منځپانگې ته ورتلل

پویتر اېلیچ چایکوفسکي

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
پویتر اېلیچ چایکوفسکي
[[language|]]: Петръ Ильичъ Чайковскій، او[[language|]]: Пётр Ильич Чайковский  ويکيډاټا کې (P1559) ځانګړنې بدلې کړئ
پویتر اېلیچ چایکوفسکي
پویتر اېلیچ چایکوفسکي

د شخص مالومات
پيدايښت ۲۵ اپريل ۱۸۴۰[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹]
مړینه 25 اکتوبر 1893 (53 کاله)[۱۰][۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹]  ويکيډاټا کې (P570) ځانګړنې بدلې کړئ
سینټ پیټرزبورګ [۱۱]  ويکيډاټا کې (P20) ځانګړنې بدلې کړئ
د مړینې لامل کولرا   ويکيډاټا کې (P509) ځانګړنې بدلې کړئ
استوګنځای سینټ پیټرزبورګ (۳۱ اکتوبر ۱۸۴۸–۱۸۴۹)

مسکو (۶ جنوري ۱۸۶۶–۱ اکتوبر ۱۸۷۷)[۱۲] مسکو (۳۱ اگست ۱۸۴۸–۳۱ اکتوبر ۱۸۴۸) الاپيوسک (۱۸۴۹–۳۱ جولای ۱۸۵۰) سینټ پیټرزبورګ (۳۱ جولای ۱۸۵۰–۱۷ جنوري ۱۸۶۶) فلورانس (۳۱ اکتوبر ۱۸۷۸–۳۰ نومبر ۱۸۷۸) روم (۳۱ اکتوبر ۱۸۷۹–۳۱ جنوري ۱۸۸۰) مسکو (۲۵ مارچ ۱۸۸۱–۳۱ اکتوبر ۱۸۸۱)

اروپا (۱۸۸۱–۱۸۹۲)  ويکيډاټا کې (P551) ځانګړنې بدلې کړئ
تابعیت روسي سترواکي   ويکيډاټا کې (P27) ځانګړنې بدلې کړئ
روغتيايي څرنګوالی شیري   ويکيډاټا کې (P1050) ځانګړنې بدلې کړئ
عملي ژوند
کار/مسلک پيانو وهونکی ،  ژباړن/ه [۱۳]  ويکيډاټا کې (P106) ځانګړنې بدلې کړئ
مورنۍ ژبه روسي ژبه   ويکيډاټا کې (P103) ځانګړنې بدلې کړئ
کاروونکې ژبه روسي ژبه [۹]،  فرانسوي ژبه ،  جرمني ژبه [۱۴]  ويکيډاټا کې (P1412) ځانګړنې بدلې کړئ
د کړنې څانګه ټنګټکور [۱۵]  ويکيډاټا کې (P101) ځانګړنې بدلې کړئ
لاسليک
پویتر اېلیچ چایکوفسکي
پویتر اېلیچ چایکوفسکي

وېبپاڼه
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس مخ پر IMDB باندې  ويکيډاټا کې (P345) ځانګړنې بدلې کړئ

پویتر اېلیچ چایکوفسکي (په روسي ژبه: Пётр Ильи́ч Чайко́вский، د ۱۸۴۰ کال د مې له ۷ – د ۱۸۹۳ کال د نومبر تر ۶) د رومانتيک دورې یو روسی کمپوز جوړونکی و. نوموړی لومړی روسی کمپوزر و چې موسیقي یې په نړیواله کچه تلپاتې اغېزه پرېښوده. هغه په اوسنیو کلاسیکو نندارو کې ځینې خورا مشهور کنسرتي او تیاتري د میوزیک ټوټې لیکلې، چې په کې د هیلۍ جهیل (Swan Lake) او مندک-ماتونکی (The Nutcracker)، د ۱۸۱۲ د پیل موزیک (1812 Overture)، د هغه لومړی پیانو کنسرتو، وایلین کنسرتو، د رومیو او جولیټ خیال-پیل موزیک، څو سمفوني، او د یوګیني آنګین اوپرا موزیک ګډون لري. [۱۶]

چایکوفسکي چې که څه هم د موسیقۍ په برخه کې برلاسی و، خو د یو ملکي کارکوونکي په توګه یې زده کړې کړې وې ځکه چې په روسیه کې د موسیقي مسلک په برخه کې لږ فرصت موجود و او په هغه وخت کې د عامه موسیقۍ د زده کړې هېڅ سیسټم شتون نه درلود. کله چې د دې ډول زده کړې لپاره فرصت رامنځ ته شو، نوموړي د سنټ پیټرزبورګ د ښکلو هنرونو نوي پوهنځي ته شامل شو، چې له هغه نه په ۱۸۶۵ کال کې فارغ شو. هغه رسمي غربي زده کړې چې نوموړي هلته ترلاسه کړې، نوموړی یې د معاصر ملتپال غورځنګ له کمپوزرانو څخه جلا کړ چې د پڼځه ډلې روسیې کمپوزرانو لخوا جوړ شوی و او نوموړي له هغوی سر یې ګډې مسلکي اړیکې درلودې.

د چایکوفسکي روزنې هغه ته داسې لاره وښوله چې خپلې زدکړې د هغه څه سره مدغم کړي چې بومي موسیقۍ دودونو څخه یې په کوچینوالي کې زده کړي وو. له دې ادغام څخه، هغه یو شخصي، خو په ناڅاپي توګه روسی بڼه را منځ ته کړه. هغه اصولو چې د روسی موسیقۍ مېلودې، همغږي (هارموني) او نور اساسات تر اغېر لاندې درلودل په بشپړ ډول د هغو اصولو سره مخالف وو او داسې برښېده چې په پراخه کچه په لوېدیځه موسیقي کې یا د ګډه بڼې په را منځ ته کېدو کې د روسي موسیقي د کارونې پولې ماتې کړي، او د شخصې کرکې لامل شو او د چایکوفسکي ځان باوري یې زیانمنه کړه. د روسیې دود یو جلا شخصیت نندارې ته وړاندې کړ، چې د هغې بومي او او منل شوي عناصر د لوی پیټر له زمانې راهیسې په پراخه کچه جلا شوي وو. دا د دې هېواد د ملي هویت په اړه د روښان انده طبقې تر منځ د شک لامل شو، چې د چایکوفسکي په مسلک کې د یو ابهام په بڼه منعکس شو.

د هغه د ډېرو مشهورو لاس ته راوړنو تر څنګ، د چایکوفسکي ژوند د شخصي ناورینونو او دیپریشن (ژور خپګان) له امله اغېزمن شو. په دې کې ښکېل لاملونه ښوونځي ته د تګ سره سم له خپلې مور څخه د هغه لومړي بېلتون و چې ورپسې د هغه د مور مړینه؛ د نږدې ملګري او همکار نیکولای روبینسټین مړینه؛ او د هغه د لوی عمر د یوې تلپاتې اړیکې، چې د بډایه کونډې نادیزدا وان میک سره د هغه ۱۳ کلنه ملګرتیا وه، او د نوموړي مالي ملاتړ کوونکې هم وه څه هم دوی هېڅکله نه وو لیدلي، له منځه تلل وو. د هغه همجنسبازي، چې پټ یې ساتلې وه، په دودیز ډول هم یو لوی لامل ګڼل کېږي، که څه هم ځینې موسیقي پوهان اوس د دې اهمیت کموي. په ۵۳ کلنۍ کې د چایکوفسکي ناڅاپه مړینه عموماً د کولرا له امله ګڼل کېږي، خو په اړه مخالف موجود چې آیا په ریښتیا هم کولرا لامل و، او یا آیا دا چې چ مړینه یې تصادفي که قصدي. [۱۷]

پداسې حال کې چې د هغه میوزیک مخاطبینو تر منځ کې مشهور پاتې شوی، په پیل کې انتقادي نظرونه موجود وو. ځینو روسان په دې احساس وو چې هغه د بومي موسیقۍ د ارزښتونو استازیتوب نه کاوه او په دې شک وو چې اروپایانو دا موسیقي د لوېدیځ عناصرو د درلودو لپاره منلې وه. د وروستۍ ادعا د څرګند ملاتړ لپاره، ځینې اروپایانو د چایکوفسکي ستاینه وکړه چې د یوازینۍ بیګانه پالنې پرځای یې ډېره د ریښیني ماهیت موسیقي وړاندې کړې ده ویې ویل چې هغه د روسیې کلاسیکې موسیقۍ له کلیشه یي بڼې څخه لوړ تللی دی. نورو د چایکوفسکي میوزیک د "لوړ فکر د نشتون" له امله رد کړ او د هغې رسمي کارونه یې تمسخر کړل کې ګواکي نیمګړي دي وی او په کره توګه غربي اصولو نه تعقیبوي.  [۱۸]

سرچينې

[سمول]
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پیوستون : 118638157  — خپرېدونېټه: ۹ اپريل ۲۰۱۴ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ پیوستون : 118638157  — سرليک: Большая советская энциклопедия — نسخهدريم — خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ پیوستون : biography/Pyotr-Ilyich-Tchaikovsky  — سرليک: Encyclopædia Britannica
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6s181n8 — subject named as: Pyotr Ilyich Tchaikovsky — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Internet Broadway Database person ID: https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/12486 — subject named as: Peter Ilyich Tchaikovsky — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/1512 — subject named as: Pyotr Ilyich Tchaikovsky — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ subject named as: Pyotr Tchaikovsky — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Tchaikovsky,_Pyotr — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — منښتلیک: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Itaú Cultural ID: https://enciclopedia.itaucultural.org.br/pessoa399594/tchaikovsky — subject named as: Tchaikovsky — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — ليکوال: Itaú Cultural — خپروونکی: Itaú Cultural — ISBN 978-85-7979-060-7
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ Bibliothèque nationale de France ID: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb13900329p — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte
  10. ليکوال: Nicolai Soloviev — سرليک: Чайковский, Петр Ильич — خپور کړی: Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary. Volume XXXVIII, 1903 — وينا: Концерт 16 октября 1893 г., где он дирижировал в первый раз своей шестой симфонией, был лебединой песнью Ч. 25 октября он скончался в Петербурге и похоронен в Александро-Невской лавре.
  11. Archivio Storico Ricordi person ID: https://www.digitalarchivioricordi.com/it/people/display/2808 — خپرېدونېټه: ۳ ډېسمبر ۲۰۲۰
  12. سرليک: Tchaikovsky — پاڼه: 85 — خپروونکی: Schirmer — ISBN 978-0-02-871885-9 — وينا: Tchaikovsky arrived in Moscow on 6 January 1866, determined now to devote his life to music.
  13. tschaikowsky-gesellschaft.de
  14. tschaikowsky-gesellschaft.de
  15. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jn19981002507 — خپرېدونېټه: ۷ نومبر ۲۰۲۲
  16. "Tchaikovsky". Random House Webster's Unabridged Dictionary.
  17. John, Arit (24 August 2013). "Sorry, Russia, but Tchaikovsky Was Definitely Gay". The Atlantic (in انګليسي). بياځلي په 30 October 2021.
  18. According to longtime New York Times music critic Harold C. Schonberg.