Jump to content

پارسي ژبه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
(له فارسي ژبه نه مخ گرځېدلی)
پارسي ژبه
فارسی (پارسي) ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
عامه معلومات
عمومي معلومات
ځانګړې وېشنيزه
سیمييزيتوب د
د لیکلو سیسټم
د ويونکو شمېر
۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۷)
۵۲٬۹۳۹٬۲۲۰[۲] (۲۰۱۵)
۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰[۳] (۲۰۱۹) ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
ايزو ۶۳۹-۱ کوډ
fa ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
د ژبې کوډ
fa ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
هېواد
نور اړين مالومات
برخه د
پاړسي
Script error: The function "lang" does not exist., Script error: The function "lang" does not exist.
Perso-Arabic script, Cyrillic
رسمي حالت
سمونوالAcademy of Persian Language and Literature, Academy of Sciences of Afghanistan
د ژبې کوډونه
آيسو ۶۳۹-۱fa
آيسو ۶۳۹-۲per (B)
fas (T)
آيسو ۶۳۹-۳په بېلابېلو وختونو کې:
fas – Persian
prs – Eastern Persian
pes – Western Persian
tgk – تاجکی
aiq – ایماق
bhh – Bukharic
drw – Darwazi
haz – هزارهگی
jpr – Dzhidi
phv – پهلوانی

دري چې د پارسي، پاړسي، هزاره گي يا دېگاني (په پاړسي: فارسي) په نومونو هم يادېږي د څو گړدودونو په درلودو ېې ځانته څو نومان ترلاسه کړيدي ، خو معياري ژبه ېې د فارسي په نوم ثبت ده . دغه ژبه د هندواروپايي ژبو په کتار کې يوه پراخه د افغانستان لوېديځ لور ته د ايران ژبه ده . ددې ژبې پراخېدل د مُغلو له پير سره پيل شوه ، د زېږېدو ځای ېې ماروالنهر ياد شوی چې د نن ورځې د اوزبکستان د سوېل لوېديځې سيمې بخارا ياده شوې چې د همدې ژبې ځينو مؤرخينو هم يادونه کړېده چې يو ېې هم غلام محمد غبار دی ، همدارنگه د دري گړدود په جوړولوکې ېې د لرغونو سيمه ييزو ژبو لکه اسکای ، تخاري، سغدي، پارتي او هم پهلوي اغېزې ښودلي دي .[۱۲] او تر هند پورې ېې پولې وغځولې . ژبه په دوو هېوادو ، ايران او تاجکستان کې د ملي او رسمي ژبې په حيث پېژندل کېږي او د همدې ژبې گړدود د دري په نوم په افغانستان کې د دوهمې رسمي ژبې په توگه په کال ۱۹۶۴م ز کې ونومول شوه. په افغانستان کې د وروستنيو سرشمېرنو اټکل چې په کال ۱۹۹۹ز کې شوی و له مخې ېې د دري ژبې ويونکي په ټول افغانستان کې شاوخوا12.4 ميليونه وگړي ياد کړي دي .[۱۳]


سرچينې

  1. Reference URL: https://iso639-3.sil.org/code/fas.
  2. Stated in: اتنولوګ. Publisher: SIL International. اثر ژبه: انګليسي ژبه. ISSN: 1946-9675.
  3. Reference URL: https://asianstudies.unc.edu/persian/.
  4. "ScriptSource - Iran". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  5. "ScriptSource - Bahrain". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  6. "ScriptSource - Afghanistan". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  7. "ScriptSource - Pakistan". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  8. "ScriptSource - Tajikistan". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  9. "ScriptSource - Uzbekistan". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  10. "ScriptSource - Russian Federation". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  11. "ScriptSource - United Arab Emirates". لاسرسي‌نېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  12. غلام محمد غبار : زبان دري اصلآ در دو طرفه رود جيحون (افغانستان و ماورالنهر) بميان آمده و از زبانهای قديمي دو سمت ازقبيل اسکای ، تخاري، سغدي، پارتي، پهلوي در تشکيل آن موثر قوي بوده .
  13. "آرشیف کاپي". د اصلي آرشيف څخه پر ۰۵ فبروري ۲۰۱۲ باندې. لاسرسي‌نېټه ۰۹ اپرېل ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)