ايپي فقير

ايپي فقير

فقير د عربئ ټکې دې او مطلب یې د غریب يا روحاني سړي کیږي، خو د ټکې په پښتو کښې هم مستعمل دې- ايپي د شمالي وزيرستان يو کلي نامه ده چه د بنو او رزمک واټ باندې پروت دې او دغه د ايپي فقير اوسيدنې ځائی وو-

مخينه

د ايپي فقير اصلي نوم مرزا علي خان وو- اګرچه هغه صحيح زيږيدنی کال نه دې معلوم خو دومره معلومه ده چه ۱۸۹۲ - ۱۸۹۷ کالو پر مينځ کښې د توري خیل وزیرو د مداخیل برخه کې د بنګل خیل خاندان کې پیدا شوی وو- پر دې کلي کې هغه ورو ورو په داوړو قام کې د برخې څښتن یا بزرګ مشهور شو-

مارچ ۱۹۳۶ په بنو کې يوه واقعه وشوه چې د ايپي فقير ژوند لاره یي بدله کړله- دا پېښه د یوې ښځې اسلام بي بي محاکمه وه- دا پنځلس کلنه ښځه، چې مخکې هندوه وه او د يو هندو میرمن وه، د یو ښوونځي پښتون ښوونکي سره وتښتيده او مسلمانه شوه او نوم یې د چند بي بي نه پر اسلام بي بي واړاوه- دا محاکمه هندو وګټله اسلام بي بي هغه ته واپس کړې شوه او پښتون ښوونکی بندي شو-

دغه خبرې د سيمې خلک ډیر په غصه کړل او ايپي فقير په وینه او مشرۍ یې د انګریزانو پر ضد جنګ پيل کړ- انګریزانو پر دې جنګ کې ۳۶ بټالین پیاده ځواک، نژدې خپل ټول هوايي ځواک، او توپخانې او د کمکي ځواک یوه ښه برخه يې پر شمالي وزیرستان کې استعمال کړله- دا جنګ یو کال وشو انګریزانو ډیر کوښښ وکړو چې ايپي فقير ونیسي خو دې کې بریالي نه شو- او ايپي فقير د وزیرستان په غرونو کې پټ شو-

په دويمه نړيواله جګړه کې د متحده ځواکونو (المان، ایټالیې، او نورو) هڅه دا وه چې د ايپي فقير په مشرۍ د پښتونخوا پښتانه د هند د انګریزانو په ضد راولاړ شول خو چې کله المان په روسیې حمله وکړه نو دا کار ناشونی پاتې شو-

کله چې په ۱۹۴۷ کې پاکستان د انګریزانو د میراث مالک شو، نو ايپي فقير د پښتنو د پاره د بیل هیواد غوښته وکړه، هغه د پښتونستان اعلان وکړ او ملي جرګه ئې جوړه کړله او پخپله د دې ولسمشر شو- په ۱۹۴۸کال کې ايپي فقير دته خیل ونیو- که څه هم چې پاکستان کې د انګریزانو په شان زور نه وو خو د انګریزانو په شان ئې پر وزیرو باندې هوائي بریدونه کول-

مړينه

ايپي فقير کال ۱۹۶۰ کښې مړ شو- -