پاړسي ژبه
| پاړسي | ||
|---|---|---|
| فارسی,دری | ||
| فارسي (نستعليق ليک کې) |  |
|
| وينګ | [fɒːɾˈsi] | |
| وييل کېږي په | ايران، افغانستان، بحرين، | |
| ټول وييونکي | ca. 60-70 million, as their mother tongue (2006 estimates)[1] | |
| د ژبې کورنۍ | Indo-European | |
| د ليکلو بڼه | Perso-Arabic script, Cyrillic | |
| رسمي دريځ | ||
| رسمي ژبه په | کينډۍ:IRA (رسمي) کينډۍ:TAJ (رسمي) |
|
| د ژبې د پرمختګ اداره | Academy of Persian Language and Literature, Academy of Sciences of Afghanistan | |
| د ژبې کوډونه | ||
| ISO 639-1 | fa | |
| ISO 639-2 | per (B)کينډۍ:Infobox Language/terminological | |
| ISO 639-3 | variously: fas – Persian prs – Eastern Persian pes – Western Persian tgk – تاجکی aiq – ایماق bhh – Bukharic drw – Darwazi haz – هزارهګی jpr – Dzhidi phv – پهلوانی |
|
| Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode. | ||
دري چې د پارسي ، پاړسي، هزاره ګي يا دېګاني (په پاړسي: فارسي) په نومونو هم يادېږي د څو ګړدودونو په درلودو ېې ځانته څو نومان ترلاسه کړيدي ، خو معياري ژبه ېې د فارسي په نوم ثبت ده . دغه ژبه د هندواروپايي ژبو په کتار کې يوه پراخه د افغانستان لوېديځ لور ته د ايران ژبه ده . ددې ژبې پراخېدل د مُغلو له پير سره پيل شوه ، د زېږېدو ځای ېې ماروالنهر ياد شوی چې د نن ورځې د اوزبکستان د سوېل لوېديځې سيمې بخارا ياده شوې چې د همدې ژبې ځينو مؤرخينو هم يادونه کړېده چې يو ېې هم غلام محمد غبار دی ، همدارنګه د دري ګړدود په جوړولوکې ېې د لرغونو سيمه ييزو ژبو لکه اسکای ، تخاري، سغدي، پارتي او هم پهلوي اغېزې ښودلي دي . [2]. . او تر هند پورې ېې پولې وغځولې . ژبه په دوو هېوادو ، ايران او تاجکستان کې د ملي او رسمي ژبې په حيث پېژندل کېږي او د همدې ژبې ګړدود د دري په نوم په افغانستان کې د دوهمې رسمي ژبې په توګه په کال ۱۹۶۴م ز کې ونومول شوه. په افغانستان کې د وروستنيو سرشمېرنو اټکل چې په کال ۱۹۹۹ز کې شوی و له مخې ېې د دري ژبې ويونکي په ټول افغانستان کې شاوخوا12.4 ميليونه وګړي ياد کړي دي . [3]
|
|
|
|---|---|
| ترکي ژبې | کراکالپاکي · قزاقي · قرغزي · تاتاري · ترکمني · اویغوري · ازبکي |
| ایراني ژبې | بلوچي · پښتو · پامیري · کردي · فارسي (ډولونه:دري · تاجکی) |
| نورې لویې ژبې | چینایي · مغولي · روسي · تبتی |
سرچينې
- ↑ Iran, 36 M (51%) - 46 M (65%) Loc.gov, Tajikistan, 5.770 M (80%), Uzbekistan, 1.2 M (4.4%)
- ↑ غلام محمد غبار : زبان دري اصلآ در دو طرفه رود جيحون (افغانستان و ماورالنهر) بميان آمده و از زبانهای قديمي دو سمت ازقبيل اسکای ، تخاري، سغدي، پارتي، پهلوي در تشکيل آن موثر قوي بوده .
- ↑ http://www.hewad.com/ethnic.htm
