هند

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
Jump to navigation Jump to search
د هند جمهوريت
بهارت گڼراجيه
Horizontal tricolor flag bearing, from top to bottom, deep saffron, white, and green horizontal bands. In the center of the white band is a navy-blue wheel with 24 spokes.
بيرغ
Three lions facing left, right, and toward viewer, atop a frieze containing a galloping horse, a 24-spoke wheel, and an elephant. Underneath is a motto: "सत्यमेव जयते".
Emblem
موخه: "Satyameva Jayate" (language?)
"رښتيا وېل فتحه ده"[۱]
سرود: Jana Gana Mana
"د واکمنو رنگونه او د خلکو ذهنونه"[۲][۳]
National song:
Vande Mataram
"I Bow to Thee, Mother"[lower-alpha ۱][۱][۳]
Image of a globe centred on India, with India highlighted.
پلازمېنه نوي ډیلي
Largest city ممبای
رسمي ژبې
قومي ژبه None
پيژندګلوي انډين خلک
حکومت وفاقي پارلماني
آئيني جمهوريت[۱]
• ولسمشر
پراناب مُکهرجي
• نايب ولسمشر
محمد حامد انصاري
• لومړی وزير
نريندر مودي
• لويه قاضي
H. L. Dattu [۴]
• قومي اسمبلۍ سپيکر
سوميتر مهاجن
قانون جوړونه د هند پارليمان
راجيه سبا
لوک سبا
خپلواکي د برطانيه څخه
• ډومينين
15 اگست 1947
26 جنوري 1950
سیمه
• اوبه (٪)
9.6
ټولټال سيمه 3,287,590[۵]
• 2011 سرشمېرنه
1,210,193,422[۶] (دوېم)
پيسې انډينې روپۍ (INR)
وخت زون د هند معياري وخت (يو ټي سي+05:30)
د ټیلیفون کوډ +91
انټرنېټ کوډ

.in

هند، (په انگرېزي: India) چې په رسمي چارو کې د هند جمهوريت بلل کېږي، (په هندي: भारत गणराज्य بهارت گناراجيا) د سوېلي آسيا يو هېواد دی. دا هېواد د جغرافيايي پراخوالي له مخې د نړۍ اووم لویې هېواد او د وگړو د شمېر له مخې د نړۍ دويم گڼ مېشتی هېواد دی. يوه بله ځانگړتيا چې ددې هېواد په برخه ده هغه دا ده چې دا هېواد د نړۍ تر ټولو مشهوره ولسواکه (ډيموکراتيک) هېواد دی چې لسگونه توکمونه پکې د يوه بېرغ تر سيوري لاندې سره يوځای اوسېږي. د هند لوېديځه خوا هندي سمندر ته وتلې، د دغه هېواد په لوېديځ کې د عربو سمندرگی، په ختيځ کې يې د بنگال خليج پروت دی چې دا ټول د هند ۷۵۱۷ کيلومتره سمندري ساحل جوړوي[۸]. هند د نړۍ د نورو هېوادونو سره هم گډې پولې لري. د دغه هېواد په لوېديځ کې پاکستان او افغانستان [۹] په سهېل کې د چين د خلکو جمهوريت، نيپال او د بهوټان هېوادونه، په ختيځ کې د بنگله دېش او د ميانمار هېوادونه پراته دي. همداراز د هند په سوېل کې د هندي سمندر له لارې د سريلانکا، مالديپ او اندونيزيا سره د اوبو گډې پولې لري.

هند د اباسيند د درې د تمدن ځای دی او دا سيمه په تاريخ کې د بېلابېلو امپراتوريو د سوداگرۍ او تگ راتگ يوه اهمه لاره پاتې شوې. د هند وړه وچه د ډېر پخوا نه د کلتوري بډاينې او د بېلابېلو کلتورونو تر مېنځ د سوداگرۍ اهمه وچه پاتې شوې.[۱۰] په دې هېواد کې د نړۍ ځلور اهم مذهبونو، هندويزم، بوديزم، جاينيزم او سکهيزم سرچينه اخيستې او له همدغه څای نه راوتلي، چې بيا وروسته زرتشتي، يهوديت، عيسويت او اسلام د بېلابېلو کلتورونو سره دې خاورې ته راغلي. کله چې د ۱۸ مې پېړۍ په پيل کې د ختيځ هند برتانيوي شرکت دې هېواد ته لاره وموندله نو هند هم ډېر ژر د لويې برتانيې د سلطنت برخه وگرځېدله او دا خاوره د انگرېزانو د نيواک لاندې راغله. کله چې هند د برتانيوي يرغل لاندې ؤ نو د هند د بېلابېلو توکمونو لخوا په گډه د انگرېزانو په وړاندې گڼ شمېر جگړې شوي چې د دغو جگړو او مقاومتونو په پايله کې په ۱۹۴۷ ز. کال کې دغه هېواد بشپړه خپلواکي لاسه ته راوړله.[۱۱]

د هند جمهوريت ۲۸ رياستونه او د ۷ متحدو سيمو يو ډيموکراټيک پارلماني سيستم لري. دا هېواد د نړۍ د لويو اقتصاد لرؤنکو هېوادونو په ۱۲ کتار کې ځای لري او د سوداگرۍ د ادلون بدلون په مارکېټ کې د نړۍ ځلورم پېرېدونکی قدرت گڼل کېږي. له ۱۹۹۱ ز. کال نه راپدېخوا د اقتصادي سمونونو نه وروسته هند د نړۍ په اقتصاد کې يو چټک پرمختلونکی هېواد گرځېدلی،[۱۲] خو، دا هېواد لا تر اوسه پورې د ډېر غربت،[۱۳] بې سوادۍ، ناروغۍ او د خوړو د کمښت او زمولتيا د ستونزو سره لاس او گرېوان دی. هند نه يواځې يو گڼ ژبنيز، گڼ توکميز او متفرقه ټولنه لري بلکه دا هېواد د حيواني ځنگلي ژوند او د ځنگلي ژوند پراخه خوندي چاپېريال کور هم دی.

آرپوهه

د هند نوم د لرغونې پاړسي ژبې د لغت هندو, او د سانسيکرت د ژبې لغت سندو, نه راوتلی. سندو په پخوانيو تاريخي ليکنو کې د اباسيند د رود نوم دی.[۱۴] لرغونو يونانانو هندوان د اندوی (Ινδοί) په نامه پېژندل، چې د دغه نوم مانا د انډس د رود يا د اباسيند د رود خلک دی.[۱۵] د هند اساسي قانون او د هند په بېلابېلو ژبو کې د بهارت نوم هم د دغه هېواد لپاره د يوه رسمي نوم په توگه کارېدلی.[۱۶] د بهارت نوم د هند د افسانوي پاچا بهارتا له نوم نه سرچينه اخيستې. بل نوم چې د هند لپاره کارېږي هغه د پارسي ژبې نوم هندوستان دی چې د دغه لغت مانا د هندوانو خاوره يا د هندوانو زمکه ده.[۱۷]

يادښتونه

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ National Informatics Centre 2005.
  2. Wolpert 2003، ص. 1.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ . National Symbols | National Portal of India. India.gov.in
  4. . Justice HL Dattu sworn in as chief justice of Supreme Court. IANS. Times of India
  5. . Profile. india.gov.in.
  6. Provisional Population Totals, Census 2011، ص. 160.
  7. . INDIA STATS : Million plus cities in India as per Census 2011.
  8. Kumar, V. Sanil; K. C. Pathak, P. Pednekar, N. S. N. Raju (2006). "Coastal processes along the Indian coastline" (PDF). Current Science 91 (4): 530–536. http://drs.nio.org/drs/bitstream/2264/350/1/Curr_Sci_91_530.pdf. 
  9. Footnote: The Government of India also considers Afghanistan to be a bordering country. This is because it considers the entire state of Jammu and Kashmir to be a part of India including the portion bordering Afghanistan. A ceasefire sponsored by the United Nations in 1948 froze the positions of Indian and Pakistani-held territory. As a consequence, the region bordering Afghanistan is in Pakistan-administered Kashmir.
  10. Oldenburg, Phillip. 2007. "India: History," Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007© 1997–2007 Microsoft Corporation.
  11. written by John Farndon. (1997). [اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۱". Concise Encyclopedia]. Dorling Kindersley Limited. p. 455. ISBN 0-7513-5911-4. 
  12. د اخځ ستونزه: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ERS
  13. Poverty estimates for 2004-05, Planning commission, Government of India, March 2007. Accessed: 25 August 2007.
  14. "India", Oxford English Dictionary, second edition, 2100a.d. Oxford University Press.
  15. Basham, A. L. (2000). [اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۱". The Wonder That Was India]. South Asia Books. ISBN 0283992573. 
  16. . Official name of the Union. Courts Informatics Division, National Informatics Centre, Ministry of Comm. and Information Tech.
  17. . Hindustan. Encyclopædia Britannica, Inc.
  1. "[...] Jana Gana Mana is the National Anthem of India, subject to such alterations in the words as the Government may authorise as occasion arises; and the song Vande Mataram, which has played a historic part in the struggle for Indian freedom, shall be honoured equally with Jana Gana Mana and shall have equal status with it." (Constituent Assembly of India 1950).
  2. "The country's exact size is subject to debate because some borders are disputed. The Indian government lists the total area as ۳٬۲۸۷٬۲۶۰ km2 (۱٬۲۶۹٬۲۲۰ sq mi) and the total land area as ۳٬۰۶۰٬۵۰۰ km2 (۱٬۱۸۱٬۷۰۰ sq mi); the United Nations lists the total area as ۳٬۲۸۷٬۲۶۳ km2 (۱٬۲۶۹٬۲۱۹ sq mi) and total land area as ۲٬۹۷۳٬۱۹۰ km2 (۱٬۱۴۷٬۹۶۰ sq mi)." (Library of Congress 2004).