آنگولا

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل
بيرغ نښان
نخشه
موقعيت
پلازمېنه
(او لوی ښار)
Luanda
کينډۍ:Coord/input/dm{{#کوارډيناټونه:8|50|S|13|20|E|type:country||

| |name= }}

حکومت Multi-party democracy
د وگړو شمېر
 -   estimate 10,978,552 (71st)
 -   census unavailable 
GDP (PPP) 2003 اټکل
 -  ټولټال 31,3641 (83)
 -  Per capita 2,319 (120)
HDI (2003) 0.445 (low) (160th)
د وخت سيمه (UTC+1)
 -  اوړی (DST) not observed (UTC+1)
د انټرنټ مخکښ شپول .ao
پيل گڼ 244

آنگولا, په رسمي توگه د آنگولا جمهوريت (پرتګالي: República de Angola, pronounced [ʁɛˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔlɐ]; کينډۍ:Lang-kg), په سوېل-منځنۍ افريقا کې يو هېواد دی چې په سوېل کې د نامېبيا، په سهېل کې د کانگو ډيموکراټيک جمهوريت، په ختيځ کې د زامبيا هېواد او په لوېديځ کې يې سمندري پوله اطلس سمندر ته ورغځېدلې. د کابيندا ولايت چې د دې هېواد يو exclave دی، د کانگو جمهوريت او د کانگو ډيموکراټيک جمهوريت سره گډه پوله لري.

له ۱۶مې پېړۍ نه تر ۱۹۷۵ ز. کال پورې آنگولا د پورتگال هېواد يوه مستعمره وه. د خپلواکۍ نه وروسته، پدې هېواد کې د کورنۍ جگړې يوه سخته څپه پيل شوه چې له ۱۹۷۵ ز. کال نه تر ۲۰۰۲ ز. کال پورې وغځېده. دا هېواد د افريقا په وچه کې د نفت او الماس دويم لوی توليدونکی هېواد دی، خو پدې هېواد کې لا د ژوندي پاتې کېدو کچه ډېره ټيټه او د ماشوم د مړينې کچې ډېره لوړه اټکل شوې او د نړيوال وېش له مخې دا هېواد د اوسېدو په ډېر يو بد حالت کې گڼل شوي [1]. د ۲۰۰۶ ز. کال د اگسټ په مياشت کې د FLEC د سياسي چارواکو او په سهېل کې د کابيندا ولايت د يوه بېلتونپالې گوريلايي ډلې تر مېنځ د سولې يو تړون لاسليک شوی، چې تر اوسه پورې دا تړون فعال دی.[2] آنگولا کې ۶۵٪ نفت د دې هېواد د خپلې سيمو نه ترلاسه کېږي او پاتې نور د باندنيو هېوادونو نه ورته راځي.

آرپوهه

د آنگولا نوم د پرتگالي ژبې نه راوتلی چې د بنټو ويی ان گولا يا N’gola نه راوتلی او په ۱۶مه پېړۍ کې د پارتگال د مستعمرو په وختونو کې د کوېمبونډوس د سلطنت ملي حکمران د لقب په مانا دی.

سرچینې