عبراني ابېڅې
| عبراني ابېڅې | |
|---|---|
 | |
| ډول | ابجد |
| ژبې | عبراني، ییدیش، لادینو |
| وخت | ۲ پېړۍ تر ۱ مخزېږديز – تراوسه[۱] |
| کورنۍ |
هېروگليف
|
| ماشوم سيستم | بېديش ابېڅې |
| خورلڼی سيستم | |
| آی سو ۱۵۹۲۴ | Hebr, کينډۍ:ISO 15924 number |
| لارښوونې | Right-to-left |
| يونيکوډ | Hebrew |
| د یونیکوډ حد |
|
عبراني الفبا یا عبراني ابېڅې يا عبراني ليکدود (په عبراني کې: אלפ בט ולֶף־בֵּיט) د عبراني رسم الخط په لیکلو او همدارنګه ځینې ساینسي او ریاضيکي نښو کې کارول کیږي. په دې کې دوه ليکدودونه،شامل دي چې يو يې پیلیو او بل يې معیاري (ستندرد)، دي، دوهم ډول يې چې اوسمهال کارول کیږي د آرامي ليکدود څخه اخیستل شوی. [۲] [۳]
عبراني ابېڅې 22 توري لري. لاندې غږونه د عبراني تورو تلفظ دي:
آلِف א -- بِت ב – وِت ב -- گیمِل ג – دالِت ד – هِ ה – واو ו – زایین ז – خِت ח – تِت ט – یُد י – کاف כ – خاف כ -- خافْ سُفیت ך -- لامِد ל – مِم מ – مِمْ سُفیت ם -- نون נ – نون سُفیت ן -- سامِخ ס – عایین ע – پِ פ -- فِ פ -- فِ سُفیت ף -- تْسادی צ – تْسادی سُفیت ץ -- کُف ק – رِش ר – شین ש – سین ש -- تاو ת
| توری | غږ | توري نوم | |||
|---|---|---|---|---|---|
| نوم | عبراني | عبراني وينګ | بېديش وينګ/اشکنازي | ||
| א | [ʔ]، ∅ | الف | אָלֶף | /’alɛf/ | /’aləf/ |
| בּ | [b] | بت | בֵּית | /bet/ | /bɛɪs/، /bɛɪz/ |
| ב | [v] | בֵית | /vet/ | /vɛɪs/، /vɛɪz/ | |
| ג | [ɡ] | گیمل | גִּימֵל | /ˈɡimel/ | /ˈɡiməl/ |
| ד | [d] | دالت | דָּלֶת | /ˈdalɛt/، /ˈdalɛd/ | /ˈdaləd/، /ˈdaləs/ |
| ה | [h]~[ʔ]، ∅ | هه | הֵא | /he/، /hej/ | /hɛɪ/ |
| ו | [v]، [w] | واو | וָו | /vav/ | /vɔv/ |
| ז | [z] | زین | זַיִן | /ˈzajin/، /ˈza.in/ | /ˈzajin/ |
| ח | [x]~[χ] | خت | חֵית | /χet/ | /χɛs/ |
| ט | [t] | طت | טֵית | /tet/ | /tɛs/ |
| י | [j] | یود | יוֹד | /jod/، /jud/ | /jud/ |
| כּ | [k] | کاف | כַּף | /kaf/ | /kɔf/ |
| כ | [x]~[χ] | כַף | /χaf/ | /χɔf/ | |
| ךּ | [k] | כַּף סוֹפִית | /kaf sofit/ | /ˈlaŋɡə kɔf/ | |
| ך | [x]~[χ] | כַף סוֹפִית | /χaf sofit/ | /ˈlaŋɡə χɔf/ | |
| ל | [l] | لمد | לָמֶד | /ˈlamɛd/ | /ˈlaməd/ |
| מ | [m] | مم | מֵם | /mem/ | /mɛm/ |
| ם | מֵם סוֹפִית | /mem sofit/ | /ˈʃlɔs mɛm/ | ||
| נ | [n] | نون | נוּן | /nun/ | /nun/ |
| ן | נוּן סוֹפִית | /nun sofit/ | /ˈlaŋɡə nun/ | ||
| ס | [s] | سمخ | ְסָמֶך | /ˈsamɛχ/ | /ˈsaməχ/ |
| ע | [ʕ]، ∅ | عین | עַיִן | /‘ajin/، /‘a.in/ | /‘ajin/ |
| פּ | [p] | په | פֵּא, פה | /pe/، /pej/ | /pɛɪ/ |
| פ | [f] | פֵא, פה | /fe/، /fej/ | /fɛɪ/ | |
| ף | פֵּא סוֹפִית, פה סופית |
/pe sofit/، /pej sofit/ | /ˈlaŋɡə fɛɪ/ | ||
| צ | [t͡s] | تسادی | צַדִי, צדיק | /ˈtsadi/ | /ˈtsadi/، /ˈtsadək/ |
| ץ | צַדִי סוֹפִית, צדיק סופית |
/ˈtsadi sofit/ | /ˈlaŋɡə ˈtsadik/، /ˈlaŋɡə ˈtsadək/ | ||
| ק | [k] | قاف | קוֹף | /kuf/، /kof/ | /kuf/ |
| ר | [ɣ]~[ʁ] | رش | רֵישׁ | /ʁeʃ/ | /ʁɛɪʃ/ |
| שׁ | [ʃ] | شین | שִׁין | /ʃin/ | /ʃin/ |
| שׂ | [s] | שִׂין | /sin/ | /sin/ | |
| תּ | [t] | تاو | תּו | /tav/، /taf/ | /tɔv/، /tɔf/ |
| ת | תו | /θav/، /θaf/ | /sɔv/، /sɔf/ | ||
تلفظونه (خوځندې يا غږونه)
[سمول]| نوې سامي | IPA | عبراني | نمونه | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ليکډول | توراتي | تيبري | نوی | ويوکی | مانا | |||
| *b | [b] | ב
3 |
ḇ/b | /b/ | /v/, /b/ | /v/, /b/ | בית | خانه |
| *d | [d] | ד
3 |
ḏ/d | /d/ | /ð/, /d/ | /d/ | דב | يېږه |
| *g | [ɡ] | ג
3 |
ḡ/g | /ɡ/ | /ɣ/, /g/ | /ɡ/ | גמל | اوښ |
| *p | [p] | פ
3 |
p̄/p | /p/ | /f/, /p/ | /f/, /p/ | פחם | سکاره |
| *t | [t] | ת
3 |
ṯ/t | /t/ | /θ/, /t/ | /t/ | תחת | زیر |
| *k | [k] | כ
3 |
ḵ/k | /k/ | /x/, /k/ | /χ/, /k/ | כוכב | ستوری |
| *ṭ | [tʼ] | ט | ṭ | ṭ | /tˤ/ | /t/ | טבח | پخول |
| *q | [kʼ] | ק | q | q | /q/ | /k/ | קבר | مقبره |
| *ḏ | [ð] / [d͡ð] | ז
2 |
z | /ð/ | /z/ | /z/ | זכר | سړی |
| *z | [z] / [d͡z] | /z/ | זרק | ګوزارول | ||||
| *s | [s] / [t͡s] | ס | s | /s/ | /s/ | /s/ | סוכר | خوږه |
| *š | [ʃ] / [t͡ʃ] | שׁ
2 |
š | /ʃ/ | /ʃ/ | /ʃ/ | שׁמים | آسمان |
| *ṯ | [θ] / [t͡θ] | /θ/ | שׁמונה | اته | ||||
| *ś | [ɬ] / [t͡ɬ] | שׂ
1 |
ś | /ɬ/ | /s/ | /s/ | שׂמאל | کيڼ |
| *ṱ | [θʼ] / [t͡θʼ] | צ | ṣ | ṱ | /sˤ/ | /ts/ | צל | سيوری |
| *ṣ | [sʼ] / [t͡sʼ] | צרח | ژړل | |||||
| *ṣ́ | [ɬʼ] / [t͡ɬʼ] | צחק | خندل | |||||
| *ġ | [ɣ]~[ʁ] | ע | ʻ | /ʁ/ | /ʕ/ | /ʔ/, - | עורב | بانګ |
| *ʻ | [ʕ] | /ʕ/ | עשׂר | لس (عدد) | ||||
| *ʼ | [ʔ] | א | ʼ | /ʔ/ | /ʔ/ | /ʔ/, - | אב | پلار |
| *ḫ | [x]~[χ] | ח
2 |
ḥ | /χ/ | /ħ/ | /χ/ | חמשׁ | پنځه |
| *ḥ | [ħ] | /ħ/ | חבל | تناب | ||||
| *h | [h] | ה | h | /h/ | /h/ | /h/, - | הגר | کډوال کېدل |
| *m | [m] | מ | m | /m/ | /m/ | /m/ | מים | آب |
| *n | [n] | נ | n | /n/ | /n/ | /n/ | נביא | پېغمبر |
| *r | [ɾ] | ר | r | /ɾ/ | /ɾ/ | /ʁ/ | רגל | پښه |
| *l | [l] | ל | l | /l/ | /l/ | /l/ | לשׁון | ژبه |
| *y | [j] | י | y | /j/ | /j/ | /j/ | יד | لاس |
| *w | [w] | ו | w | /w/ | /w/ | /v/ | ורד | ګلاب |
| نوې سامي | IPA | عبراني | نمونه | |||||
| ليکډول | توراتي | تيبري | نوی | ويوکی | مانا | |||
سرچينې
[سمول]- ↑ "Hebrew alphabet." Encyclopedia Britannica. "Square Hebrew became established in the 2nd and 1st centuries bce and developed into the modern Hebrew alphabet over the next 1,500 years."
- ↑ A History of the Hebrew Language (انتشارات دانشگاه کمبریج، بریتانیا)
- ↑ "آکادمی آموزش زبان عبری". خوندي شوی له the original on ۷ اکتبر ۲۰۱۱. ترلاسهکېدو نېټه ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۱.
{{cite web}}: Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help)د سياس۱ تېروتنې: نېټې (link) - ↑ "انجمن کلیمیان تهران" (PDF). خوندي شوی له the original (PDF) on 2024-02-18. ترلاسهکېدو نېټه 2024-02-18.
بهرنۍ لینک
[سمول]د انلاین عبراني الفبا ټیوټوریل Archived 2014-10-19 at the Wayback Machine. بایگانیشده کې</link>