا کې (P737) ځانګړنې بدلې کړئ
لاسليک
محمد اقبال
محمد اقبال

وېبپاڼه
وېبپاڼه د تاييدولو سرچينه  ويکيډاټا کې (P856) ځانګړنې بدلې کړئ
  ويکيډاټا کې (P935) ځانګړنې بدلې کړئ

ډاکټر محمد اقبال دهند د نیمې وچې نامتو شاعر، فېلسوف، متفکر او د ختیځ نابغه بلل کېږي . دغه شاعر ته د علامه لقب په پاکستان او هند کې ورپه برخه شوی دی . علامه اقبال به په اوردو او فارسي ژبه کې شاعري کوله او همدا ددوي د مشهورتيا له ټولو لوی سبب وو.علامه محمد اقبال په کال 1877ء کې د سيالکوټ په ښار کې وزېږېد.

مخینه

علامه ډاکټر محمد اقبال د سیالکوټ په ښار کې د شېخ نورمحمد په کور کې زېږېدلی دی. له آره افغان دی چې د غزني ولایت پورې تړاؤ لري او بیا د کشمیر په لور کډه شوي. پلار یې په سوداگریزه لړۍ سیالکوټ ته راغلی او هملته مېشت شوی. د پاکستان پنجاپیان دی د کشمیر گڼي او د پښت يې هندو پنډتان گڼي ، خو دا مالومات ناسم دي.

زده کړې

علامه اقبال غزنوي لاهوري د وخت د دود لمخې کورنۍ او مدرسې زده کړې ترسره کړې بیا يې هند کې په کال ۱۸۹۳م زېږدي کې منځينۍ زده کړې تر ۱۰مه بشپړې کړي دي.

مړینه

د اسلامی فلسفې او پوهې دا روښانه ستورې د اپرېل په ۲۱مه کال ۱۹۳۸ز سهر وختي له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې، او له خپل رېښتیني څښتن ته ورغې. زیارت یې د لاهور شاهي جومات عمومي دروازې سره(ختیځ لور ته) جوړ دی، چې د پوځ لخوا یې شپه او ورځ پیره کېږي.

لیکنې

ناله یتیمد علامه اقبال لومړنې اثر ؤ، چې په ۱۸۹۹ کال پ هغه غونډه کې چې د حمایت الاسلام ټولنې لخوا به جوړېده، واوروله. د علامه اقبال لیکنې په ټولییزه توگه عبارت دی له:

[۲۰]:

  • علم‌الاقتصاد: په وټه ایزه پوهنه کې په اردو ژبه لومړنې کتاب، چاپ ۱۹۰۳ په لاهور کې.
  • په پارس کې د فلسفې پراختیا (سیر فلسفه در ایران)
  • د هند پېښلیک
  • اسرار خودی
  • رموز بیخودی
  • پیام مشرق
  • بانگ درا
  • زبور عجم
  • جاویدنامه
  • په اسلام کې د دیني فکر بیا راژوندی کوونه
  • مثنوی مسافر
  • بال جبرئیل
  • ضرب کلیم
  • ارمغان حجاز
  • گډوډ یادښتونه

سرچینې

د علامه اقبال فلسفي نظريات

له مرگه وروسته ژوند

له مرگه وروسته ژوند يا د اروا د تلپانې كېدنې مسئله يوه داسې مسئله ده، چې د ډېوېډ هيوم په څېر ستر فېلسوف هم دا خبره منلې، چې د اروا مسئله د عقل او پوهې باندې نه بلكه د عقيدې او ايمان پر بنسټ هوارېداى شي. د علامه اقبال هم پدې گروهه دى، چې د اخرت د ژوند ايقان له فلسفي اندواند (نظرياتو) څخه نه رازېږېېږي، بلكه ددې آر او سرچينه ايمان دى.

(زما جذباتي ژوند په داسې پېښه كې راگرې دى، چې د انساني شعور د تل تر تله پاېښت كې له كلك ايمان څخه پرته د يوې شېبې ند هم نشم تېرولاى. دا ايمان ماته د اسلام له پېغمبر صلى الله عليه وسلم څخه د چا د سپېڅلي ذات لپاره چې زما زړه ټوپونه وهي، رابښل شوې دى.

علامه اقبال په يو بل ځاى كې داسې ليكي:

(پدې اړه ډېرې چارې له انساني عقل څخه بهر دي، چې دا امور او چارې د ايمان، بصيرت او سرچينو څخه پيدا كېږي.

ددې سرچينو اړيكه له فلسفې سره نده.)

له سره، سره علامه ددې خبرې مخالفت (بډوالې) نه كوي، چې په عقلي او نظرياتي كچه ددې مسئلې سره تعرض وشي.

د عقل او وجدان په اړه د علامه اقبال يو ځانگړې نظر درلوډ. هغه د عامو وجدان خوښو په څېر عقل له يوه څېر مې نه ردولو. بلكه دا يو گټور او اړين څېړز گڼي لكه تر يوه بريده:

عقل د هغو حقايقو كوم چې وجدان پيدا كړې دي، څخه ليدنه كوي، او دهغو وجداني حقايقو يا يووالو (وحدتونو) ترمنځ اړيكې جوړوي.

سرچينې

    • اقبال كا نظريه بقاى دوام، ليكوال: ... ، اردو بازار، لاهور-پاكستان
مسلمان فیلسوفان
يعقوب كندي | ابن سينا بلخي | ابن عربي | ابي نصر الفارابي | غزالي | ابن خلدون | ابن رشد | ابن طفيل | علامه اقبال | سيد جمال الدين افغاني| امير حمزه شينوارې | امام فخر الدين رازي | رابعه بلخي | غني خان | ابو الاعلى مودودي | شاه ولي الله | سېد محمد طباطبايي | عمر خيام |ابن مسكويه | سېد حسن نصر | جلال الدین رومي |شقیق بلخي | شېخ الاشراق سهروردي
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پیوستون : 11855574X  — خپرېدونېټه: ۲۹ اپريل ۲۰۱۴ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ د برېتانيکا انلاين پوهنغونډ پېژند: https://www.britannica.com/biography/Muhammad-Iqbal — سکالو پېژند: Sir Muhammad Iqbal — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Encyclopædia Britannica
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6h784tb — سکالو پېژند: Muhammad Iqbal — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Babelio author ID: https://www.babelio.com/auteur/wd/185842 — سکالو پېژند: Muhammad Iqbal — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11908261j — سکالو پېژند: Muhammad Iqbal — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ InPhO ID: https://www.inphoproject.org/thinker/3295 — سکالو پېژند: Muhammad Iqbal — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Internet Philosophy Ontology project
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/28192 — سکالو پېژند: Muhammad Iqbal — سرليک: Proleksis enciklopedija او Opća i nacionalna enciklopedija
  8. https://www.proquest.com/openview/7f255e11fabfd86e8f5d5ec6fb8df0d8/1?cbl=1817606&pq-origsite=gscholar — خپرېدونېټه: ۷ اکتوبر ۲۰۲۵
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11908261j — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte
  10. Diamond Catalog ID for persons and organisations: https://opac.diamond-ils.org/agent/5954 — سکالو پېژند: Muḥammad Iqbāl
  11. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/iqbal-muhammad — سرليک: Brockhaus Enzyklopädie — خپروونکی: F.A. Brockhaus
  12. https://www.britannica.com/biography/Muhammad-Iqbal/Philosophical-position-and-influence
  13. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/59306720/aalam20190518-40719-1w4fl6o.pdf?1738384161=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DEditor_in_Chief_Editor_in_Chief_Annual_H.pdf&Expires=1759836529&Signature=Yrst0tIbrqo~3BFGriz~~Hmv1oTBM5nrgtim9WHKO~wir6OtGsGPHl5WhXc4NLhkbTnHUGNUHofuSmPfEbzVUMyT~evxaHjcR7WVy~ExDkl4dN~pF~rfogZjejv~QgVI9apVN9AnI2v8Bq1h4U-Ugz6fHS6JkPHJJcOjhb~L3wBwU3j-eBhDufqRacqc7rADUHjjKgxIYRCQxXkrRdeVS1h-YzGZxiKZHe36cvmehzgDPgT83WHAT8y0~QwnZMXoYPNDZkJylFffMrjKn~sASt3Am0qGLXPuL4oO1ofDDn~uStC7lWBL0tcPYQF~nZViHkfl8Ol8F6ir-ueeOvzeNA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA — خپرېدونېټه: ۷ اکتوبر ۲۰۲۵
  14. ليکوال: Rachid Benzine — سرليک: Les nouveaux penseurs de l'islam — پاڼه: 53 — خپروونکی: Éditions Albin Michel — ISBN 978-2-226-17858-9
  15. PoetsGate poet ID: https://poetsgate.com/poet.php?pt=183 — خپرېدونېټه: ۵ اپريل ۲۰۲۲ — سرليک: بوَّابة الشُعراء او PoetsGate
  16. http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sare-Jahan-Se-Achcha-poet-Mohammed-Iqbal-remains-pariah-in-India/articleshow_b2/17150082.cms
  17. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jx20080730003 — خپرېدونېټه: ۱ مارچ ۲۰۲۲
  18. CONOR.SI ID: https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/163992675
  19. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jx20080730003 — خپرېدونېټه: ۷ نومبر ۲۰۲۲
  20. رادفر، ابوالقاسم، د اقبال د شېرونو غورچاڼ، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۹خ، صص۱۲-۱۴.