سلېمان لايق

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
سليمان لايق
Sulaiman Layeq
سلېمان لايق.PNG
سليمان لايق
زېږېدنه غلام مجدد
اکتوبر 12, 1930(1930-10-12)
د پکتيا ولايت، افغانستان
مليت افغان
توکم پښتون
دنده سياستوال او شاعر
سياسي گوند ا.خ.د.گ (پرچم گوند)

سلېمان لايق (۲۱ د تلې، ۱۳۰۹ ل. = ۱۲ د اکتوبر، ۱۹۳۰ ز. -) (په انگرېزي: Sulaiman Layeq) يو افغان لیکوال، شاعر، او پخوانی کمونسټ سیاستوال دی، هغه د پکتيکا ولايت د ښرنې ښارگوټي په ايمنې خېلو کلي کې زېږېدلې دی.

ښاغلې لایق په کمونسټي رژیمونو کې د افغانستان په سياسي چارو کې د اقوام او قبايلو د چارو وزیر ؤ. ښاغلي لايق د سياسي کارونو سره سره د پښتو او دري ژبو په ادبياتو کې هم لاس وهلی نو په دې توگه دی نه يواځې د افغانستان په سياسي چارو کې ښکلېل ؤ بلکې د افغانستان په ادب کې ېې هم ځان آزمويلی او د ښه محافظه کارۍ شعرونه ېې ويلي.

نوم او مخينه

دده اصلي نوم غلام مجدد دی او ددې نوم مانا نوښتگر دی. د لايق پلار له مجددي حضراتو سره د ارادت له مخې دغه نوم د تبرک لپاره په خپل ځوی کېښود. د هاشم خان د حکومت پر مهال د سلېمان لايق پلار نظر بند شو. لايق په پنځه کلنۍ کې د پلار په غوښتنه کابل ته راوستل شوی ؤ، له رارسېدو سره سم د کوي ناروغي ورپېښه شوه او په مټکې له مرگه بچ شو. مور يې د ژغورلو او پاللو په نيت دی بېرته د ځان سره کلي ته بوته او تر دوه کاله پورې په کلي کې د مور سره پاتې شو خو وروسته يو ځل بيا د پلار په غوښتنه دی بېرته کابل ته د مور سره يوځای ولاړ. دا سفر لايق ته تر لومړني سفر ډېر بدمرغه و، پلار يې په کابل کې بله ښځه کړې وه، مور او کشر ورور يې په څو ورځو کې د کولرا په ناروغۍ اخته شوه چې په پايله کې يې دواړه يو په بل پسې مړه شول او دی د ميرې ځورونو او کړاوونو ته پاتې شو.

زده کړې

لايق په ۱۳۱۹ لمريز کال کې چې عمر يې د ښوونځي د شمول تر نورمه اوښتی و، د حبيبيې لېسې دوهم ټولگي ته ومنل شو. چې بيا له همدې ټولگي څخه د زده کړې تر پايه د يوه ممتاز او بې سياله زده کوونکي په ډول پرمخ لاړ. له بده مرغه ده د حبيبيې لېسه د کورنيو ستونځو له کبله په پينځم ټولگي کې پرېښوده او دوه کاله وروسته يې د لمړنۍ دورې د دوو قضاکړيو ټولگيو آزموينه تېره کړه او به ۱۳۲۶ کې د پغمان د شرعيه علومو په مدرسه کې شامل شو. هلته يې هم ډېر ژر نوم پېدا کړ او د مدرسې په زده کوونکو کې ممتازه څېره شو.

په ۱۳۳۱ لمريز کې چې لايق د مدرسې وروستنی ټولگی پای ته رساوه، د مدرسې زده کوونکو د ادارې د ځينو زياتيو په وجه د لايق په مشرتابه په اعتصاب او مارشونو لاس پورې کړ. په دې پايله کې لايق د خپلو ټولو تحصيلي، اخلاقي او دسپليني ښېگڼو سره سره په وحشيانه توگه مجازات شو او د وهلو ټکولو او تحقير نه ور پورته د څو نورو زده کوونکو سره يوځای له مدرسې اخراج او د کابل له ښار څخه په شړنه محکوم شو. خو د لايق پلار چې يو پخوانی د استعمار ضد جنگيالی ؤ، د لايق او دده د ملگرو ملاتړ ته ېې راودانگل او د پوهنې وزارت يې دې ته قانع کړ چې اخراج شوي طلاب بېرته مدرسه کې ومني.

دندې

ښاغلې لایق په کمونسټي پیر کې د افغانستان په سياسي چارو کې د اقوام او قبايلو د چارو وزیر ؤ.

چابي اثار

  1. چونغر - شعري جونگ - چاپکال ۱۳۴۱، ۱۳۶۱ ز. کال
  2. کيږدۍ - شعري جونگ - چاپکال ١٣٥٤، ١٣٦٠ ز. کال
  3. يادونه او درمندونه - شعري جونگ چاپکال ١٣٥٧ ز. کال
  4. بادبان - شعري جونگ (دري) ١٣٥٨
  5. قصې او افسانې - شعري جونگ (پښتو) ١٣٦٠
  6. د اباسين سپېدې - (پښتو) ١٣٦٢
  7. شپيلۍ (پښتو) ١٣٦٢
  8. د پښتو لنډيو يو تحليلي رساله - (پښتو) ١٣٦٢
  9. سمت روشن جاده ها - شعري جونگ (دري) ١٣٦٣
  10. ساحل - شعري جونگ (پښتو) ١٣٦٣
  11. سپرغکې - شعري جونگ (پښتو) ١٣٨٣

د سلېمان لایق انځورونه

باندنۍ تړنې