منځپانگې ته ورتلل

هېنري ډونانټ

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
هېنري ډونانټ
هېنري ډونانټ
هېنري ډونانټ

د شخص مالومات
زېږون نوم
Jean-Henri Dunant[۱]  ويکيډاټا کې (P1477) ځانګړنې بدلې کړئ
پيدايښت ۸ می ۱۸۲۸[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱][۱۳]
ژینو [۱۴][۱][۱۳]،  سويټزرلينډ [۱۵]  ويکيډاټا کې (P19) ځانګړنې بدلې کړئ
مړینه 30 اکتوبر 1910 (82 کاله)[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۳]  ويکيډاټا کې (P570) ځانګړنې بدلې کړئ
استوګنځای ژینو (۱۸۲۸–۱۸۶۷)[۱۶] پاريس (۱۸۶۷–)[۱۷]  ويکيډاټا کې (P551) ځانګړنې بدلې کړئ
تابعیت سويټزرلينډ [۱۸][۱۹] فرانسه (۲۹ اپريل ۱۸۵۹–)[۱۹][۲۰]  ويکيډاټا کې (P27) ځانګړنې بدلې کړئ
عملي ژوند
کار/مسلک ليکوال [۱۹]،  سوداګر   ويکيډاټا کې (P106) ځانګړنې بدلې کړئ
کاروونکې ژبه فرانسوي ژبه [۲][۲۱]  ويکيډاټا کې (P1412) ځانګړنې بدلې کړئ
لاسليک
هېنري ډونانټ
هېنري ډونانټ

وېبپاڼه
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس مخ پر IMDB باندې  ويکيډاټا کې (P345) ځانګړنې بدلې کړئ
  ويکيډاټا کې (P935) ځانګړنې بدلې کړئ

هانري ډونانت د ۱۸۲۸ د مې میاشتې له اتمې څخه د ۱۹۱۰ د اکټوبر تر دېرشمې پورې،چې د هېنرې ډونانت (Henri Dunant) په نوم هم یادېږي،یو سویسی انسان پاله،مسیحي مذهبه، سوداګر او مدني فعال و، هغه خیالي و،د سرې میاشتې بنسټ اېښودونکي،پرمخوړونکی او پلار و. په ۱۹۰۱ کال کې یې له فرېدرېک پاسي(Frédéric Passy) سره یوځای لومړنۍ د نوبل جایزه ترلاسه کړه او په دې توګه ډونانټ د نوبل جایزې لومړنی سوسیسی ګټونکی شو.

ډونانټ په ۱۸۵۹ کال کې د یو کاري سفر په ترڅ کې د سلفورینو (Solferino) اوسنۍ ايټالیا د جنګ د پایلو شاهد و،هغه خپلې خاطرې او تجربې د (د سلفورینا یوه خاطره/ (A Memory of Solferino) په نوم کتاب کې چې  په ۱۳۶۳ کې د سرې میاشتې (ICRC) د بنسټ اېښودلو لپاره یو الهام بښونکی و،ریکارډ کړې. د جینوا د ۱۸۶۴ کال کنوانسیون د ډونانټ د نظریو پر بنسټ د ټپي سرتېرو د پالنې لپاره د یوې خپلواکې ادارې په رامنځته کولو و،چې ډونانټ یې د یهودي ځوان نارينه‌وو اتحادیې (YMCA/ Young Men's Christian Association) په نوم  د سویسي څانګې بنسټ اېښودونکی و. [۲۲]

د ځوانۍ عمر او زدکړې

[سمول]

ډونانټ په ۱۸۲۸ کې د سویزرلنډ (Switzerland) په جینوا کې زېږېدلی، چې د سوداګر جېن جکوس ډونانټ (Jean-Jacques Dunant) او انټوانټ ډوناټ کولاډون (Antoinette Dunant-Colladon) لومړني زوی و،  د هغه کورنۍ په بشپړه توګه کالوېنيسته/Calvinist (د جان کالون فلسفي،سیاسي او مذهبي ښوونځی) وه چې د جينوا په ټولنه کې يې د پام وړ اغېز درلود،مور او پلار یې د ټولنیز کار پر ارزښت ټینګار کاوه او پلار یې په فعال ډول د یتیم ماشومانو او مسکینانو سره مرسته کوله حال داچې مور یې له ناروغانو او بې وزلوسره مرسته کوله.

ډونان د ويښېدلو (awakening) په مذهبي دوره کې  چې ریوییل(Réveil)  په نوم یادیږي لوی شو او په اتلس کلنی کې د جینوا د صدقې/خیرات ورکوونې له ټولنیز بنسټ سره یو ځای شو، په ورپسې کال کې له خپلو ملګرو سره د پنج‌شنبې په نوم بنسټ رامنځته کړ، چې د ځوانو نارینه‌وو یوه ډله به د سپېڅلي کتاب د لوستلو او بې وزلو سره د مرستې لپاره راغونډېدل. هغه خپل اوزګار وخت تر ډېره په ټولنیزو کارونو او له زندانیانو سره په لیدلو تیروه. د ۱۸۵۲ کال د نوامبر میاشتې په دېرشمه نيټه یې  د یهودي ځوان نارينه‌وو اتحادیې (YMCA/ Young Men's Christian Association)برخه په جینوا کې رامنځته کړه او درې کاله وروسته یې د پاریس په غونډه کې چې د یاد بنسټ د نړیوالې څانګې د رامنځته کولو لپاره ځانګړی شوې وه ګډون وکړ. 

ډونانټ په یويشت کلنۍ کې د ټیټو نمرو په وجه د ډي جينېف (de Genève) پوهنتون پرېښود او د(Lullin et Sautter) په نوم د پيسو د بدلون شرکت کې يې کار‌زده‌کوونه پیل کړه،چې په بریالۍ توګه یې ته ورسوله، وروسته هغه د بانک د کارکوونکي په توګه پاتې شو.

الجزایر

[سمول]

په ۱۸۵۳ کال کې ډونانټ دسټيف مستعمراتو ته ځانګړې شوې یوې کمپنۍ له خوا د (Compagnie genevoise des Colonies de Sétif) په نوم په یو ماموریت ګمارل کېږي چې له الجزایر، تونس او سیسلي/ Sicily (په مدیترانه کې  تر ټولو لویه جزیره) څخه لیدنه کوي، د لږ تجربې سربېره دا دنده په بریالیتوب سره پای ته رسوي. له دې سفر څخه په الهام اخیستلو هغه خپل لومړنی کتاب «د تونس له سلطنت څخه راپور(Notice sur la Régence de Tunis)» په عنوان لیکي چې ۱۸۵۸ کال کې خپور شو.

وروسته له دې چې د فرانسې تر یرغل لاندې الجزایر له خوا دغله‌جاتو د کرنې،کاراو تجارت شرکت چې د (Mons-Djémila Mills (Société financière et industrielle des Moulins des Mons-Djémila)) د مالي او صنعتي کمپنۍ په نوم یادېده د ځمکې امتیاز ورکړشو په ۱۶۵۶ کال کې یې په خارجي مستعمراتو کې د فعالیت لپاره تجارت پیل کړ ، له دې سره سره د ځمکې د اوبو حقونه لا نه وو روښانه او استعماري چارواکو لازمه مرسته نه کوله،ډونانټ پرېکړه وکړه چې په مستقیم ډول د فرانسې له امپراتوردرېیم ناپیلون سره وګوري، چې هغه مهال له خپلو سرتېرو سره په لمبارډېي (Lombardy ) کې و . فرانسه د پېډمونټ ساردينیا (Piedmont-Sardinia) سره د اتریش په خلاف جګړه کې وه،چې د اوسنۍ ايټالیا ډېره برخه یې نیولې . د ناپیلون ځای د سلفورینو په کوچني ښار کې وه.

سرچينې او ياداښتونه

[سمول]
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ https://ge.ch/arvaegrefdoc/EC3/88215/00000069.JPG — موضوع: 207 — پاڼه: 53
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb13163063m — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ، ashıq maǵlıwmatlar platforması او ачык мәгълүмат платформасы
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ د برېتانيکا انلاين پوهنغونډ پېژند: https://www.britannica.com/biography/Henri-Dunant — سکالو پېژند: Henri Dunant — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Encyclopædia Britannica
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w63v253j — سکالو پېژند: Henry Dunant — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/12638647 — سکالو پېژند: Henry Dunant — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ سکالو پېژند: Henri Dunant — Ökumenisches Heiligenlexikon ID: https://www.heiligenlexikon.de/BiographienH/Henri_Dunant.html — سرليک: Ökumenisches Heiligenlexikon
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ GeneaStar person ID: https://www.geneastar.org/genealogie/?refcelebrite=dunant — سکالو پېژند: Henri Dunant
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Roglo person ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=7929&url_prefix=https://roglo.eu/roglo?&id=p=henry;n=dunant — سکالو پېژند: Henry Dunant
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Salzburgwiki ID: https://www.sn.at/wiki/index.php?curid=23564 — سکالو پېژند: Henry Dunant — منښتلیک: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/18754 — سکالو پېژند: Henri (Henry) Dunant — سرليک: Proleksis enciklopedija او Opća i nacionalna enciklopedija
  11. Hrvatska enciklopedija ID: https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=16591 — سکالو پېژند: Henri Dunant — ليکوال: Dalibor Brozović او Tomislav Ladan — سرليک: Hrvatska enciklopedija — خپروونکی: Miroslav Krleža Lexicographical Institute
  12. https://roter-kreis.de/8._Mai
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ HDS ID: https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/019082 — خپرېدونېټه: ۴ فېبروري ۲۰۲۵ — ليکوال: various authors — سرليک: Historische Lexikon der Schweiz، Dictionnaire historique de la Suisse او Dizionario storico della Svizzera
  14. دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/118528114 — خپرېدونېټه: ۴ فېبروري ۲۰۲۵ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
  15. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jn20000700449 — خپرېدونېټه: ۱ مارچ ۲۰۲۴
  16. https://roter-kreis.de/Genf
  17. https://roter-kreis.de/Paris
  18. Libris-URI: https://libris.kb.se/katalogisering/53hkkh9p51mxlp3 — خپرېدونېټه: ۲۴ اگست ۲۰۱۸ — خپروونکی: National Library of Sweden — خپرولونېټه: ۲۵ سېپتمبر ۲۰۱۲
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ HDS ID: https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/019082
  20. https://roter-kreis.de/29._April
  21. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jn20000700449 — خپرېدونېټه: ۱ مارچ ۲۰۲۲
  22. "YMCA Historical Figures". World YMCA. ترلاسه‌کېدو نېټه 16 September 2020.{{cite web}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)