کریمیا

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
(یوکرائني: Крим)
(تتاري لاطینی: Qırım)
(روسي: Крым)
(تتاري سيريلية: Къырым د (P1448) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
د کریمیا انځور
د کریمیا انځور

هيواد اوکراین
روسیه (۲۰۱۴–)  د (P17) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ[۱]
کورډېناټونه: ۴۵°شمال ۳۴°ختیځ / 45°شمال 34°ختيځ / 45; 34  د (P625) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
جغرافیائی ځانګړتیاوې
ساحه 27000 کیلومتره مربع  د (P2046) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
نفوس
ټول نفوس 2340921 (۲۰۱۷)  د (P1082) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
جیو کوډ 703884
703862  د (P1566) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
  د (P935) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ

کریمیه؛ يا کرېميا (په روسي ژبه کې: Крымский полуостров) (په انگرېزي: Crimea) يو ټاپو دی چې په تور سمندرګي کې موقعیت لري.

تاريخ[سمول]

د کریمیا ټاپو په ۱۹۵۴ کال له اوکرایین سره وروسته تر هغه یوځای شو، چې اوکراییني الاصله کمونیست مشر نیکتا خروچوف خپل اصلي ټاټوبي ته ډالۍ کړ، خو د پخواني شوروي اتحاد د واکمنۍ پرمهال دا پرېکړه جدي او عملي نه شوه.

خو په ۱۹۹۱ کال د پخواني شوروي اتحاد تر ټوټې کېدو وروسته، کریمیا د اوکرایین خو یوه مستقله برخه وګرځېد، چې کورواکه اداره یې لرله.

تتار خلګ او کرېميا[سمول]

تتار د کریمیا ټاپو د ټول ټال وګړو نژدې ۱۲ سلنه جوړوي، چې شمېر یې نژدې ۲۳۴ زرو ته رسېږي د کریمیا ټاپو د اتلسمې پېړۍ تر وروستیو پورې د عثماني خلافت تر واک لاندې سیمه وه، چې په سیمه کې یې تور سمندر ته هم جغرافیوي رول درلود.

د کریمیا تتار په دې اند وو، چې د اوکرایین او اروپايي ټولنې تر سیوري لاندې ژوند شاید دوی ته ډېرې ازادۍ او حقونه ورکړي وای، خو نه پوهېدل، چې په تېر کې د روسیې تر واکمنۍ لاندې له ډېرو حقونو بې برخې وو.

په زور کډوالول[سمول]

د کریمیا زیاتره تتار وګړي په ۱۹۴۴ کال د پخواني شوروي اتحاد د مشر جوزیف ستالین د واکمنۍ پرمهال په زور له خپلو سیمو وایستل شول، خو اصلي تور پرې دا و چې ګني له جرمنیانو سره یې په دویمه نړیواله جګړه کې همکاري کړې ده.

ګڼ کریمیايي تتارد منځنۍ اسیا هېوادنو ته کډوال شول، ترکیې ته هم وخوځېدل او هلته یې له خپل هېواد بهر تر ټولو لویه ټولنه جوړه کړه.

همدا وه چې د کریمیايي تتارو د پارلمان مشر رفعت چوباروف ترکیې ته ولاړ او له ترکي لومړي وزیر رجب طیب اردوغان سره یې وکتل او د کریمیا له تتارو سره یې خپل رسمي ملاتړ اعلان کړ.[۲]

سرچینې[سمول]

  1.   د (P982) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ "د کریمیا اړوند په ميوزك برينز کي". MusicBrainz area ID. د لاسرسي‌نېټه ۶ مې ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة); تحقق من التاريخ في: |تاريخ الوصول= (مساعدة)
  2. بي بي سي پښتو (٢٢ مارچ ٢٠١۴). "د کریمیا تتار مسلمانان وپېژنئ". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)