کمال الدين بهزاد

کمال الدین بهزاد د انځورگرۍ د میناتورۍ د برخې یو مبتکر، مستعد، نابغه او اخلاق استاد وو، چې د میناتورۍ یو نوی ځېل او مکتب یې رامنځ ته کړ . د میناتورۍ داسې شهکار اثار یې وپنځول چې اوس د نړۍ په موزیمونو د ډېر قیمتي اثارو په توگه د نړۍ په گوټ گوټ کې ساتل کېږي. دی د افغانستان په لوېديځې سیمې هرات کې زېږېدلی.

کمال الدين بهزاد

اړوند

زېږونځای	هرات
زېږون نېټه	۱۴۵۰
مړينې نېټه	۱۵۳۵ (Gregorian)
مړينې ځای	هرات
ښخولو ځای	Tomb of Two Kamals (en)
استوګنځی	هرات
ژبې	پارسي ژبه
دنده	painter (en) — illuminator (en) — miniaturist (en)
نامتو زده‌کوونکی	لړۍ... Dust Muhammad (en) — Haydar Ali (en) — Sheikhzadeh (en) — Qasim ‛Ali (en) — Āqā Mīrak (mul)

ټوليز مالومات

عمومي مالومات	انسان
ژانر	انځورکښنه manuscript illumination (en)
ژانر	انځورکښنه manuscript illumination (en)

د خورنق ماڼۍ جوړولو په حال کې، د استاد کمال‌الدین بهزاد اثر

کمال الدين بهزاد يو وتلی افغان رسام او انځورگر و. په ماشومتوب کې د مور او پلار د مينې بې برخې پاتې شوی او بيا وروسته د ميرک په کاله کې رالوی شوی او د همدغه وروستي نومېدلي افغان نه يې د انځورگرۍ او رسامۍ هنر زده کړی. بهزاد د گڼ شمېر هنري آثارو خاوند دی، نوموړی د سلطان حسين بايقرا دربار کې هم انځورگر پاتې شوی . کمال الدين بهزاد د انځورگرۍ او نقاشۍ د هنرونو تر څنگ په ميناتورۍ کې هم پوخ هنرمند پاتې شوی.

مخینه

د استاد بهزاد شهرت دده په ژوندانه هم یوازې په هرات کې پاتې نه شو، په ټول افغانستان،پارس، ماوراءالنهر او هند کې یې د هنر اوازې خپرې شوې او د یوه پیاوړي استاد په توگه وپېژندل شو. استاد بهزاد چې د نهمې هجري پېړۍ په نیمايي کې یې په هرات کې زېږدلی وو، د وخت د هنر پال پاچا سلطان حسین بایقرا تر ځانگړې پاملرنې لاندې په کار بوخت و او د کار او هنري ودې زمینه یې ورته برابره کړې وه.

د انځورگۍ ځانتياوې

استاد بهزاد د میناتورۍ په هنر کې انقلاب راووست، ده تش څېرې او ظاهري رنگونه، نه انځورول؛ بلکې په انځورونو کې یې د تصویراحساسات، اندېښنې او مکنونات انځورولای شوای او د یوه ماهر روانشناس په توگه یې خپلې جوړې کړې څېرې د هغو له ټولو ځانگړنو سره وړاندې کولې او د خپلو انځورونو خوځښتونه یې تصویرول، د عمر په وروستیو وختونو کې یې د څېرو په جوړولو کې خاص مهارت ترلاسه کړی وو. دڅېرې جزیات به یې انځورول او د معنوي اړخونو په ښودلو کې یې د رنگونو په استعمالولو کې ځانگړی مهارت ترلاسه کړی وو. ده د میناتورۍ مړه روحیه راژوندۍ کړه، رنگونه یې خوځنده کړل او د شرق په میناتورۍ کې یې یو نوی سبک او مکتب رامنځ ته کړ. د استاد بهزاد په قلم جوړشوي انځورونه دومره مشهور شول، چې د وخت ډېر انځورگرانو هڅه وکړه، چې په خپلو تصویرونو دده نوم ولیکي او دده یې وبولي، خو هنر پېژندونکو دده تصویرونه له ورایه وپېژندل. همداسبب دی چې د نړۍ په موزیمونو کې دده د خپلو تصویرونو شمېره ډېره نه ده، خو دده په نامه جوړشوي تصویرونه زیات دي، اما هنر پېژندونکو اصل او جعل سره بېل کړي او د استاد بهزاد اصلي انځورونه د زیات ارزښت او درنښت وړگڼل کېږي او موزیمونه پرې ویاړي.

په موزيمونو کې اثار

د استاد بهزاد میناتوري انځورونه د نړۍ په بېلابېلو موزیمونواو کتابتونونو کې شته، دخمسه نظامي دوې نسخې چې د برتانیې په موزیم کې دي، د استاد بهزاد په میناتورونو ښکلې شوې، چې دده په اصلي لاسلیک دي.بله د شیخ سعدي د بوستان نسخه ده، چې په ۸۹۸سپوږمیز کال لیکل شوې او دده په میناتورونوښکلې شوې، چې اوس د مصر په موزیم کې ده.

د ظفر نامې میناتوري هم دده کار دی او هم یې په ځینو نورو نسخو کې تلپاتې انځورونه راپاتې دي.

استاد بهزاد په خپلو میناتورونو کې د طبیعت ژوره مشاهده لري او په ډېر دقت یې ترسیموي او هر رنگ یې خپله مانا ښندي.

مړینه

استادپه هرات کې وفات شوی او د مختار غره په لمنه کې خښ دی، چې ښکلی رنگین قبرلري او د پستو طبیعي ونې پرې ولاړې دي.

انځورتون

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

سرچینې

• د ښاغلي حبیب الله رفیع په قلم (http://zhman.net/?p=35061 Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.)