منځپانگې ته ورتلل

امام احمد بن حنبل

Permanently protected article
د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
امام احمد بن حنبل
[[language|]]: أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَل، او[[language|]]: أحمد بن محمد بن حنبل[۱]  ويکيډاټا کې (P1559) ځانګړنې بدلې کړئ
امام احمد بن حنبل
امام احمد بن حنبل

د شخص معلومات
پيدايښت ۲۳ نومبر ۰۷۸۰
بغداد [۲][۳]  ويکيډاټا کې (P19) ځانګړنې بدلې کړئ
مړینه 2 اگست 855 (75 کاله)  ويکيډاټا کې (P570) ځانګړنې بدلې کړئ
بغداد [۲]  ويکيډاټا کې (P20) ځانګړنې بدلې کړئ
عملي ژوند
استاد امام شافعي ،  امام ابو یوسف [۳]  ويکيډاټا کې (P1066) ځانګړنې بدلې کړئ
نامتو زده کونکي امام بخاری ،  مسلم بن حجاج ،  ابوداود   ويکيډاټا کې (P802) ځانګړنې بدلې کړئ
کار/مسلک عالم ،  روڼ اندي [۴]،  ګڼ پوهيال ،  تاریخ پوه [۱]  ويکيډاټا کې (P106) ځانګړنې بدلې کړئ
مورنۍ ژبه عربي ژبه   ويکيډاټا کې (P103) ځانګړنې بدلې کړئ
کاروونکې ژبه(ي) عربي ژبه [۵][۶]،  پارسي ژبه   ويکيډاټا کې (P1412) ځانګړنې بدلې کړئ
د کړنې څانګه فقه ،  شريعت [۷]،  تفسير ،  اسلام [۸]  ويکيډاټا کې (P101) ځانګړنې بدلې کړئ

احمد بن محمد بن حنبل (په عربي: أحمد بن حنبل) په ۱۶۴ هجري کال په بغداد کې پيدا شوی. پالار يې په اصل کې د مروې له خلکو څخه و، نوموړي په کوچيني والي خپل پلار له لاسه ورکړی و، او مور يې د هغه ښوونه پالنه او گرويږنه په غاړه اخيستيې وه، د هغه ژوند ټول له فقر او ټنگلاسې سره ټړلی و، او د خپل ورځني قوت لايموت له پاره به يې په کرونده کې کار کولو، او يا په يې د کتابي نسخو په بدل کې مزدوري اخيسته، احمد لومړی قران مجيد حفظ کړ، او په ۱۶ کلنۍ کې يې له محدثينو او فقيانو څخه ډير حديثونه او فقه زده کړه، چې دهغوی له جملې څخه ډير مشهور يې له امام شافعي او قاضي ابو يوسف او وکيع بن الجراح څخه وو.

ابن خلکان وايي: احمد د امام شافعي له خاصو شاگردانو او پيروانو څخه دی، هغه د بغداد له محدثينو او فقيانو څخه عالوه د اسلام نورو ډيرو ښارونو ته لکه يمن، مکې، مدينې، بصرې، کوفې او سوريې ته سفرونه وکړل او هر ښار ته به چې ورسيد، محدثينو ته به ورغۍ او حديثونه به يې راټولول.

د احمد د محدث والی اړخ پر فقې والي باندې غوره دی، له دې کبله دهغه فقه له حديثو او سنتو څخه اخيستل شوې ده، ابن حنبل به خپل ځان ته محدث ويلو ، نه فقهي ، مجتهد او مفتي، هغه به د حديثو له مخې فتوا ورکوله که پر کومه مسئله کې به يې د حديثو منبع ونه موندله بيا به د محبوريت له مخې هغه اجتهادي استنباط او کله کله به يې قياس ته لاس اچولو.

د احمد بن حنبل پيروان د حديثو په پلوۍ او له قياس ا اجتهاد سره په رائيه ورکولو کې دومره وړاندې په مخالفت کې تللي، چې ان ضعيف حديثونه او واحد خبر يې پر قياس ا رائيه باندې غوره بللی دی.

په پای کې د ۲۴۱ هجري کال د ربيع الاول په دوولسمه په بغداد کې وفات شو او هماغلته ښخ شو.

دا و د پنځه گونو مذهبونو د امامانو د ژوندانه لنډ بيان، خو د پنځه گونو مذهبونو د کتاب له ژباړې څخه موخه داده چې مسلمانان يو د بل پر فقې مسائلو سره خبر شي، او پوره شي چې په فقهې مسئلو کې ډير لږ اختلاف دی او بايد د دوی تر مينځ دبې ځايه دښمنۍ او کينې سبب نه شي، ځکه هغو ی ټول مسلمانان او د پيغمبر اکرکرم صلی الله عليه وآله وسلم پر پله باندې سره روان دي.

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ د ټولټال کار کتنه په: https://archive.org/details/ZIR2002ARAR، https://shamela.ws/book/12286، https://waqfeya.net/book.php?bid=596 او https://app.turath.io/book/12286 — ليکوال: Khayr al-Din al-Zirikli — سرليک: الأعلام —  : نسخه15 — ورځپاڼه: 1 — پاڼه: 203 — خپروونکی: Dar El-Ilm Lilmalayin
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ليکوال: Duncan Black MacDonald — سرليک: Aḥmad ibn Ḥanbal — خپور کړی: Encyclopædia Britannica 11th edition
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ سرليک: Ахмад ибн Ханбал — خپور کړی: Islamskiy entsiklopedicheskiy slovar'
  4. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=pna20221139239 — خپرېدونېټه: ۲۰ ډېسمبر ۲۰۲۲
  5. Bibliothèque nationale de France ID: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb145609516 — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması — منښتلیک: Licence Ouverte
  6. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=pna20221139239 — خپرېدونېټه: ۱ مارچ ۲۰۲۲
  7. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=pna20221139239 — خپرېدونېټه: ۷ نومبر ۲۰۲۲
  8. NL CR AUT پېژند: https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=pna20221139239 — خپرېدونېټه: ۱۰ جون ۲۰۲۴