لومړنۍ پانګه جمع کول

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

په مارکسیستي اقتصاد او پخوانیو تیوریو کې، [۱] د پانګې د ابتدايي جمع کولو ستونزه ( د لومړنۍ يا پخوانۍ پانګې جمع کولو په نوم هم پېژندل کیږي) د پانګې په نوم یادیږي، کوم چې د پانګې له اصل سره تړاو لري او ښيي چې څنګه د مالک او غیر مالک ترمنځ طبقاتي توپیر رامینځته کیږي.

د ادم سمیټ د ابتدايي جمع کولو تشریح د یو سوله ایز بهیر استازیتوب کوي، په کوم کې چې ځینې کارګرانو سخت کار وکړ او په تدریجي ډول یې شتمني پیدا کړه، لږ سخت کارګران یې پریښودل چې د دوی د کار لپاره د ژوند معاش ومني. [۲] کارل مارکس دا وضاحت د "ماشومانو" په توګه رد کړ. لکه څنګه چې ډیویډ هاروي وایي، ابتدايي جمع "د ځمکې اخیستل، تړل، د بې ځمکې پرولتاریا د جوړولو لپاره د میشته خلکو ایستل، او بیا د پانګې راټولولو اصلي جریان ته د ځمکې خوشې کول دي." [۳] دا د تاوتریخوالي، جګړې، غلامۍ او استعمار له لارې ممکنه ده.

نوم ورکول او ژباړه[سمول]

دا مفهوم په پیل کې په مختلفو لارو کارول شوی و، او د "جمع" کلمه، چې د پانګوالیزم اصل و، د ادم سمیټ سره څرګند شو. [۴] سمیټ په خپله انګلیسي The Wealth of Nations کې د پخوانیو جمعونو په اړه خبرې کړې دي، که څه هم هغه هیڅکله د "ملتونو شتمنۍ" کې د پخوانیو جمع کولو ته اشاره نه کوي؛ [۵] کارل مارکس په خپل جرمني داس کپیټل کې د سمیټ اصطلاح تعدیل کړه او په جرمني کې یې د ursprunglich ("اصلي، اصلي") په توګه وژباړه. د مارکس ژباړونکو، په بدل کې، دا په انګلیسي کې د ابتدايي په توګه وړاندې کړی . [۱] جیمز سټیوارټ، په 1767 کې د خپل کار سره، د ځینو پوهانو لخوا د ابتدايي جمع کولو ترټولو لوی کلاسیک تیوریسټ ګڼل کیږي. [۶]

سیاسي اقتصادي افسانې[سمول]

د پانګې د اصل په ګډوډولو کې، مارکس اړتیا درلوده چې هغه څه له منځه یوسي چې هغه د پانګوالۍ د اصل په اړه مذهبي افسانې او افسانې وې. مارکس لیکلي:

"په سیاسي اقتصاد کې دا لومړنۍ جمع په الهیات کې د اصلي ګناه ورته برخه ده. آدم یو څه مڼې واخیستې او ګناه د انسان په نسل باندې شوه. د هغې اصل باید تشریح شي کله چې دا د تیرې کیسې په توګه ویل کیږي. په هغه وخت کې دوه ډوله خلک وو. یو، زیارکښ، هوښیار او له هرڅه پورته، غریب اشرافي؛ نور، سست وحشتونه، ځان نشه کول او نور، په سست ژوند کې. (. . . ) له دې امله داسې انګېرل کېده چې پخوانۍ ډول شتمني ثابته کړې وه او دا چې لوړوالی یې د خولو له پلورلو پرته بل څه نه درلودل. او د دې سترې ګناه څخه د لوی اکثریت فقر دی، چې د خپلو ټولو کارونو سره سره، تر نن ورځې پورې د ځان پلورلو لپاره هیڅ شی نه لري، او د ځینو شتمني، چې په دوامداره توګه وده کوي، سره له دې چې اوږده موده بنده شوې ده. دا ډول ماشوم هره ورځ زموږ د ملکیت د دفاع لپاره تبلیغ کیږي. "

هغه څه چې باید تشریح شي دا دي چې د تولید پانګوالي اړیکې په تاریخي توګه ثابت شوي. په بل عبارت، د تولید د دغو وسیلو په صورت کې، په هغو کې شخصي ملکیت او تجارت او دا چې څنګه سرمایه دارۍ کولی شي د کار په بازار کې کارګران ومومي او د دوی لپاره کار کولو ته چمتو او چمتو وي؛ ځکه چې دوی د ژوند بله وسیله نه لري. د "کارګر پوځ" په نوم هم یادیږي.

د ابتدايي پانګې راټولولو او استعمار ترمنځ اړیکه[سمول]

په عین حال کې چې د تولید په برخه کې د پانګونې په وړاندې محلي خنډونه لیرې شوي او د ملتپالې ایډیالوژۍ لخوا متحد ملي بازار وده کوي، مارکس د نړیوالې سوداګرۍ څخه د سوداګریزې پراختیا لپاره یو پیاوړی انګیزه ویني:

لومړنۍ پانګې جمع کول او خصوصي کول[سمول]

د مارکس په اند، د ابتدايي ذخيرې عمومي موخه د توليد د وسيلو خصوصي کول دي، ترڅو استثمار کوونکي د نورو اسانتياوو له لارې د کارګرانو د اضافي کار څخه پيسې استخراج کړي.

مارکس وايي چې ابتدايي جمع د مستقیم تولید کونکو استملاک او په ځانګړي توګه " د مالک د کار پر بنسټ د شخصي ملکیت تحلیل دی. . . د بېلګې په توګه، شخصي شخصي ملکیت چې د انفرادي او خپلواک کارګر د کار له شرایطو سره د همکارۍ پر بنسټ ولاړ وي، د پانګوالي خصوصي ملکیت په ځای بدلیږي، چې د نورو د نامتو وړیا کارګرانو د استثمار پر بنسټ والړ دی. د کار په مزد" (ټینګار اضافه شوی) [۷]

پانګوالې ټولنیزې اړیکې[سمول]

د لومړنۍ پانګې جمع کولو دوام[سمول]

د ډیویډ هاروي د استخراج په واسطه د جمع کولو تیوري[سمول]

دا هم وګوره[سمول]

سرچينې[سمول]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Perelman, p. 25 (ch. 2)
  2. David Harvey, class 12, time range 20:00–22:00
  3. David Harvey (2005), ch. 4 "Accumulation by Dispossession", pp. 149, 145–6
  4. Smith 1776, 2.3 (Book Two, Of the Nature, Accumulation, and Employment of Stock., Introduction) quote: "...  the accumulation of stock must, in the nature of things, be previous to the division of labour..."
  5. Karl Marx's Capital, vol I Ch. 26, states "The whole movement, therefore, seems to turn in a vicious circle, out of which we can only get by supposing a primitive accumulation (previous accumulation of Adam Smith) preceding capitalistic accumulation; an accumulation not the result of the capitalistic mode of production, but its starting point." referring to Adam Smith's Wealth, Bk II introduction, "This accumulation must, evidently, be previous to his applying his industry for so long a time to such a peculiar business."
  6. Perelman, p. 170 (ch. 7)
  7. "Economic Manuscripts: Capital Vol. I - Chapter Thirty Two". www.marxists.org. د لاسرسي‌نېټه ۰۴ جنوري ۲۰۱۶. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)