ویلیام ګاډوین
| ویلیام ګاډوین | |
|---|---|
| |
| د شخص مالومات | |
| پيدايښت | ۳ مارچ ۱۷۵۶[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] |
| مړینه | 7 اپريل 1836 (80 کاله)[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] لندن [۱۳] |
| تابعیت | |
| ښځه | مېري ولسټونکرافټ (۲۹ مارچ ۱۷۹۷–)[۱۴][۱۵] |
| اولاد | مري شیلي [۱۴][۱۶] |
| عملي ژوند | |
| کار/مسلک | ليکوال [۱۷][۱۸][۱۹]، فیلسوف [۱۶][۱۹]، خبريال |
| مورنۍ ژبه | فرانسوي ژبه |
| کاروونکې ژبه | انګليسي ژبه [۱] |
| د کړنې څانګه | سياسي فلسفه |
| لاسليک | |
| وېبپاڼه | |
| مخ پر IMDB باندې[۲۰] | |
| سمول | |
ویلیام ګاډوین (۳-مارچ-۱۷۵۶ تر ۷-اپرېل-۱۸۳۶ز) یو انګلیسی خبریال، سیاسي فیلسوف او ناول لیکونکی ؤ. هغه د ګټېپالنې له لومړیو مدعیانو او د انارشیزم لومړی نومهال ننګه کوونکي په توګه پېژندل کېږي. هغه د دوو کتابونو لهلارې، چې په یوه کال کې یې خپاره کړل، نوم واېسته: «سیاسي عدالت ته اړوند تحقیق»، پر سیاسي بنسټونو باندې نیوکه؛ «څیزونه څرنګه چې دي؛ یا، د کالېب ویلیامز ماجراوې»، پر اشرافي امتیازاتو باندې یو انتقادي مرموز ناول. دا چې د نوموړي دواړه کتابونو بریالي راڅرګندېږي، ګاډوین په ۱۷۹۰ز لسیزه کې د لندن د افراطي سیاستوالو په کړیو کې په ښکاره توګه راڅرګند شو. هغه د ژوند په اوږدو کې په ناول، تاریخ او دېموګرافي برخو کې ګڼشمېر لیکنې لري.[۲۱]
د بریتانیایي راډیکالیزم پر وړاندې په محافظهکاره غبرګون کې، ګاډوین کلک تر نیوکو لاندې راغی؛ تر ډېره بریده یې لامل، په ۱۷۹۷ز کې له فېمینیستې لیکوالې «ماري وولستونکرفت» سره واده ؤ. یو دلیل یې دا هم کېدای شي چې وروسته له هغو چې ماري د زېږون له امله مړه کېږي، ګاډوین د هغې په هکله یوه بېپردې او څرګنده بیوګرافي لیکي. د هغو لور «ماري شېلي» د فرانکنشتاین ناول لیکي او له شاعر «پرسي بیش شېلي» سره واده کوي. ګاډوین له خپلې دوهیمې مېرمن «ماري جېن کلېرمونت» سره د تنکیو ځوانانو لپاره د «Juvenile» کتابتون پرانېسته او کورنۍ ته یې اجازه ورکړه ترڅو د ماشومانو لپاره کتابونه ولیکي (چې کله ناکله یې «noms de plume – مستعار نوم» کاروه) او ډېري نور کتابونه وژباړي او خپاره کړي، چې ځینو یې خورا ارزښتمن پاتې شول. ګاډوین د بریتانیا پر ادبیاتو او ادبي هڅوب د پام وړ اغېزه درلوده.
د ژوند لومړني کلونه او زدهکړه
[سمول]ګاډوین د کمبریجشایر د اېلي ټاپو په وېسبیچ کې زېږېدلی دی. پلار یې «جان ګاډوین» او مور یې «انې ګاډوین» نومېده. پلار او مور یې دواړه د ټولنې له منځنۍ طبقې څخه وو. د ګاډوین کورنۍ په کلکه پر کالوینیزم ولاړ وو. ګاډوین دیارلس خوېندي وروڼه وو، او هغه اووم ماشوم ؤ. د ګاډوین مور له یوې بډایې کورنۍ وه، خو د تره د ناپامۍ لهامله یې، د کور شتمنۍ تالا شوه. خو له نېکهمرغه، پلار یې یو ځیرک سوداګر او په بالتیک سمندرګي کې په سوداګرۍ بوخت ؤ. د ګاډوین پلار، د نورفولک په ګېستویک کې د رسمي کلیسا یو مخالف کاهن ؤ، په ځوانۍ کې مړ شو او هېڅکله یې د خپل زوی په زړه کې ځای ونهموند؛ خو د نظرونو له ګڼشمېر اختلاف سره، سره، خو ګاډوین او مور تل یو بل ته ګران وو. [۲۲]
ویلیام ګاډوین د پلار د مسلک لپاره په هاکستُن اکاډمۍ کې زدهکړه ترسره کړه، هلته به د ژوندلیک لیکوال «اندریو کیپیس» او د «پوهنغونډ، یا د هنرونو او علومو نړیوال قاموس» پازوال «ډوکتور ابراهام ریس» تر څارنې لاندې روزل کېده. په یوولس کلنۍ کې د ساموېل نیوټن یوازېنی شاګرد شو؛ ساموېل یو سرسخته هایپر-کالوینیست او د رابرټ ساندېمان یو مخلص ساندېمانی لاروی ؤ. ګاډوین وروسته د نیوټن په ستاینه کې وایي چې، «…د شمالي هېواد یو نامتو حواري، چا چې وغوښتل، (د سلو کسانو له ډلې پر نههنویو باندې د کالوین له لعنت ویلو وروسته) د کالوین له سلو لارویانو څخه پر نههنویو باندې لعنت ووایي.[۲۳]
وروسته، هغه په «وېر»، «ستومارکېټ» او «بیکنزفېلډ» کې د کاهن په توګه فعالیت وکړ. وېر ته د فرانسوي فیلسوفانو ښوونې د هغه ملګري «جوزېف فاوست» لهلورې، چې په کلکه جمهوریتپال ؤ، راوړل شوې. ګاډوین، لا هم د کاهن په توګه پېژندل، چې په ۱۷۸۲ز کې لندن ته ولاړ ترڅو ټولنه د قلم پر مټ بېرته راژوندې کړي؛ هغه د وګړو یو رښتینی لېوال ؤ او هېڅکله یې هم له هلوځلو څخه لاس وانهخېست. هغه د پوهنغونډ لیکوالانو اصول ومنل او موخه یې د ټولو شته سیاسي، ټولنیزو او مذهبي بنسټونو بشپړ پرزول وو. سره لهدې، هغه باور درلود چې ارام بحث د هر اړین بدلون د راوړلو لپاره یوازېنۍ لار ده او د حرفوي ژوند په اوږدو کې یې تل د تاوتریخوالي تګلاره ردوله.
له ماري وولستونکرفت سره واده
[سمول]ګاډوین له ماري وولستونکرفت سره، د لومړي ځل لپاره، د خپرندویې ټولنې مسوول کور کې ولېدل. هلته جوزېف جانسن یوه بل لیکوال، ټوماس پېن ته د شپې لهخوا مېلمستیا کړې وه او کلونه وروسته ګاډوین ووېل چې په هغه شپه ما له پېن څخه ډېر کم څه واورېدل او ټول پام مې ماري ته اړولی ؤ؛ هغه د څو کلونو لپاره بیا ماري ونهلېدله. په دغه موده کې، ماري فرانسې ته ولاړه ترڅو په خپل سترګو د فرانسې ستر اوښتون وویني؛ هغې له یوه امریکایي اتل څېړونکي «ګېلبرت ایملې» څخه د «فني اېملي» په نوم یو ماشوم درلود. د ګېلبرت اېملي د یوه سوداګریز سفر په ترڅ کې، ماري سکاندیناویا ته ولاړه او د دغه سفر په هکله یې څه موده وروسته یو کتاب خپور کړ. ګاډوین دغه کتاب ولوست، او موده وروسته یې ولیکل: «که په نړۍ کې داسې یو کتاب وي چې یو سړی پر لیکوالې باندې مین کړي، نو ما ته داسې ښکاري چې دا به همهغه کتاب وي».[۲۴]
کله چې ګاډوین او ماري یو ځل بیا په ۱۷۹۶ز کې سره ویني، د هغوی متقابل درناوی په لږ وخت کې ملګرتیا او مینې ته اوړي. کله چې ماري حامله شوه، هغو د واده کولو تصمیم نیسي ترڅو ماشوم یې د ټولنې لهخوا حلال وګڼل شي. وروسته له واده معلومه شوه چې ماري له اېملي سره هېڅکله هم واده نهؤ کړی، او په پایله کې هغې او ګاډوین ډېر ملګري لهلاسه ورکوي. ګاډوین تر ډېرونو نیوکو لاندې راځي، ځکه چې هغه په «سیاسي عدالت» کې د واده له لغو کولو څخه ملاتړ کړی ؤ. په ۲۹-مارچ-۱۷۹۷ کې په سېنت پانکراس کلیسا کې له واده وروسته، هغو د لندن سمرز ښار ته ځي او دوه جلا کورونه په کرایه نیسي ترڅو خپله خپلواکي وساتلای شي؛ د اړیکې ټینګولو لپاره هغو ډېري وخت د خدمتګارانو په لاس یو بل ته لیک او یادښتونه استول.[۲۵][۲۶][۲۷]
په سمرز ښار کې د ۱۷۹۷ز کال د اګوست میاشتې پر ۳۰مه نېټه ماري وولستونکرفت ګاډوین وزېږېدله، دا د هغو یوازېنی ماشوم ؤ. ګاډوین هیله درلوده چې ماشوم یې زوی وي او نوم یې «ویلیام» کېږدي. وولستونکرفت پر ۱۰-سپټمبر-۱۷۹۷ د ولادت د اختلالاتو لهامله مړه شوه او که څه هم د هغو ترمنځ دغه اړیکه ډېره لنډه وه، بیا هم ثابته او مینهناکه وه. ګاډوین، چې تر څو میاشتو مخکې پورې مجرد ؤ، د خپلې مېرمنې لهلاسه ورکولو سره نور هم ناهیلی شو. هغه اړ ؤ ترڅو په یوازې ځان له دواړو لوڼو څخه څارنه وکړي — نوې پيدا شوې «ماري» او په خپوړو راغلې «فني».[۲۸][۲۹][۳۰]
ماري درې کلنه وه چې ګاډوین ایرلنډ ته په سفر ولاړ او خپله لور یې جېمز مارشال باندې وسپارله. د ګاډوین له لیکونو څخه ښکاري چې هغه څومره د لوڼو په فکر کې ؤ. په لیکونو کې یې خپله اندېښنه بیانوله ترڅو وښیي چې لوڼې یې څومره ورته ګرانې دي. «او اوس نو لوڼو ته به څه ووایم؟ هیله لرم چې هغو هېر کړی نهاوسم. د هغو په هکله هره ورځ فکر کوم او باید خوشحاله اوسم، که چېرې باد لږ څه ښه وبږېږي، نو له ډوبلین څخه به پولیګون ته یوه مچو ورولېږم… خو هېڅوک مې نهدي لېدلي چې د خپلو لوڼو په څېر راباندې ګران وي یا د خپل وجود نیمایي یې وګڼم».
د ۱۸۰۰ز په ډسمبر کې په «رویال تیاتر، دروري لېن» کې د هغه ترسره شوې تمثیلي ټوټه «د انتونیو، یا سرتېري راستنېدا» ناکامه پاتې شوه. [۳۱]
سرچینې
[سمول]- 1 2 3 د پرانسې ملي کتابتون پېژند: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11905263h — خپرېدونېټه: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — ليکوال: Bibliothèque nationale de France — سرليک: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم، платформа відкритих даних، платформа открытых данных، plateforme de données ouvertes، piattaforma di dati aperti، Opendata-Plattform، otevřená data platforma، åben-data-platform، տվյալների բաց շտեմարան، platforma za odprte podatke، plataforma de datos abierta، plataforma de dados aberta، платформа адкрытых даных، платформа на отворените данни، platforma otwartych danych، [ашық деректер платформасы] تېروتنه: [ناپېژانده] تېروتنه: {{Lang}}: ناسم ليک (لارښود): سکريپټ: cyrl ژبکوډ ملاتړ نه کوونکی: kk (لارښود)، ачык маалыматтарды платформа، açıq məlumat platforması، ochiq ma'lumotlar platforma، açık verilerin platformu، платформа отвореног података، platforma otvorenih podataka، platforma otvorenog podataka، platforma otvorených údajov، πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων، platformu atklātā datu، platforma atvira duomenų، platvormi avatud andmete، avoimen datan foorumi، nyílt adatok platformja، პლატფორმა ღია მონაცემები، платформа за отворени податоци، нээлттэй мэдээллийн тавцан، platformă de date deschise، platformo de malferma datumoj، open data platform، плятформа адкрытых зьвестак، Усьтэм даннойёслэн платформазы، асыҡ мәғлүмәт платформаһы، açıq malümat platforması، açıq malümat platforması، ачык малюмат платформасы، öppen dataplattform، платформаи додаҳои боз، ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы، гом бæрæггæнæнты платформæ، ashıq maǵlıwmatlar platforması او ачык мәгълүмат платформасы
- 1 2 د برېتانيکا انلاين پوهنغونډ پېژند: https://www.britannica.com/biography/William-Godwin — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Encyclopædia Britannica
- 1 2 SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w69c738w — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- 1 2 Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/12827 — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- 1 2 Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/5631 — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- 1 2 ISFDB author ID: https://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?1983 — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- 1 2 سکالو پېژند: William Godwin — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Godwin,_William — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — منښتلیک: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International
- 1 2 The Peerage person ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4638&url_prefix=https://www.thepeerage.com/&id=p14822.htm#i148219 — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — ليکوال: Darryl Roger Lundy — پنځوونکی: Darryl Roger Lundy
- 1 2 Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/godwin-william — سکالو پېژند: William Godwin — سرليک: Brockhaus Enzyklopädie — خپروونکی: F.A. Brockhaus
- 1 2 Roglo person ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=7929&url_prefix=https://roglo.eu/roglo?&id=p=william;n=godwin — سکالو پېژند: William Godwin
- 1 2 InPhO ID: https://www.inphoproject.org/thinker/3102 — سکالو پېژند: William Godwin — خپرېدونېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Internet Philosophy Ontology project
- 1 2 Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/23793 — سکالو پېژند: William Godwin — سرليک: Proleksis enciklopedija او Opća i nacionalna enciklopedija
- ↑ سرليک: Большая советская энциклопедия — نسخهدريم — موضوع: Годвин Уильям — خپروونکی: The Great Russian Encyclopedia
- 1 2 سرليک: Kindred Britain
- ↑ The Peerage person ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4638&url_prefix=https://www.thepeerage.com/&id=p14822.htm#i148219 — خپرېدونېټه: ۷ اگست ۲۰۲۰
- 1 2 دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/118540033 — خپرېدونېټه: ۱۳ اگست ۲۰۲۵
- ↑ د ټولټال کار کتنه په: https://www.bartleby.com/lit-hub/library — سمونګر: Charles Dudley Warner — سرليک: Library of the World's Best Literature
- ↑ دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/118540033 — خپرېدونېټه: ۲۲ می ۲۰۲۵
- 1 2 دوتنې ټوليزه پېژندنه: https://d-nb.info/gnd/118540033 — خپرېدونېټه: ۲۰ اپريل ۲۰۲۶ — سرليک: Gemeinsame Normdatei — منښتلیک: Creative Commons CC0 License
- ↑ ISFDB author ID: https://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?1983 — خپرېدونېټه: ۲۰ جون ۲۰۲۵
- ↑ کينډۍ:Cite SEP
- ↑ Philp, Mark (1993). Political And Philosophical Writings Of William Godwin. London: Pickering & Chatto Limited. p. 7. ISBN 1-85196-093-7.
- ↑ Cedric J. Robinson (1980). The Terms of Order: Political Science and the Myth of Leadership. SUNY Press. p. 171. ISBN 978-0-87395-411-2. خوندي شوی له اصلي څخه په 10 February 2021. ترلاسهکېدو نېټه 5 August 2016.
- ↑ Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman. p. 95.
- ↑ Sunstein has printed several of these letters in order so that the reader can follow Wollstonecraft and Godwin's conversation (321ff.)
- ↑ St. Clair, 172–174; Tomalin, 271–273; Sunstein, 330–335.
- ↑ St. Clair, 164–169; Tomalin, 245–270; Wardle, 268ff; Sunstein, 314–320.
- ↑ Marshall, Julian. The Life and Letters of Mary Wollstonecraft Shelley. London: R. Bentley and Son, 1889. PDF.
- ↑ Godwin, William The Letters of William Godwin. Ed. Pamela Clemit. Oxford: Oxford UP, 2011. PDF.
- ↑ St. Clair, 173; Wardle, 286–292; Sunstein, 335–340.
- ↑ Walker & Craddock (1849). The History of Wisbech and the Fens. Richard Walker. p. 480.
- تېروتنې ژبکينډۍ
- ليکنې چې ويوکي په اوردو
- ليکنې چې ويوکي په اوکرايني
- ليکنې چې ويوکي په روسي
- ليکنې چې ويوکي په فرانسوي
- ليکنې چې ويوکي په اېټاليايي
- ليکنې چې ويوکي په جرمني
- ليکنې چې ويوکي په چېکي
- ليکنې چې ويوکي په ډېنمارکي
- ليکنې چې ويوکي په ارمني
- ليکنې چې ويوکي په سلووېنيايي
- ليکنې چې ويوکي په اسپانيايي
- ليکنې چې ويوکي په پرتګالي
- ليکنې چې ويوکي په بېلاروسي
- ليکنې چې ويوکي په بلغاريايي
- ليکنې چې ويوکي په پولينډي
- ليکنې چې ويوکي په قرغزي
- ليکنې چې ويوکي په ازربايجاني
- ليکنې چې ويوکي په اوزبکي
- ليکنې چې ويوکي په تورکي
- ليکنې چې ويوکي په سربيايي
- ليکنې چې ويوکي په کرواسيايي
- ليکنې چې ويوکي په بوسنيايي
- ليکنې چې ويوکي په سلوواکي
- ليکنې چې ويوکي په يوناني
- ليکنې چې ويوکي په لاتويايي
- ليکنې چې ويوکي په ليتوانيايي
- ليکنې چې ويوکي په اېستونيايي
- ليکنې چې ويوکي په فينلينډي
- ليکنې چې ويوکي په هنګري
- ليکنې چې ويوکي په ګورجي
- ليکنې چې ويوکي په مکدونيايي
- ليکنې چې ويوکي په مغولي
- ليکنې چې ويوکي په رومانيايي
- ليکنې چې ويوکي په اېسپرانتو
- ليکنې چې ويوکي په انګليسي
- ليکنې چې ويوکي په اودمورت
- ليکنې چې ويوکي په باشکيري
- ليکنې چې ويوکي په تاتاری کریمهای
- ليکنې چې ويوکي په سویډني
- ليکنې چې ويوکي په تاجيکي
- ليکنې چې ويوکي په التايي
- ليکنې چې ويوکي په اسي
- ليکنې چې ويوکي په کره کولپاکي
- ليکنې چې ويوکي په تاتاري
- ليکنې چې ويوکي په لاتيني
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P1559
- ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه
- 1836ز مړينې
- 7 اپريل مړينې
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P570
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P20
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P26
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P40
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P106
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P103
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P101
- ځانګړتياوو لرونکي مخونه P935

