سويس
سویس چې رسمي نوم یې د سویس کنفدراسیون دی په لویدیځه اروپا کې پروت هیواد دی. چې د شمال له لوري د آلمان، له ختیځ څخه د اتریش او لیختن اشتاین، سویل کې له ایټالیا او په لویدیز کې له فرانسه سره ګډه پوله لري. سویس ۰۰۰'۰۰۰'۸ نفوس او ۲۸۰'۴۱ کیلومتره مربع مساحت لرې د حکومت ډول یې فدرال دی چې له ۲۶ کانتونونو څخه جوړ شوی دی هر کانتون ځانته ایداري جوړښت لرې. پلازمینه یې د برن ښار دی او نور مهم ښارونه یې زوریخ، جینیوا او بازل دي. سویس په نړۍ کې یوله بډایه هیوادونو څخه شمیرل کیږی چې د هر وګړې کلنی عاید یې ۰۰۰'۳۹ ډالر دي.
| سويس | |
|---|---|
شعار
|
|
| ملي ترانه: | |
| ځمکه او استوګنه | |
| کوارډينېټ | ۴۶°۴۷′۵۵″شمال ۸°۱۳′۵۵″ختیځ / 46.798562°شمال 8.231973°ختيځ [۲] [۳] |
| پراخوالی | 41291 کیلومتره مربع [۴] |
| پلازمېنه | برن [۵] |
| رسمي ژبې | جرمني ژبه [۶][۷]، اېټاليايي ژبه [۸][۹]، فرانسوي ژبه [۱۰][۱۱]، رومانسي ژبه [۱۲][۱۳] |
| مشرتابه | |
| بنسټ اېښودنه او واکمنۍ | |
| خپلواکۍ نېټه | ۱۲ سېپتمبر ۱۸۴۸[۱۴] |
| د عمر محدودیتونه | |
| د واده عمر | 18 کلن [۱۵] |
| بې کارۍ کچه | 3.1 سلنه (۳۰ نومبر ۲۰۲۵)[۱۶] |
| نور مالومات | |
| بېړنۍ ټليفون شمېره |
|
| تګلوری | ښي لورۍ [۱۹] |
| رسمي وېبپاڼه | د تاييدولو سرچينه |
| هېواد کوډ | CH[۲۰][۲۱] |
| د زنګ وهنې نړیوال کوډ | +41 |
| |
دا هیواد څلور رسمی ژبي لري چې عبارت دي له فرانسوي، الماني، ایټالوي او رومانیایي. سویس د نړۍ په سطحه یو بی طرفه هیواد شمیرل کیږې چې له ۱۸۱۵م کال را پدیخوا په هیڅ جګړه کې نه دی ښکیل شوی ددی ترڅنګ په یاد هیواد کې د نړۍ زیات شمیر سازمانونه هم شتون لرې لکه سره میاشت، نړیوال سوداګریز سازمان د اروپایی ټولنی دوهم دفتر نړیوال سازمان او د فوټبال لوبی مرکزی دفتر فیفا هم پدی هیواد کې شتون لرې.
لوی ښارونه
جغرافیه
سویس په منځنۍ اروپا کې موقیعت لري چې ټول مساحت یې ۲۸۵'۴۱ کیلومتره مربع ته رسیږي، همدارنګه یاد هیواد له المان، فرانسه، ایټالیا، اتریش او لیختن اشتاین سره ګډه پوله لري. سویس نړیوالو اوبو ته لار نه لري اما کولي شي د راین سیند نه په ګټې اخییتلو سره تر بازل ښار پوري خپل تجارتي مالونه له همدي سیند له لاری سمندر ته ورسوي.
اداري ویش
د سویس هیواد ولایتونو نوملړ (د سویس هیواد د کانتونونو نوملړ/کانتون) سویس چې د اروپا لوی وچې په منځ کې پروت دی 26 ولایتونه لرې چې عبارت دی له:
- بیرن کانتون
- آفنڅل یننر هودن
- بازل لاندشافت
- بازل شتادت
- آفنڅل اوزر هودن کانتون
- ګلاروس کانتون
- نید والدن کانتون
- اوب والدن کانتون
- اوري (کانتون)
- یورا کانتون
- شاپ هاوزن کانتون
- څوګ کانتون
- شویڅ کانتون
- نوینبورګ کانتون
- ګراو بوندن کانتون
- زوريخ کانتون
- وادت کانتون
- تورګاو کانتون
- سنګالن کانتون
- جینیوا
- لوزرن کانتون
- تیثین کانتون
- سولوتهورن کانتون
- والیز کانتون
- فریبورګ کانتون
- آرګاو کانتون
تاریخ
د سویس هیواد بنسټ په ۱ اګست ۱۲۹۱م کال ایښودل شوی دی، یاده ورځ په سویس کې ملي رخصتي (د سویس هیواد د زوکړئ ورځ) وي.
کلتور
سویس کابو ۸ میلیونه وګړي لري چې له ډلی نه ۲۵% سلنه مهاجرین جوړوي. اوسمهال په یاد هیواد مې څلور رسمي ژبي الماني، فرانسوي، ایټالوي او رومانیایي دي.
اقتصاد
له اقتصادي پلوه سویس د نړۍ یوله بډایه هیوادونو څخه دی چې د هروګړي کلنی عاید یې ۸۰۰۰۰ ډالره دی.
سیاسی جوړښت
سویس د لومړی ځل لپاره په ۱۲۹۱ کال کې له دري ولایتونو (کانتون/کانتونونو) څخه (شویڅ اوري اوب والدن څخه جوړ شو، اوس مهال یاد هیواد په ۲۶ ایداري برخو ویشل شوی دی.
سرچينې
- ↑ https://web.archive.org/web/20060327204358/http://www.bger.ch/fraternite.pdf
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ https://s.geo.admin.ch/751dd4669f
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help)د سياس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link) - ↑ Espace, environnement — سمونګر: Federal Statistical Office — خپور کړی: admin.ch
- ↑ Bundesstadtstatus Stadt Bern — خپرېدونېټه: ۱۶ اکتوبر ۲۰۱۸
- ↑ Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — خپور کړی: admin.ch
- ↑ Der Bund kurz erklärt 2025 — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — پاڼه: 9 — خپور کړی: admin.ch
- ↑ Costituzione federale della Confederazione Svizzera — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — خپور کړی: admin.ch
- ↑ La Confederazione in breve 2025 — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — پاڼه: 9 — خپور کړی: admin.ch
- ↑ Constitution fédérale de la Confédération suisse — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — خپور کړی: admin.ch
- ↑ La Confédération en bref 2025 — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — پاڼه: 9 — خپور کړی: admin.ch
- ↑ Constituziun federala da la Confederaziun svizra — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — خپور کړی: admin.ch
- ↑ La Confederaziun en furma concisa 2025 — سمونګر: Federal Chancellery of Switzerland — پاڼه: 9 — خپور کړی: admin.ch
- ↑ HDS ID: https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/009811
- ↑ https://www.admin.ch/opc/fr/official-compilation/1999/1118.pdf — موضوع: Article 94
- ↑ Vue d’ensemble — سمونګر: State Secretariat for Economic Affairs
- ↑ International Numbering Resources Database — خپرېدونېټه: ۳ جولای ۲۰۱۶ — سمونګر: مخابراتو نړيواله ټولنه
- ↑ Emergency numbers in Switzerland and first aid — خپرېدونېټه: ۲۰۱۶ — سمونګر: سويټزرلينډ
- ↑ http://chartsbin.com/view/edr
- ↑ https://www.rts.ch/decouverte/monde-et-societe/histoire/6218180-quel-est-le-sens-du-sigle-ch.html — خپرېدونېټه: ۲۹ می ۲۰۲۳
- ↑ https://www.youtube.com/shorts/8Qz9dNZoU4U — خپرېدونېټه: ۲۹ می ۲۰۲۳
- جغرافيه ويکي ډېټا
- CS1 errors: empty citation
- د سياس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه
- ليکنې چې ويوکي په فرانسوي
- ليکنې چې ويوکي په جرمني
- ليکنې چې ويوکي په اېټاليايي
- ليکنې چې ويوکي په رومانسي
- ليکنې چې ويوکي په انګليسي
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P41
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P94
- ليکنې چې ويوکي په لاتيني
- ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه
- ليکنې چې ويوکي په پورتنۍ جرمني سويسي
- ليکنې چې ويوکي په وېلزي
- ليکنې چې ويوکي په عبراني
- ليکنې چې ويوکي په اېستونيايي
- ليکنې چې ويوکي په اسپانيايي
- ليکنې چې ويوکي په پرتګالي
- ليکنې چې ويوکي په برازيلي پورتګالي
- ليکنې چې ويوکي په تګالوګ
- ليکنې چې ويوکي په هالنډي
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P1451
- د P625 کاروونکي مخونه
- د جغرافیې اړوند توکي د ويکي ډېټا څخه
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P2046
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P36
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P37
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P571
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P3000
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P1198
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P2852
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P1622
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P856
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P297
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P474
- د ويکيډټا ډاټا سره مخونه
- د ويکيډاټا څخه سايټ نقشه
- د اروپا هېوادونه
- سويس
- هېوادونه
- نخشهکښوونکي پراختيا کاروونکي مخونه



