منځپانگې ته ورتلل

ارشميدس

وېبتړنې سمول
د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ارشميدس
Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος  ويکيډاټا کې (P1559) ځانګړنې بدلې کړئ
ارشميدس
ارشميدس
د شخص مالومات
زېږون نوم
Ἀρχιμήδης[۱]  ويکيډاټا کې (P1477) ځانګړنې بدلې کړئ
پيدايښت ۰۲۸۷ م.ز[۲][۳][۴][۵][۶][۷]
مړینه کال 212 م ز [۸][۲][۳][۹][۱۰][۶][۱۱][۷][۱۲][۱۳]  ويکيډاټا کې (P570) ځانګړنې بدلې کړئ
عملي ژوند
کار/مسلک فزيک پوه [۳]،  پنځگر ،  فیلسوف   ويکيډاټا کې (P106) ځانګړنې بدلې کړئ
کاروونکې ژبه زړه يوناني   ويکيډاټا کې (P1412) ځانګړنې بدلې کړئ
د کړنې څانګه مېچپوهنه ،  شمېرپوهنه ،  ميخانيک ،  انجينري ،  ستورپوهنه   ويکيډاټا کې (P101) ځانګړنې بدلې کړئ
سمول کينډۍ لاسوند وګورئ
د سيراکوز اوسېدونکی ارشميدس (۲۸۷ – ۲۱۲  ز)

د سيراکوز اوسېدونکی ارشميدس (۲۸۷ – ۲۱۲  ز) يو يونانی رياضي پوه، فزيک پوه، انجنير، ستوری پېژندونکی او مخترع و. که څه هم د هغه د ژوند په اړه ډېر لږمعلومات شته، مګرهغه په لرغونې زمانه کې له مخکښو ساينسپوهانو څخه شمېرل کيږي. د لرغونې تاريخ يو ستر رياضي پوه او په دې برخه کې تر اوسه تر ټولو غوره سړی دی. ارشميدس د تر ټولو کوچني تصور او د ستړتيا د طريقې په کارولو سره د نوې محاسبې او تجزيې وړاندوینه وکړه، تر څو يوه سلسله هندسي قاعدې راوباسي، په دې کې دا قاعدې شاملې دي: د دايرې مساحت، د يوې کرې مساحت او حجم، د بيضوي مساحت، د مخروطي مقطعې لاندې مساحت، د مخروطي بدلون د يوې برخې حجم، د بدلون د هايپربولايډ د يوې برخې حجم او د لولبي شکل مساحت. [۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]

د هغه په نورو رياضياتي لاسته راوړنو کې د پي د دقيق اټکل (approximation of pi) را ايستل شامل دي؛ د هغه لولبي شکل تعريف او څېړنه چې اوس د هغه په نوم پېژندل کېږي او د توانايۍ په کارولو سره د ډېرو لويو شمېرو د ښودلو په موخه د يو نظام جوړول. ارشميدس لومړی کس و چې په فزيکي ښکارندو يې رياضي عملي کړه، هايډروسټاټيکس (د ارام مايعاتو مطالعه) او سټاټيکس (د ارام حالت ځواک) يې رامنځ ته کړل.  په دې برخه کې د ارشميدس په بریاوو کې د اهرم د اصل ثبوت هم شامل دی، د ثقل د مرکز مفهوم چې پراخه ګټه ورڅخه اخستل کېږي او د مايع پرسر د درېدو قانون څرګندول. هغه ځينې نوي ماشينونه هم طرحه کړل، لکه تاويدونکی پمپ، مرکبه څرخه او د جګړې دفاعي ماشينونه، تر څو د هغه اصلي ټاټوبی سيراکوز له يرغل څخه خوندي کړي.    [۲۱][۲۲][۲۳]

ارشميدس د سيراکوز د کلابندۍ پر مهال مړ شو، سره له دې چې هغه ته د زيان نه رسولو امر شوی و، بيا هم يو رومي سرتيري وواژه. سيسرو د ارشميدس د قبر د کتنې يادونه کوي، چې په يوه کره او يوه پوکاڼۍ پوښلی و، ارشميدس غوښتنه کړې وه چې د هغه په قبر دې کېښودل شي، تر څو د هغه د رياضياتي اختراعاتو استازيتوب وکړي.

د هغه د اختراعاتو په خلاف چې ډېر پېژندل شوي، د ارشميدس د رياضياتو د لاسته راوړنو ليکنې، په لرغونې زمانه کې ډېرې نه دي پېژندل شوې. په سکندريه کې رياضي پوهانو، د هغه په اړه ډېر څه لوستي و او د هغو حوالې يې هم ورکړې وې، خو د بيزانس په قسطنطينيه کې د ميليتس له اسيډور له ميلاد څخه تر مخه ۵۳۰ کال پورې، لومړی هراړخيز تاليف نه و جوړ شوی، په داسې حال کې چې په شپږمه زېږديزه پېړۍ کې د ارشميدس د اثارو په اړه «ايتوشيه» لیکنې وکړې او دا لیکنې يې په لومړي ځل په پراخه کچه د لوستلو لپاره وړاندې کړې. د ارشميدس دليکلو آثارو يو څو نسخې، چې په منځنیو پېړيو کې روغې پاتې شوې وې، د رنسانس پر مهال او د اولسمې پېړۍ په اوږدو کې د ساينسپوهانو لاره، د نظرياتو يوه اغېزناکه سرچينه وه، په داسې حال کې چې په ۱۹۰۶ ز کال د ارشميدس ناپېژندل شوي آثار کشف شول، چې خپله د ارشميدس په لاس لیکل شوي وو په دې اړه لا نور معلومات مهيا کړل چې هغه څه ډول رياضياتي پايلې تر لاسه کړې وې.  [۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹]

ژوندليک

[سمول]

ارشميدس له ميلاد مخکې په ۲۸۷ کال کې د سيسيل په ساحلي ښار سيزاکوز کې زېږېدلی و، دا ښار هغه مهال د ميګنا ګريشيا خپل چارې مستعمره وه. د هغه د زېږېدو نېټه، د يوناني بيزانسي تاريخ پوه «جان زيټسيز» په وينا ولاړه ده، هغه وايي: ارشميدس پنځه اويا (۷۵) کاله ژوند کړی و او په ۲۱۲ کې مړ شوی و. په سينډ راکين کې، ارشميدس د خپل پلار نوم فيډياز ورکړی، یو ستوری پېژندونکی چې د هغه په اړه نور هېڅ راز معلومات نه شته. د ارشميدس ملګري «هيرکليډيز» د هغه ژوند ليکلی و، خو دا لیکنه هم ورکه ده، او د هغه د ژوند تفصيلات پټ پاتې دي. د بېلګې په ډول:  دا نه ده معلومه چې ايا هغه واده کړی او بچیان يې درلودل، یا ايا هغه هېڅکله هم په خپله ځوانۍ کې د مصر سکندريې ته تللی و. د هغه له پاتې آثارو څخه دا روښانه ده، چې هغه هلته له شته پوهانو سره پوهنيزې اړيکې ساتلې وې، په هغوی کې د ارشميدس ملګری د ساموس اوسیدونکی کنون او د کتابتون مشر د سیرین اوسیدونکی ایراتوستینز.[۳۰][۳۱][۳۲]

د ارشميدس د ژوند په اړه کره نسخې د هغه له مرګ ډېره موده وروسته رومي او يوناني تاريخ پوهانو وليکلې. د ارشميدس لومړۍ  يادونه د پوليبيوس په تارېخونو کې شوې ده (له مېلاد مخکې ۲۰۰ څخه تر ۱۱۸ پورې)، چې د هغه له مرګ شا او خوا اويا کاله وورسته لیکل شوي دي. د يو شخصيت په اړه دې کتاب د ارشميدس پر ژوند کمه رڼا اچولې، تر ډېره بريده يې په هغه ماشين تمرکز کړی، چې ويل کيږي له روميانو څخه د ښار د خوندي کولو له پاره يې جوړ کړی و. پوليبيوس يادونه کوي چې څه ډول د پونيک د دوهمې جګړې پر مهال، سيراکوز خپله وفاداري له روم څخه د «کارتيج» په لور واړوله، چې همدا چاره د مارکوس کلوديوس مارسلوس او اپيوس کلوديسو پولچر په مشرۍ د ښار د نيولو له پار د پوځي خوځښت لامل شوه چې دا جګړه له میلاد مخکې په ۲۱۲ څخه تر ۲۱۳ کاله روانه وه. هغه وړاندې لیکي چې روميانو د سيراکوز دفاع کم ارزښته بللې وه، هغه د ارشميدس د ګڼو ماشينونو يادونه کوي چې په هغې کې پرمختللي منجنيقونه، د کرين په څېر ماشينونه چې کولای يې شول په يوه ليندۍ کې راوڅرخي او د ډبرو ويشتونکي وسايل شامل وو. که څه هم روميانو بالاخره ښار ونيو، خو د ارشميدس د اختراعاتو له کبله يې د کتنې وړ زيانونه هم وګالل.[۳۳][۳۴]

سيسيرو (له میلاد مخکې ۱۰۶ -۴۳) په خپلو ځينو آثارو کې د ارشميدس يادونه کړې. کله چې سيسيرو په سيسلي کې د مالي مسئول په دنده تر سره کوله، په سيراکوز کې د اګريجينټاين له دروازې سره نژدې يې هغه ځای پيدا کړ چې باور کېده د ارشميدس قبر و، دا ځای له نظره غورځول شوی او زيات واښه پرې شنه و. سيسيرو قبر پاک کړ او وتوانېد، په هغې کښل شوې حکاکي وويني او ځينې برخې يې ولولي چې د ډبرلیک په توګه پرې اېښودل شوي وو. په قبر باندې يوه مجسمه وه چې د ارشميدس د خوښې وړ رياضياتي ثبوت په کې انځور شوی واو هغه دا چې د کرې د بېخ په ګډون د حجم او مخ مساحت د استوانې دوه په درې برخې جوړوي. هغه يادونه کوي چې مارسلوس روم ته دوه افلاک نما راوړل، چې ارشميدس جوړ کړي وو. رومي تاريخ پوه ليوي (له میلاد مخکې ۵۹-۱۷) د سيراکوز د نيولو او په هغې کې د ارشميدس د نقش په اړه د پوليبيوس کیسه بيا تکرار کړې ده.[۳۵][۳۶][۳۷][۳۸]

پلوتارک (۱۱۹-۴۵ له میلاد وروسته) د هغه په کتاب «موازي ژوند» کې ليکلي چې : ارشميدس د سيراکوز د پاچا « دویم هیرو» سره خپلوي درلودله. هغه د ښار له سقوط وروسته د ارشميدس د مرګ په اړه لږ تر لږه دوه روايته راوړي دي. د تر ټولو مشهور روايت پر اساس، د ښار د سقوط پر مهال ارشميدس د يوه رياضياتي شکل په اړه په فکر بوخت و. يو رومي سرتيري هغه ته امر وکړ چې راووځي او له مارسلوس سره وګوري، خو هغه خبره ونه منله او ويې ويل: هغه بايد د دې ستونزې په اړه خپل کار ختم کړي. سرتيری په دې کار غوصه شو او ارشميدس يې په خپله توره وواژه. يوه بله کیسه داسې ده، چې ارشميدس له وژل کېدو مخکې خپل رياضياتي وسايل لېږدول، ځکه يوه سرتېري فکر کړی و چې دا ارزښتمن شيان دي. د معلوماتو پربنسټ، مارسلوس د ارشميدس په وژل کېدو په قهرشوی وی؛ ځکه هغه ارشميدس يوه ارزښتناکه ساينسي شتمني بلله (هغه په ارشميدس د هندسي برياريوس نوم کېښود) او امر يې کړی و چې هغه ته بايد زيان ونه رسېږي.[۳۹][۴۰][۴۱]

ارشميدس ته منصوب وروستي ټکي دا دي: « زما دايرو ته مزاحمت مه کوئ!» په رياضياتو کې هغو رسم شوو دايرو ته اشاره وه چې شونې ده، هغه مطالعه کولې، چې يو رومي سرتېری يې مزاحم شو. داسې باوري شواهد نه شته چې ارشميدس په خپله دا خبرې کړې دي او د پلوتارک په روايت کې يې هم يادونه نه ده شوې. ورته الفاظ د والريوس ماکسيموس (۳۰- له میلاد وروسته) په آثارو کې موندل کېږي، چې هغه په د يادونې وړ کارونو کې ليکلي او وايي: « بلکې په خپلو لاسونو کې يې خاوره ونيوله او ويې ويل: « زه له تاسې هيله کوم، دې کار ته مزاحمت مه کوئ».[۴۲]

سرچينې او ياداښتونه

[سمول]
  1. ↑ پیوستون : 29547910، 116158790627238851630، 262142664، 2375159478231427990001، 520159474196927662087، 2934159477570927990003، 251042707، 111145856863822920350 & 6122154387351330970008  — خپروونکی: OCLC, Inc. — منښتلیک: Open Data Commons Attribution License
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ British Museum person or institution ID: https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG147595 — سکالو پېژند: Archimedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — پنځوونکی: د برتانيې موزيم
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/118503863 — سکالو پېژند: Archimedes — خپرېدونېټه: ۳ جون ۲۰۲۱ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
  4. ↑ د برېتانيکا انلاين پوهنغونډ پېژند: https://www.britannica.com/biography/Archimedes — سکالو پېژند: Archimedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — سرليک: Encyclopædia Britannica
  5. ↑ سکالو پېژند: Arquímedes — Encyclopaedia Herder person ID: https://encyclopaedia.herdereditorial.com/wiki/Autor:Arquímedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ سکالو پېژند: АРХИМЕ́Д — لويې روسيې پوهنغونډ پېژند (زړه نسخه): https://web.archive.org/web/old.bigenc.ru/text/1833306 — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — سرليک: Большая российская энциклопедия — خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia — منښتلیک: works protected by copyrights
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ NE.se ID: https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/arkimedes — سکالو پېژند: Arkimedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — سرليک: Nationalencyklopedin
  8. ↑ د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12026533n — سکالو پېژند: Archimède (0287-0212 av. J.-C.) — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ او ashıq maǵlıwmatlar platforması
  9. ↑ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/archimedes — سکالو پېژند: Archimedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — سرليک: Brockhaus Enzyklopädie — خپروونکی: F.A. Brockhaus
  10. ↑ Gran Enciclopèdia Catalana ID (former scheme): https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0005352.xml — سکالو پېژند: Arquimedes — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — سرليک: Gran Enciclopèdia Catalana — خپروونکی: Grup Enciclopèdia
  11. ↑ Hrvatska enciklopedija ID: https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=3754 — سکالو پېژند: Arhimed — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — ليکوال: Dalibor Brozović او Tomislav Ladan — سرليک: Hrvatska enciklopedija — خپروونکی: Miroslav Krleža Lexicographical Institute
  12. ↑ سکالو پېژند: Archimède — Treccani ID: https://www.treccani.it/enciclopedia/archimede — خپرېدونېټه: ۱۲ ډېسمبر ۲۰۲۰ — ليکوال: Istituto dell’Enciclopedia Italiana — سرليک: Enciclopedia on line
  13. ↑ Museo Galileo authority ID: https://opac.museogalileo.it/imss/authResource?uri=5239 — خپرېدونېټه: ۲۲ می ۲۰۲۱
  14. ↑ "Archimedes". Collins Dictionary. n.d. خوندي شوی له اصلي څخه په 3 March 2016. ترلاسه‌کېدو نېټه 25 September 2014.
  15. ↑ "Archimedes (c. 287 – c. 212 BC)". BBC History. خوندي شوی له اصلي څخه په 19 April 2012. ترلاسه‌کېدو نېټه 7 June 2012.
  16. ↑ * John M. Henshaw (10 September 2014). An Equation for Every Occasion: Fifty-Two Formulas and Why They Matter. JHU Press. p. 68. ISBN 978-1-4214-1492-8. خوندي شوی له اصلي څخه په 21 October 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 17 March 2019. Archimedes is on most lists of the greatest mathematicians of all time and is considered the greatest mathematician of antiquity.
  17. ↑ Powers, J (2020). "Did Archimedes do calculus?" (PDF). www.maa.org. خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په 31 July 2020. ترلاسه‌کېدو نېټه 2021-04-14.
  18. ↑ Jullien, V. (2015), J., Vincent (ed.), "Archimedes and Indivisibles", Seventeenth-Century Indivisibles Revisited, Science Networks. Historical Studies (in انګليسي), vol. 49, Cham: Springer International Publishing, pp. 451–457, ISBN 978-3-319-00131-9
  19. ↑ O'Connor, J.J.; Robertson, E.F. (February 1996). "A history of calculus". University of St Andrews. خوندي شوی له اصلي څخه په 15 July 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 7 August 2007.
  20. ↑ Heath, Thomas L. 1897. Works of Archimedes.
  21. ↑ Goe, G. (1972). "Archimedes' theory of the lever and Mach's critique". Studies in History and Philosophy of Science Part A (in انګليسي). 2 (4): 329–345. doi:10.1016/0039-3681(72)90002-7.
  22. ↑ Berggren, J. L. (1976). "Spurious Theorems in Archimedes' Equilibrium of Planes: Book I". Archive for History of Exact Sciences. 16 (2): 87–103. doi:10.1007/BF00349632. ISSN 0003-9519. JSTOR 41133463. S2CID 119741769.
  23. ↑ Graf, E. H. (2004). "Just what did Archimedes say about buoyancy?". The Physics Teacher. 42 (5): 296–299. Bibcode:2004PhTea..42..296G. doi:10.1119/1.1737965.
  24. ↑ Hoyrup, J. (2019). Archimedes: Knowledge and lore from Latin Antiquity to the outgoing European Renaissance. Selected Essays on Pre- and Early Modern Mathematical Practice. pp. 459–477.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  25. ↑ Leahy, A. (2018). "The method of Archimedes in the seventeenth century". The American Monthly. 125 (3): 267–272. doi:10.1080/00029890.2018.1413857. S2CID 125559661. خوندي شوی له اصلي څخه په 14 July 2021. ترلاسه‌کېدو نېټه 20 March 2021.
  26. ↑ "Works, Archimedes". University of Oklahoma. 23 June 2015. خوندي شوی له اصلي څخه په 15 August 2017. ترلاسه‌کېدو نېټه 18 June 2019.
  27. ↑ Paipetis, Stephanos A.; Ceccarelli, Marco, eds. (8–10 June 2010). The Genius of Archimedes – 23 Centuries of Influence on Mathematics, Science and Engineering: Proceedings of an International Conference held at Syracuse, Italy. History of Mechanism and Machine Science. Vol. 11. Springer. doi:10.1007/978-90-481-9091-1. ISBN 978-90-481-9091-1.
  28. ↑ "Archimedes – The Palimpsest". Walters Art Museum. خوندي شوی له the original on 28 September 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 14 October 2007.
  29. ↑ Flood, Alison. "Archimedes Palimpsest reveals insights centuries ahead of its time". The Guardian. خوندي شوی له اصلي څخه په 15 May 2021. ترلاسه‌کېدو نېټه 10 February 2017.
  30. ↑ Heath, Thomas L. 1897. Works of Archimedes.
  31. ↑ Shapiro, A. E. (1975). "Archimedes's measurement of the Sun's apparent diameter". Journal for the History of Astronomy. 6 (2): 75–83. Bibcode:1975JHA.....6...75S. doi:10.1177/002182867500600201. S2CID 125137430.
  32. ↑ Acerbi, F. (2008). Archimedes. New Dictionary of Scientific Biography. pp. 85–91.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  33. ↑ Rorres, Chris. "Death of Archimedes: Sources". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 10 December 2006. ترلاسه‌کېدو نېټه 2 January 2007.
  34. ↑ Rorres, Chris. "Siege of Syracuse". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 9 June 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 23 July 2007.
  35. ↑ Rorres, Chris. "Tomb of Archimedes: Sources". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 9 December 2006. ترلاسه‌کېدو نېټه 2 January 2007.
  36. ↑ Rorres, Chris. "Tomb of Archimedes – Illustrations". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 2 May 2019. ترلاسه‌کېدو نېټه 15 March 2011.
  37. ↑ "The Planetarium of Archimedes". studylib.net (in انګليسي). خوندي شوی له اصلي څخه په 14 April 2021. ترلاسه‌کېدو نېټه 2021-04-14.
  38. ↑ Rorres, Chris. "Death of Archimedes: Sources". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 10 December 2006. ترلاسه‌کېدو نېټه 2 January 2007.
  39. ↑ Plutarch (October 1996). Parallel Lives Complete e-text from Gutenberg.org. Project Gutenberg. خوندي شوی له اصلي څخه په 20 September 2008. ترلاسه‌کېدو نېټه 23 July 2007.
  40. ↑ Plutarch. Extract from Parallel Lives. fulltextarchive.com. خوندي شوی له اصلي څخه په 7 March 2014. ترلاسه‌کېدو نېټه 10 August 2009.
  41. ↑ Jaeger, Mary. Archimedes and the Roman Imagination. p. 113.
  42. ↑ Rorres, Chris. "Death of Archimedes: Sources". Courant Institute of Mathematical Sciences. خوندي شوی له اصلي څخه په 10 December 2006. ترلاسه‌کېدو نېټه 2 January 2007.
"https://ps.wikipedia.org/w/index.php?title=ارشميدس&oldid=319146" نه اخيستل شوی