Jump to content

هندکو يا انکو ژبه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ہندکو
Hindko
Panjistani
Script error: The function "lang" does not exist.
ہندکو شاہ مکھی میں
Native toپاکستان
سيمېضلع پشاور، ضلع کوہاٹ، ہزارہ، خیبر پختونخوا، سطح مرتفع پوٹھوہار، پنجاب، پاکستان، آزاد کشمیر
Native speakers
اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۲".[۱]
گړدودونه
پشاوری
ہزارہ ہندکو
شاہ مکھی
د ژبې کوډونه
آيسو 639-3Either:
hnd – جنوبی ہندکو
hno – شمالی ہندکو
Glottologhind1271[۲]
انکو
Hindko
Panjistani
'هندکو شاہ مکھی
Native toپاکستان
سيمېپېښور، کوهاټ، هزاره، خیبر پښتونخوا، پلوټه پوټوهر، پنجاب، پاکستان، آزاد کشمیر
Native speakers
اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۲".[۳]
گړدودونه
پېښورۍ
هزاره انکو
شاہ مکھي
د ژبې کوډونه
آيسو 639-3Either:
hnd – سوېلي انکو
hno – شمالي انکو
Glottologhind1271[۲]

هیندکو ، یا د هندکو ژبه، د ځینو کارپوهانو له خوا د هندکو ژبې په نوم یادیږي. کوم چې د هند - آریایي ژبو کورنۍ لنده فرعي کټګورۍ پورې اړه لري. د دې ژبې ویونکو ته هندوکوان ویل کیږي. دا ژبه د پاکستان ، شمالي هند او افغانستان په هندي سیمو کې ویل کیږي د هندوکو کلمه په لفظي توګه د هند غرونو مانا لري، یو نوم چې په پارسي سیمو کې د همالیا د سلسلې لپاره کارول کیږي. په فارسي ژبه کې د هند کلمه د سېند سیند پورې اړوند سیمې او کوه مانا غرونه دي. هنديکو په همدې تناسب د هند ژبه ویل کیږي. د هندکو اصطلاح د لرغوني یونان په علمي حلقو کې هم موندل شوې چې د اوسني شمالي پاکستان او ختیځ افغانستان غرونو لړۍ ته اشاره کوي. دا ژبه په پاکستان کې په ایبټ اباد ، مانسهره ، هري پور ، بټګرام ، پېښور ، کوهاټ ، د خیبر پښتونخوا ، د پنجاب صوبې اټک او پوټوهر سیمو او د آزاد کشمیر په ډېرو سیمو لکه پونچ ، باغ ، مظفرآباد او نورو کې ویل کېږي. د اټکل له مخې څلور میلیونه خلک کولای شي په دې ژبه خبرې او پوه شي. د دې ژبې ویونکو ته کومه ځانګړې اشاره نشته. دوی په مختلفو قومونو او سیمو پورې اړه لري او معمولا په لویو قومونو ویشل شوي. خو د هزاره ډویژن ، هري پور ، ایبټ آباد او مانسهره په سیمو کې دوی د هزاره وال هزاره ډویژن په نوم یادیږي. د پېښور په ښار کې د دې ژبې ويونکي د پېښوري يا خرې په نامه يادېږي، چې د پېښور ښار اصلي هندوان دي، ويل کېږي چې د پاکستان تر خپلواکۍ مخکې د امب ايالت د تنولي قبيلې واکمن و. دلته 100% خبرې کیږي، تنولي اوس هم په خیبر پښتونخوا کې تر ټولو لویه هندي ژبه ده.

انکو ژبې لهجې[سمول]

هندي ديارلس ژبې لري

شمالي انکو[سمول]

1. ایبټ آباد هندکو

2. ګالیتیا هندکو

3. هریپور هندکو

4. مانسهره هندکو (ټیکس، میکس)

5. تنولي هندکو

6. اسلام آباد هندکو

جنوبي هند[سمول]

7. پېښور

۸. تڼۍ

۹. غیبلي

10. کوهاتی هندکو

11. د پېښور کليوالي هندوکو

12. بډایه

13. اونکاری

حوالې[سمول]

  1. کينډۍ:E20, citing the 2014 World Factbook.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, سمونګران (2013). "Hindko". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)صيانة CS1: عرض-سمونګران (link)
  3. کينډۍ:E20, citing the 2014 World Factbook.