دولت محمد لودين

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
ډاکټر دولت محمد لودين

ارواښاد سرمحقق ډاکتر دولت محمد لودين په ١٣١٠ لمريز هجری کال د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ د انگرو په کلي کې نړۍ ته سترگې وغړولې.

زده کړې[سمول]

لومړنۍ زده کړه يې د اخوند کلي په ښوونځي کې بشپړې کړې او وروسته يې د کابل په دارالمعلمين کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړ.

دندې[سمول]

وروسته يې د شپږو کلونو لپاره د ښوونکي په توگه دنده تر سره کړه. ارواښاد لودين پر ١٣٣٧ ل کال د کابل پوهنتون د ادبياتو په پوهنځي کې شامل شو. تر فراغت وروسته په پښتو ټولنه کې د نوماند مسلکي غړي په توگه وټاکل شو.

ددې دندې تر څنگ يې د ادبياتو په پوهنځي کې د تدريس چارې هم په غاړه درلودلې. نوموړی پر ١٣٤٤ ل کال د پښتو د تدريساتو د لوی مديريت سرپرست او د دې دندې تر څنگ د زيري د جريدې مسول چلونکى هم وو.

وروسته بيا هغه د پوهنې وزارت له خوا د لوړو زده کړو د بشپړولو لپاره د هغه وخت شوروي اتحاد ته واستول شو او په ژبپوهنه کې يې "پي اچ ډي" تر لاسه کړه.

لودين د پښتو ټولنې د تاليف او ترجمې په څانگه کې او وروسته د ټولنيزو پوهنو د لوی مدير په توگه دنده تر سره کړې ده. پر ١٣٥٧ ل کال د علومو د اکاډمۍ د ژبپوهنې د څانگې مدير او وروسته د پښتو څيړنو د مرکز ريس په توگه وگومارل شو.

ارواښاد ډاکتر دولت محمد لودين د افغانستان يو تکړه ژبپوه، ادبپوه او مورخ وو. نوموړی په پښتو، فارسي، روسی او انگليسي ژبو کې گڼ شمېر اثار او مقالې ليکلي او د روسي او انگليسي ژبو څخه يې ډيرې علمي ژباړې کړې دي.

مړينه[سمول]

ارواښاد دولت محمد لودين د ١٣٧٨ ل کال د ليندۍ مياشتي پر ١٣ د يوې سختې ناروغۍ له لامله له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ د کندو سيمې د انگرو کلي په هديره کې خاورو ته وسپارل شو.

چاپ شوي آثار[سمول]

  1. د نننۍ پښتو ژبې احصايوې قاموس: په ١٣٥٣ کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  2. لغت پوهنه: په ١٣٥٥ کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  3. د پښتو ژبې عمومي احصايوې قاموس: په ١٣٦٩ کال کې په لنېنگراد کې چاپ شوی دی.
  4. ټام ساير: له انگليسي څخه يې پښتو ته اړولی او پر ١٣٤٣ ل کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  5. شيرشاهي تاريخ: له فارسي څخه يې پښتو ته اړولی او پر ١٣٥٤ ل کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  6. په کلتوري انقلاب کې د عام او خاص ځانگړتياوې: له روسي ژبې څخه ژباړل شوی او پر ١٣٦٧ ل کال د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا چاپ شوی دی.
  7. غوره نثرونه: د ارواښاد گل پاچا الفت نثري اثر دی چې په روسي ژبه ژباړل شوی او د علومو اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی.
  8. پټه خزانه: د محمد هوتک نثري اثر دی چې لودين په روسي ژبه ژباړلی او د علومو اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی.