Permanently protected article

مزار شريف

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
Jump to navigation Jump to search
مزار شريف
د انځور
د انځور

کورډېناټونه: ۳۶°۴۲′۰۰″شمال ۶۷°۰۷′۰۰″ختیځ / 36.7°شمال 67.116666666667°ختيځ / 36.7; 67.116666666667  د کوارډينېټي موقعيت (P625) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
هېواد افغانستان  د هېواد (P17) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
لوي ويش بلخ ولايت  د ځاي د هيواد په برخه کې (P131) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
پلازمینه د:
سیمه
 • سیمه 83 کیلومتره مربع  د سيمه (P2046) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
لوړوالی 380 متر  د elevation above sea level (P2044) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
نفوس شمېرنه 427600 (۲۰۱۷)  د د وگړو شمېر (P1082) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
آخر معلومات
جيو کوډ 1133616[۱]  د GeoNames ID (P1566) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
خورلڼې ښارونه
  د د کامنز انځورتون (P935) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي

مزار شريف د افغانستان څلورم لوی ښار دی چې د افغانستان په شمال کې پروت دی.دغه ښار د بلخ ولايت پلازمېنه يا مرکز دی. مزار شريف تقریبًا ۳۷۵،۱۸۱ نفوس لري او د بلخ د ولایت مرکز دي. په دی ښار کې مهم هوايی ډگر هم شته. په دي ښار کې په ځانگړي ډول ازبکان، هزارگان،او تاجکان ژوند کوي، خو ورسره ۴۵٪ کې پښتانه مېشت دي. د ۲۰۰۱م زېږدي را پدېخوا جوړ شوي حکومت جنگي واليانو د بلخ ولايت د ډېرو سيمو ولسواليو څخه په زرگونو پښتانه په زور زياتي او ژبنيز تعصب له کبله بې کوره کړل او ډېر شمېر پښتانه د اوزبکو رشيد دوستم او تاجک عظانور پشان جنگسالارانو ډلگيو لخوا ووژل شول.د مزار شریف په مرکز کې ښایسته لرغونی شین جومات پروت دی. نظر په دې مسجد کې د حضرت علي بن أبي طالب بلخي.

تاریخ

په پخواني وخت کې مزار شریف د وېشلي سيمه واکيو خراسان د حکمرانانو په لاس کې و. په ۱۷۵۰ کال کې احمد شاه دراني مزار شریف لاس ته راوړ. په ۱۸۷۰ کال کې انگرېزي ځواکونو پر کابل برید وکړ او د افغانستان پاچا امیر شېر علي خان د کابل څخه مزار شریف ته کډه شو. په ۱۹۷۹ ز.کال کې روسي پوځ پر افغانستان یرید وکړ او په مزار شریف کې یې لومړۍ لوېه پوځي اډه جوړه کړه. د ۱۹۹۰ ز.کال څخه تر ۱۹۹۷ کال پورې دغه ښار د جنرال عبدالرشید دوستم په لاس کې و. په ۱۹۹۷ ز.کال کې د طالبانو ځواک پر مزار شریف برید وکړ خو پوځ یې د شیعه گانو قوماندان جنگسالار عبدالمالک لخوا په چل ول سره ماته وخوړه او تقریبًا ۳۰۰۰ د طالبانو پوځيان ووژل شول. په ۱۹۹۸ز.کال کې د طالبانو ځواک بیا پر مزار شریف برید وکړ او مزار شریف یې ونیو. تر جگړې وروسته تقریبًا ۸۰۰ هزارگان د طالبانو لجوا ووژل شول. بيا د اکټوبر ۲۰۰۱م زېږدي کې چې کله امريکايانو د ايرانيانو او شمالي ټلوالې په سلا مشورې په سيمه بريد وکړ نو لومړی د ايرانيانو ډپلوماتان د امريکايانو سره يوځای مزار شريف ته ننوتل او هزارگانو جنگي ډلو باندې يې وسلې ووېشلې.


نور ولولئ

  1. اجازت نامه: Creative Commons Attribution 3.0 Unported