هېنريک سېنکېويچ

هېنريک سېنکېويچ
[[language\|]]: Henryk Sienkiewicz
	هېنريک سېنکېويچ
د شخص مالومات
زېږون نوم	[[language\|]]: Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz
پيدايښت	۵ می ۱۸۴۶
مړینه	۱۵ نومبر ۱۹۱۶ (۷۰ کال کلن)
د مړینې لامل	د زړه ناروغي
تابعیت	روسي سترواکي پولنډ
نسل	پولينډي
عملي ژوند
کار/مسلک	سکرين ليکوال ، خبريال ، ليکوال
مورنۍ ژبه	پولينډي ژبه
کاروونکې ژبه	پولينډي ژبه
پوځي خدمت
جګړه/جګړې	لومړنۍ نړېواله جګړه
لاسليک
	هېنريک سېنکېويچ
وېبپاڼه
	مخ پر IMDB باندې
	سمول

هېنریک سېنکېويچ ( بشپړ نوم “ هېنریک ادام الېکساندر پیوس سېنکېویچ “ ) (په پولنډۍ ژبه: Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz) د ۱۸۴۶ زېږدي کال د می ۵ پولېنډ ، پودلیاشې ، ولیا اوکشېیسکه - د ۱۹۱۶ ز کال د نوامبر ۱۵ سویس ، وېوې .

ژوندلیک

هېنریک سېنکېويچ په یوه داسې کورنۍ کې زېږېدلی ، چې شاهي کورنۍ ته نږدې ، خو نېستمنه شوې وه . د ده پلار له پولېنډي - لیتوايي تاتارانو څخه وو ، چې د “ ویتوفت “ د واکمنۍ پر مهال د لیتوا په لویه خانۍ کې مېشت وو . مور يې په خټه بېلاروسۍ وه . سېنکېویچ د جمنازیا ښوونځی پای ته ورساوه او پر ۱۸۶۶ – ۱۸۷۰ زېږدي کلونو يې د وارسا پوهنتون د طب ، تاریخ او فیلولوجۍ ( ژبپوهنې ، ادبپوهنې او متنپوهنې ) په پوهنځيو کې زده کړې وکړې . دی لا زده کړیال ( محصل ) وو ، چې پر ۱۸۶۹ ز کال يې په («Przegląd Tygodniowy» مجله کې لومړنۍ لیکنه چاپ شوه . له ۱۸۷۳ ز کاله راهیسې يې په پرله پسې ډول په “ پولېنډۍ ورځپاڼه “ کې کومېډي - هنري لیکنې خپرېدې او له دغې ورځپاڼې سره يې پرله پسې همکاري درلوده . له ۱۸۷۴ زېږدي کاله يې د “ نیوا “ اوونیزې خپرونې د ادبي برخې پازوالي او مشري پرغاړه درلوده . وروسته له ۱۸۸۲ ز کاله بیا د ځانساتې (محافظه کارې) ورځپاڼې “ سلووه “ پازوال چلوونکی شو . پر ۱۸۸۱ ز کال يې له “ ماريیا شیتکېویچ “ سره واده وکړ . مېرمن يې څو کاله وروسته پر ۱۸۸۵ ز کال له نري رنځ ( توبرکلوز ) نه مړه شوه او دوه ماشومان يې مېړه ته ورپاتې شول . سېنکېویچ پر ۱۸۹۳ ز کال دویم واده له “ مارییا ولودکوویچ “ سره ، چې له “ ادېسې “ څخه وه ، وکړ ، خو پر ۱۸۹۵ ز کال يې د مېرمنې پر نوښت تلاک ( طلاق ) وشو او سره بېل شول . پر ۱۸۹۴ ز کال يې هم له “ مارییا بابسکایا” سره واده وکړ . لیکوال سېنکېویچ پر ( ۱۸۷۶ – ۱۸۷۹ ) ز کلونو د امریکا متحده ایالاتو ته سفر وکړ او د همدغه سفر یونلیک يې د امریکا متحده ایالاتو پرضد پر ( ۱۸۷۶ – ۱۸۷۸ ) زېږدي کلونو چاپ کړ . کله چې اروپا ته راستون شو ، نو څه موده په پاریس کې اوسېده ، پر ۱۸۷۹ ز کال په لووف کې وو . لووف هغه مهال د پولېنډ یو ښار وو ، خو اوسمهال د اوسني اوکرایین په لوېدیځ کې د دغه هېواد یو ښار دی. وروسته يې بیا په وېنس ، او روم کې څه موده تېره کړه . له هماغه مهاله راهیسې يې د سیلاني په توگه ډېر سفرونه کول او ډېر ځله يې خپل مېشتځي بدلول . ده په دغو لاندې هېوادو کې ژوند کړی ، لکه اتریش ، انگلستان ، لیتوا ، فرانسه ، سویس ، پر ۱۸۸۶ ز کال په رومانیا ، بلغاریا ، تورکیه ، یونان ، پر ۱۸۹۱ ز کال يې په مصر ، زېنزیبار او نورو هېوادو کې . پر ۱۹۰۰ ز کال د ده د ۲۵ کلن ادبي کار په خاطر ده ته په “ کېلېڅ پوویاتې “ کې یو کور او څه ځمکه جایداد د ډالۍ په توگه ورکړل شول . سېنکېویچ د لومړۍ نړیوالې جگړې د پیل پر مهال سویس ته ولاړ ، بیا يې په پولېنډ کې له جگړې ځپلو سره د مرستې د یوې کومېټې مشري پر غاړه واخیسته . هېنريک سېنکېویچ د ۱۹۱۶ زېږدي کال د نوامبر پر ۱۵ د سویس په “ وېوې “ کې ومړ. په “ وېوې “ کې يې له مړینې وروسته مړی د سویس په یوه کاتولیکي عبادتځای کې خاورو ته وسپارل شو ، خو پر ۱۹۲۴ ز کال يې د بدن پاتې شوني وارسا ته ولېږدول شول او هلته د “ کریپت “ د سپېڅلې “ یاننا “ په عبادتځای کې خاورو ته وسپارل شول .

پنځونه

لیکوال د خپل ادبي کار په لومړیو اثارو ، داستانونو او ناولونو کې ، د نرواکي ژوند د ډول کمزوري کېدل او له منځه تگ ښودلی ، لکه په “ زاړه خدمتگار “ ۱۸۷۵ ز کال ، “ گانیه “ ، ۱۸۷۶ ز کال ، “ سېلاب “ د ۱۸۸۴ – ۱۸۸۶ ز کلونه ، “ ښاغلي ولودیوفسکي “ ( ۱۸۸۷ – ۱۸۸۸ ز کلونه ) کې . د سېنکېویچ په لومړني رومان کې د پولېنډ او اوکرایین تر منځ ، د “ بوگدان خمېلنیڅکي “ د وختونو هاند او هڅه ښودل شوې . د ده د “ تریلوجي “ ( درې گوني ) رومان په دویمه برخه کې پر ۱۶۵۵ – ۱۶۵۶ ز کلونو ، پر پولېنډ باندې د سويډني یرغلگرو پر وړاندې جگړه کې د پولېنډي ولس د ازادي بښونکي غورځنگ هاند او هڅه انځور شوې . د دغه درې گوني اثر په درېیمه برخه ( یا درېیم رومان ) کې پر ۱۶۷۲ – ۱۶۷۳ زېږدي کلونو ، پر پولېنډ باندې د تورکانو د یرغل او د دغه یرغل پر وړاندې د پولېنډي بهادرانو او اتلانو کارنامې په شاعرانه بڼه انځور شوې دي . د سینکېویچ په سایکولوجيکي رومان “ بې تعصبه “ ( ۱۸۸۹ – ۱۸۹۰ ) کې د یو اریستوکرات په اړه بیان شوی . د “ پولانېڅکيو کورنۍ “ ( ۱۸۹۳ – ۱۸۹۴ ) په رومان کې لیکوال د یو بریالي سوداگر په اړه بيان کوي او په هغه کې د هغې ټولنې ځینو اړخونو ته کومېډي رنگ ورکوي ، چې دین یې له سیاست څخه بېل دی . د لیکوال په “ چېرته ځې “ ( ۱۸۹۴ – ۱۸۹۵ ) تاریخي رومان کې د لرغوني رومي امپراتور “ نېرون “ د ظلمونو پر وړاندې د لومړنیو عیسویانو هاند او هڅه ښودل شوې ده . د ۱۵ پېړۍ په پای او ۱۶ په سر کې د “ تیوتونسکي اوردېن “ واکمنانو ( داسې ویل کيږي ، چې د جرمني سردارانو له خوا رامنځته شوی وو ) د تېري پر وړاندې د پولېنډیانو او لیتوایانو هاند او هڅې ته د لیکوال د “ صلیبیانو “ ( ۱۸۹۷ – ۱۹۰۰ ) تاریخي رومان ځانگړی شوی دی . د “ گرداب “ ( ۱۹۰۹ – ۱۹۱۰ ) رومان د روسیې د ۱۹۰۵ – ۱۹۰۷ زېږدي کلونو اوښتون ( انقلاب ) ته ځانگړی شوی دی . پر ۱۹۱۰ – ۱۹۱۱ ز کلونو یې د ماشومانو لپاره “ د افریقا په گڼو ځنگلونو کې “ ماجرايي ناول ولیکه . د لیکوال بل رومان “ پوځي ټولگي “ ( ۱۹۱۳ – ۱۹۱۴ ) وو ، چې د ناپلیون په جگړو کې د پولېنډیانو د برخې اخیستنې په اړه دی ، بشپړ نه شو .

د ده ارزښت او اوڅارتیا

لیکوال هېنریک سېنکېویچ چې لا ژوندی وو ، نو په پولېنډ کې دننه او له هغه نه بهر یو له لویو ، نامتو او برجسته لیکوالو څخه شو او لا پر ژوند يې اوڅارتیا په برخه شوه . دی د تاریخي رومان د تکړه ماهر په نامه یاد شو . سېنکېويچ د خپل درې گوني رومان “ له اور او تورې سره “ ، “ سېلاب “ ، “ ښاغلي ولودیوفسکي “ له لیکلو وروسته ، د پولېنډ تر ټولو داسې پر مختللی لیکوال وو ، چې د خپلو کتابونو پر چاپ يې تر نورو ټولو لیکوالو ډېرې پیسې گټلې . ده ته د ده د پاس یاد شوي درې گونې رومان د چاپ رښتې ( حق ) د خپلولو په خاطر ، د چاپخونې له خوا د شلو کلونو په بهیر کې ، اویا زره روبله ورکړل شول . د لیکوال پنځونې د پولېنډي کولتور په تاریخ کې لوی رول ولوباوه او په نړیوال کچ ومنل شوې . ده ته پر ۱۹۰۵ زېږدي کال د ښو حماسي ادبي اثارو د لیکلو په خاطر د نوبل جایزه ورکړل شوه . د ده د “ چېرته ځې “ رومان د نړۍ پر څه د پاسه څلوېښتو ژبو ژباړل شوی او چاپ شوی دی . د لیکوال د “ بې تعصبه “ رومان ته د “ لېف نیکولایوویچ تولستوی “ ، “ ن . س . لېسکوف “ ، “ ا . پ . چېخوف “ ، “ ماکسیم گورکي “ او نورو روسي لیکوالو له خوا ډېر ارزښت ورکول کېده . د سېنکېویچ د ډېری رومانونو پر بنسټ هنري فېلمونه اخیستل شوي دي . د ده د هغو اثار پر بنسټ ، چې فېلمونه ترې ډک شوي ، تر ټولو ډېر ښه يې د “ چېرته ځې “ رومان دی ، چې پر ۱۹۵۱ ز کال يې پر بنسټ ، د امریکا متحده ایالاتو له خوا هنري فېلم اخیستل شوی ، “ له اور او تورې سره “ ، چې پر بنسټ يې ، پر ۱۹۹۹ ز کال يې د پولېنډ له خوا هنري فېلم اخیستل شوی ، د “ چېرته ځې “ رومان ، چې پر بنسټ يې ، د پولېنډ له خوا پر ۲۰۰۱ ز کال هنري فېلم جوړ شوی دی . همدا راز د “ ایل – ۶۲ “ ډوله یوه الوتکه هم د ده په ویاړ د هېنریک سېنکېویچ په نامه نومول شوې ده .

د سېنکېويچ اثار

زوړ خدمتگار، ۱۸۷۵ ز کال.
گانیه، ۱۸۷۶ ز کال.
سلیم میرزا، ۱۸۷۶ ز کال.
پر سکرو رسم شوي انځورونه، ۱۸۷۷ ز کال.
موسیقي غږوونکی یانکه، ۱۸۷۹ ز کال.
د پوزنانسکي ښوونکي له یادښتونو څخه، ۱۸۷۹ ز کال.
د ډوډۍ په خاطر، ۱۸۸۰ ز کال.
بریمن بارتېک، ۱۸۸۲ ز کال.
له اور او تورې سره، ۱۸۸۳ – ۱۸۸۴ ز کلونه.
سېلاب، ۱۸۸۴ – ۱۸۸۶ ز کلونه.
ښاغلي ولودیوفسکي، ۱۸۸۷ – ۱۸۸۸ ز کلونه.
بې تعصبه، ۱۸۸۹ – ۱۸۹۰ ز کلونه.
د پالانېڅکیو کورنۍ، ۱۸۹۳ – ۱۸۹۴ ز کلونه.
چېرته ځې، ۱۸۹۴ – ۱۸۹۶ ز کلونه.
صلیبیان، ۱۸۹۷ – ۱۹۰۰ ز کلونه.
د ویاړ په ډگر کې، ۱۹۰۳ – ۱۹۰۵ ز کلونه.
گرداب، ۱۹۱۰ ز کال.
د افریقا په گڼو ځنگلونو کې، ۱۹۱۲ ز کال.
پوځي ټولگي، ۱۹۱۴ ز کال.

اخځونه

. ن . پ . میخالسکي ، بهرني لیکوال ، بیبلیوگرافیکي سیند ، دویم ټوک ، د ۱۹۹۷ ز کال چاپ ، ۲۳۶ مخ .
. روسی برېښنايي پوهنغونډ .http://ru.wikipedia.org/wiki/Сенкевич,_Генрик

↑ پیوستون : 118797107 — خپرېدونېټه: ۹ اپريل ۲۰۱۴ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
↑ د ټولټال کار کتنه په: http://feb-web.ru/feb/kle/ — سرليک: Краткая литературная энциклопедия — خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia
↑ د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119247156 — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte
↑ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6nv9s42 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/9353523 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ Discogs artist ID: https://www.discogs.com/artist/4112947 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — Filmportal ID: https://www.filmportal.de/1ba758e1f07244259e570869c7d32e42 — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ BD Gest' author ID: https://www.bedetheque.com/auteur-22306-BD-.html — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/sienkiewicz-henryk — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — سرليک: Brockhaus Enzyklopädie — خپروونکی: F.A. Brockhaus
↑ Internetowy Polski Słownik Biograficzny ID: https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/henryk-adam-sienkiewicz-1846-1916-pisarz-publicysta — سکالو پېژند: Henryk Adam Sienkiewicz
↑ Gran Enciclopèdia Catalana ID (former scheme): https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0062624.xml — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — سرليک: Gran Enciclopèdia Catalana — خپروونکی: Grup Enciclopèdia
↑ ^۱۲٫۰ ^۱۲٫۱ abART person ID: https://cs.isabart.org/person/32621 — خپرېدونېټه: ۱ اپريل ۲۰۲۱
↑ https://www.britannica.com/biography/Henryk-Sienkiewicz
↑ د ټولټال کار کتنه په: https://www.bartleby.com/lit-hub/library — سمونګر: Charles Dudley Warner — سرليک: Library of the World's Best Literature
↑ CONOR.SI ID: https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/6858595

[abc9457dcf728dd069b8ed5b2e1a86035cf2b679-1] پیوستون : 118797107 — خپرېدونېټه: ۹ اپريل ۲۰۱۴ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License

[2e6b2df088dd3e9454674ca2ea41b0bb8eb5573f-2] د ټولټال کار کتنه په: http://feb-web.ru/feb/kle/ — سرليک: Краткая литературная энциклопедия — خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia

[0eeb5834389b15b5dddcb68768e9f1413e97b108-3] د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119247156 — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte

[b9c3f4187e3f91f61f187d21154cd4e28b1a0e46-4] SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6nv9s42 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[c01c7cca723477c2ba20e3d3ce7856fff8dddd50-5] Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/9353523 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[22c09bd44948ba4a75636d7a82b78efd348737e8-6] Discogs artist ID: https://www.discogs.com/artist/4112947 — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[cb0eb6c0cefd0c29edca845e499dd79635593e80-7] سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — Filmportal ID: https://www.filmportal.de/1ba758e1f07244259e570869c7d32e42 — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[1db24cd0cdc8fe1df2e8830bf6f58ea18686d7d6-8] BD Gest' author ID: https://www.bedetheque.com/auteur-22306-BD-.html — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[b84bc002d229b7e51d2b194d973340dea050796d-9] Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/sienkiewicz-henryk — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — سرليک: Brockhaus Enzyklopädie — خپروونکی: F.A. Brockhaus

[ed0814f4af3725279859310886717272c0a8f47c-10] Internetowy Polski Słownik Biograficzny ID: https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/henryk-adam-sienkiewicz-1846-1916-pisarz-publicysta — سکالو پېژند: Henryk Adam Sienkiewicz

[f6c2d62ffe77d2220131f8b30977afef29b61f26-11] Gran Enciclopèdia Catalana ID (former scheme): https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0062624.xml — سکالو پېژند: Henryk Sienkiewicz — سرليک: Gran Enciclopèdia Catalana — خپروونکی: Grup Enciclopèdia

[39d578a632cece4c8050fdb9b9fd372aba94f86c-12] ۱۲٫۰ ^۱۲٫۱ abART person ID: https://cs.isabart.org/person/32621 — خپرېدونېټه: ۱ اپريل ۲۰۲۱

[c003ed9a715afb77949eb4ef1fcb5c493f572d1b-13] ttps://www.britannica.com/biography/Henryk-Sienkiewicz

[17719537c93d3b75709dc5a408afd9a5d3cd7899-14] د ټولټال کار کتنه په: https://www.bartleby.com/lit-hub/library — سمونګر: Charles Dudley Warner — سرليک: Library of the World's Best Literature

[36f16d86212f9435047fe008c53f154a45758714-15] CONOR.SI ID: https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/6858595

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]