شمالي امريکا

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

شمالي امریکا په شمالي نیمه کره کې یوه لویه وچه ده او تقریباً په بشپړ ډول په لویدیځ نیمه کره کې پرته ده. دا د امریکا د یوه واحد براعظم، شمالي برصغیر په توګه هم بیان کېدای شي. چې شمال خوا ته یې د ارکټیک سمندر، ختیځ ته د اتلانتیک سمندر، سویل ختیځ ته د سویلي امریکا او کارابین سمندر او لویدیځ او سویل کې له ارام سمندر سره ګډه پوله لري. ځکه چې دا د شمالي امریکا په ټیکټونک پلیټ کې واقع دی، نو ګرینلینډ د جغرافیه له پلوه د شمالي امریکا برخه ده.

شمالي امریکا شاوخوا 24,709,000 مربع کیلومتره (9,540,000 مربع میل) مساحت لري، چې د نړۍ د ځمکې شاوخوا 16.5 سلنه جوړوي او د ټولې ځمکې شاوخوا سلنه جوړوي. شمالي امریکا د آسیا او افریقا وروسته د مساحت له مخې دریم لوی براعظم دی او د آسیا، افریقا او اروپا وروسته د نفوس له مخې څلورمه قاره پېژندل کېږي. په 2013 کې، د هغې نفوس په 23 خپلواکو دولتونو کې نږدې 579 میلیون نفوس اټکل شوی، چې د نړۍ د نفوس شاوخوا 7.5 سلنه جوړوي.

شمالي امریکا ته د تیرې یخنۍ دورې په درشل کې د لومړي ځل لپاره د انسانانو له خوا نږدې 40,000 څخه تر 17,000 کاله دمخه د بیرینګ ځمکني پل څخه تیریدلو ور ورسیده. د  Paleoهند په نامه دوره د شاوخوا 10,000 کلونو دمخه (د لرغونو یا میسو-هندي دورې پیل) پورې اړه لري. کلاسیک مرحله تقریبا د 6 څخه تر 13 پیړیو پورې اړه لري. لومړني ثبت شوي اروپایان چې شمالي امریکا ته سفر کوي (د ګرینلینډ پرته) له میلاد څخه ۱۰۰۰ کاله وړاندې شاوخوا نورس و. په 1492 کې د کریسټوفر کولمبس راتګ د اتلانتیک تبادله رامنځته کړه چې پکې د کشف د دورې او د عصري دورې په لومړیو کې د اروپایی میشته خلکو مهاجرت شامل وو. د نن ورځې کلتوري او توکمیز نمونې د اروپایی استعمارانو، ځایی خلکو، افریقایي غلامانو، د اروپا، آسیا او سویلي آسیا څخه مهاجرینو او د دې ډلو د اولادونو ترمنځ تعامل منعکس کوي.[۱][۲]

سرچينې او ياداښتونه


  1. "Amerigo Vespucci". Encyclopædia Britannica. 
  2. Herbermann, Charles George, المحرر (1907). The Cosmographiæ Introductio of Martin Waldseemüller in Facsimile. Translated by Edward Burke and Mario E. Cosenza, introduction by Joseph Fischer and Franz von Wieser. New York: The United States Catholic Historical Society. د کتاب پاڼې 9. لاتين: "Quarta pars per Americum Vesputium (ut in sequentibus audietur) inventa est, quam non video, cur quis jure vetet, ab Americo inventore sagacis ingenii viro Amerigen quasi Americi terram sive Americam dicendam, cum et Europa et Asia a mulieribus sua sortita sint nomina." الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)