عمان

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
عمان
سلطنة عُمان (عربي ) ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
اړوند
پلازمېنه
ترټولو لوړه څوکه
عامه معلومات
عمومي معلومات
د وګړو شمېر
  لړۍ...
۴٬۸۲۹٬۴۸۰[۱] — ۵۵۱٬۷۳۷[۲] — ۵۶۴٬۸۹۵[۲] — ۵۷۸٬۸۲۵[۲] — ۵۹۳٬۵۰۴[۲] — ۶۰۸٬۸۸۹[۲] — ۶۲۵٬۰۰۷[۲] — ۶۴۲٬۰۰۵[۲] — ۶۶۰٬۱۱۷[۲] — ۶۷۹٬۵۹۳[۲] — ۷۰۰٬۷۲۹[۲] — ۷۲۳٬۸۵۰[۲] — ۷۴۸٬۹۷۱[۲] — ۷۷۶٬۳۷۹[۲] — ۸۰۶٬۹۸۹[۲] — ۸۴۱٬۹۴۷[۲] — ۸۸۲٬۰۴۴[۲] — ۹۲۷٬۴۳۳[۲] — ۹۷۷٬۷۸۸[۲] — ۱٬۰۳۲٬۷۷۲[۲] — ۱٬۰۹۱٬۸۳۱[۲] — ۱٬۱۵۴٬۳۷۵[۲] — ۱٬۲۲۰٬۵۱۲[۲] — ۱٬۲۸۹٬۸۴۲[۲] — ۱٬۳۶۰٬۶۳۷[۲] — ۱٬۴۳۰٬۶۸۰[۲] — ۱٬۴۹۸٬۴۱۶[۲] — ۱٬۵۶۲٬۱۴۴[۲] — ۱٬۶۲۲٬۱۲۳[۲] — ۱٬۶۸۱٬۰۷۰[۲] — ۱٬۷۴۲٬۹۵۰[۲] — ۱٬۸۱۰٬۱۰۳[۲] — ۱٬۸۸۵٬۰۳۶[۲] — ۱٬۹۶۵٬۵۸۶[۲] — ۲٬۰۴۳٬۹۱۲[۲] — ۲٬۱۰۹٬۲۴۶[۲] — ۲٬۱۵۴٬۶۰۰[۲] — ۲٬۱۷۵٬۹۹۸[۲] — ۲٬۱۷۷٬۷۲۳[۲] — ۲٬۱۷۱٬۱۳۵[۲] — ۲٬۱۷۲٬۲۸۷[۲] — ۲٬۱۹۲٬۵۳۵[۲] — ۲٬۲۳۹٬۰۲۵[۲] — ۲٬۳۰۸٬۴۰۹[۲] — ۲٬۳۸۹٬۱۲۱[۲] — ۲٬۴۶۴٬۰۰۱[۲] — ۲٬۵۲۲٬۳۲۵[۲] — ۲٬۵۵۴٬۹۰۵[۲] — ۲٬۵۶۹٬۷۳۹[۲] — ۲٬۵۹۳٬۵۲۳[۲] — ۲٬۶۶۳٬۲۲۴[۲] — ۲٬۸۰۲٬۷۶۸[۲] — ۳٬۰۲۴٬۷۷۴[۲] — ۳٬۳۱۴٬۰۰۱[۲] — ۳٬۶۳۲٬۴۴۴[۲] — ۴٬۶۳۶٬۲۶۲[۳] ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
رسمي ژبه
د سيمې اصلي ژبې
  لړۍ...
Modern Standard Arabic (en) ژباړلBathari (en) ژباړلShihhi Arabic (en) ژباړلDhofari Arabic (en) ژباړلانګليسي ژبهOmani Arabic (en) ژباړلKumzari (en) ژباړلMehri (en) ژباړلHobyót (en) ژباړلHarsusi (en) ژباړلLuwati (en) ژباړلShehri (en) ژباړل ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
د حکومت مشر
وګړنوم
  لړۍ...
omániOmaniOmananoLomänanعمانيعمانيةعمانيونоманцыעומאניעומאניתomaneziomanezomanezăওমানীomanitaomanitiumaniomanianu[۵]omaniana[۶]Omanais[۷]Omanaiseomaniaomaniiomanioomanieomanitaomanitiomanitoomaniteعومانيعومانيةعومانيينعومانيات ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
فزیکي ځای
غړی د
  لړۍ...
ملگري ملتونه (۱۹۷۱ – )
عربي ټولنه (۱۹۷۱ – )
د سوداګرۍ نړيوال سازمان (۲۰۰۰ – )
د اسلامي همکاريو سازمان (۱۹۷۰ – )
د بيارغونې او پراختيا نړيوال بانک (۱۹۷۱ – )
نړيواله پرمختياېې ټولنه (۱۹۷۳ – )
نړيواله مالي مؤسسه (۱۹۷۳ – )
د پانګونې څواړخيز تضمين نړيوال اژانس (۱۹۸۹ – )
International Centre for Settlement of Investment Disputes (en) ژباړل (۱۹۹۵ – )
Arab Bank for Economic Development in Africa (en) ژباړل
Arab Fund for Economic and Social Development (en) ژباړل
Arab Monetary Fund (en) ژباړل
Cooperation Council for the Arab States of the Gulf (en) ژباړل (۱۹۸۱ – )
International Organization for Migration (en) ژباړل
Arab Information and Communication Technologies Organization (en) ژباړل
International Fund for Agricultural Development (en) ژباړل
د بحر د قانون په اړه د ملګرو ملتونو کنوانسیون
International Renewable Energy Agency (en) ژباړل
International Maritime Organization (en) ژباړل
کېميايي وسلو نه د کار اخيستلو د مخنيوي سازمان[۸][۹] (۱۹۹۷ – )
پوست نړيواله ټولنه[۱۰][۱۱] (۱۹۷۱ – )
ګومرک نړيوال سازمان[۱۲] (۲۰۰۰ – )
World Intellectual Property Organization (en) ژباړل
نړيوال پوليس[۱۳][۱۴] (۱۹۷۲ – )
International Hydrographic Organization (en) ژباړل[۱۵]
يونيسکو[۱۶] (۱۹۷۲ – )
Group on Earth Observations (en) ژباړل
مخابراتو نړيواله ټولنه[۱۷] (۱۹۷۲ – )
International Civil Defence Organisation (en) ژباړل (۱۹۸۵ – )
هواپېژندنې نړيوال سازمان[۱۸] (۱۹۷۵ – )
د روغتيا نړيوال سازمان[۱۹] ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
هېواد
ځایناستی د
کچه او لوړوالۍ
د ځای کچه
۳۰۹٬۵۰۰ كيلومتر مربع ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
نور اړين مالومات
برخه د
نور معلومات
وېب‌پاڼه
کورډي‌نېشن
۲۱°شمال ۵۷°ختیځ / 21°شمال 57°ختيځ / 21; 57 ددې ځانګړني سمول پر ویکي‌ډېټا
Map

عمان، په رسمي توګه د عمان سلطنت (عربيي: سلْطنةُ عُمان، Salṭanat(u) ʻUmān) په لویدیځه آسیا کې د عربي ټاپووزمې په سویل ختیځو سواحلو کې موقعیت لري. عمان چې پخوا یوه سمندریزه سترواکي وه، په عربي نړۍ کې تر ټولو پخوانی خپلواک هېواد دی. دغه هېواد چې د فارس خلیج د خولې سره په پوله سیمه کې موقعیت لري، له سعودي عربيستان، متحده عربي اماراتو او یمن سره ځمکنۍ پوله او له ایران او پاکستان سره ګډه سمندري پوله لري. دغه ساحل له سویل ختیځ لوري له عربي سمندرګي او له شمال ختیځ لوري د عمان له خلیج نه جوړ دی. د مدا او مسندم سیمې یې د متحده عربي اماراتو د ځمکنیو پولو له خوا احاطه شوې، د هرمز تنګی (چې له ایران سره شریک دی) او د عمان خلیج د مسندم ساحلي پولې جوړوي. مسقط د دغه هېواد پلازمېنه او لوی ښار دی.[۲۱][۲۲]

له اوولسمې پېړۍ وروسته، د عمان سلطنت سترواکي وه چې په فارس خلیج او هند سمندرکې یې د نفوذ په موخه د پرتګال او بریتانیا له سترواکیو سره سیالي کوله. په ۱۹ مه پېړۍ کې د دغې سترواکۍ په اوج کې، عماني نفوذ یا کنترول له ټول هرمز تنګي نه تر معاصر ایران او پاکستان پورې او په لرې سویل کې تر زنجبار رسېده. هغه مهال چې په ۲۰ مه پېړۍ کې یې قدرت را کم شو، دغه سلطنت د بریتانیا تر اغېز لاندې راغی. د ۳۰۰ نه زیاتو کلونو لپاره، د دواړو سترواکیو ترمنځ اړیکې د مشترکو ګټو له مخې وې. بریتانیا د عمان جغرافیايي اهمیت د سوداګریز مرکز په توګه چې په فارس خلیج او هند سمندر کې یې د هغو سوداګریزې کرښې تضمین کولې او د هند په نیمه لویه وچه کې یې له خپل نفوذ نه ساتنه کوله، په رسمیت وپېژاند. له تاریخي پلوه مسقط د فارس خلیج سوداګریز مرکز و. [۲۳]

سلطان قابوس بن سعید له ۱۹۷۰ ز کال راهیسې د ۲۰۲۰ ز کال د جنوري تر ۱۰ مې نېټې پورې د هغه تر مړینې  پورې د دغه هېواد مشري وکړه چې دولتي بڼه یې مطلقه شاهي وه. د عمان د سلطنتي ځای ناستي د قوانینو له مخې باید د پاچا زوی د هغه ځای ناستي وي، خو له دې امله چې سلطان قابوس بچیان نه لرل، په خپل وروستي وصیت کې یې څرګنده کړه چې، د هغه ځای ناستی باید د مناسبې سلسلې کوم غړی وي. له همدې امله د قابوس له مړینې وروسته، سلطنتي کورنۍ د هغه د تره زوی هیثم بن طارق، د عمان د نوي پاچا په توګه وټاکه.[۲۴][۲۵]

عمان د ملګرو ملتونو سازمان، عربي اتحادیې، خلیج همکاریو شورا، ناپېیلي غورځنګ او د اسلامي همکاریو سازمان غړیتوب لري. د نفتي زېرمو لرلو له امله په نړۍ کې ۲۲ م ځایګی لري. په ۲۰۱۰ ز کال کې په وروستیو ۴۰ کلونو کې ملګرو ملتونو سازمان دغه هېواد د پراختیا له مخې یو له پرمختللو هېوادونو وباله. توریزم(سیاحت)، د کبانو او خرما سوداګري یې د سوداګرۍ یوه برخه جوړوي. عمان د لوړ عاید لرونکي اقتصاد او د نړیوالې سولې د شاخص له مخې په نړۍ کې ۶۹ سوله ییز هېواد بلل شوی دی.[۲۶][۲۷][۲۸]

سیاست

عمان یو موټی او بشپړ شاهي هېواد دی، چې مقننه، اجرائیه او قضایه ځواک ټول د میراثي پاچا(سلطان) په واک کې دي. له همدې امله، د آزادۍ کور (Freedom House) سازمان یې د «نا آزاد» هېواد په توګه طبقه بندي کوي.[۲۹][۳۰]

سلطان د دولت په سر کې ځای لري چې په مستقیم ډول بهرنۍ او دفاعي چارې کنترول کوي. هغه بشپړ واک لري او قوانین د احکامو په بڼه وړاندې کوي. [۳۱][۳۲][۳۳]

قانوني نظام

عمان مطلق او بشپړ شاهي هېواد دی، چې په کې د سلطان خبره قانوني بنسټ لري. قضایه قوه د سلطان په واک کې ده. د عمان د اساسي قانون پر بنسټ، د اسلامي شریعت قوانین د دغه هېواد د حقوقي سیستم سرچینه ده. د شرعي محاکمو ادارې د مدني محاکمو په نظام کې د کورنۍ د حقوقو، لکه: د طلاق او میراث مسئولیت لري.

په داسې حال کې چې په عمان کې ټول عالي ځواک د سلطان اړوند دی او د قواوو ترمنځ کوم رسمي بېلتون شتون نه لري، مرحوم سلطان قابوس دفاع وزیر، د بهرنیو چارو وزیر او مالیې وزیر ته چې د دغو وزارتونو چار سمبالي وو، د وزیر بشپړ لقب نه ورکاوه او غوره یې بلله، هغه په سلطنتي اډانه کې وساتي. اوسنی سلطان(پاچا )هیثم مسئولو وزیرانو ته د وزیرانو بشپړ لقب ورکړی دی، په داسې حال کې چې د دفاع وزارت چوکۍ یې لومړي وزارت ته لوړه کړې ده. له ۱۹۷۰ز کال راهیسې ټول قوانین له دې ډلې د دغه هېواد اساسي قانون هم د سلطنتي احکامو له مخې اعلان شوي. سلطان، وزیران او قاضیان ګوماري او د مجازاتو د بخښنې او د هغو د کمولو واک هم لري. د سلطان واک کمی نه لري او تمه لري چې ټول د هغه له ارادې بشپړه پیروي وکړي.[۳۴]

په داسې حال کې چې د عمان حقوقي قوانین له تیوریکي پلوه د مدني او شخصي آزادیو نه ملاتړ کوي، خو د واکمن رژیم له خوا دواړه له پامه غورځول کېږي. ښځې او ماشومان په ډېرو برخو کې له قانوني تبعیض سره مخامخ دي. ښځې له ګڼ شمېر دولتي ګټو، لکه: د کور لپاره له پور اخیستو محرومې دي او د شخصي احوال د قانون له مخې له برابرو حقونو محرومې دي. ښځې د روغتیا او زېږون په ګډون د خپل برخلیک ټاکلو په برخه کې محدودیتونه تجربه کوي.[۳۵][۳۶][۳۷][۳۸][۳۹]

بهرنی سیاست

له ۱۹۷۰ ز کال راهیسې، عمان معتدل بهرني سیاست مخته وړي او خپلې دیپلماتیکې اړیکې یې په پام وړ ډول پراخې کړې دي. عمان یو له محدودو عربي هېوادونو نه دی چې له ایران سره د ملګرتیا اړیکې لري. ویکي لېکس د امریکا هغه دیپلماتیک اسناد فاش کړي چې ښيي عمان د هغو بریتانوي بېړۍ چلوونکو افسرانو په راخوشي کولو کې، چې په ۲۰۰۷ ز کال کې د ایراني سمندري ځواکونو له خوا نیول شوي وو، مرسته کړې. دغه اسناد څرګندوي چې د امریکا د متحده ایالاتو د دیپلماتیکو فشارونو په خوا کې، عمان تل له ایران سره نږدې اړیکو لرلو ته لېوالتیا څرګنده کړې او د دغو فشارونو پر وړاندې یې مقاومت کړی دی. یوسف بن علوی بن عبدالله د دغې پاچهۍ د بهرنیو چارو مسئولیت پر غاړه لري.

عمان د بریتانیا سلطنتي سمندري ځواکونو او هندي سمندري ځواکونو ته د الدقم او ډرای ډاک بندر تاسیساتو ته د لاسرسي اجازه ورکړې ده.[۴۰][۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶]

پوځ

د سټاکهالم د نړیوالې سولې څېړنیز انستیتیوت د عمان نظامي او امنیتي لګښت په ۲۰۲۰ ز کال کې د هغه هېواد د داخلي ناخالصو تولیداتو ۱۱٪ ښودلی، چې په دغه کال کې د نړۍ تر ټولو لوړ پوځي لګښت دی چې له سعودي عربيستان (۸.۴ سلنه) هم لوړ دی. په منځنۍ کچه د ۲۰۱۶ او ۲۰۱۸ ز کلونو ترمنځ د داخلي ناخالصو تولیداتو د سلنې له مخې، د دغه هېواد پوځي لګښت نږدې ۱۰ سلنه و، په داسې حال کې چې په نوره نړۍ کې په ورته مهال کې دغه کچه ۲.۲ سلنه وه.[۴۷][۴۸]

په ۲۰۰۶ ز کال کې د عمان د وسله والو ځواکونو شمېر ۴۴ زره ‍۱۰۰ تنه وو، چې ۲۵۰۰۰ یې عادي ځواکونه، ۴۲۰۰ یې سمندري او ۴۱۰۰ تنه یې هوايي ځواک و. سلطنتي کورنۍ ۵۰۰۰ تنه سلطنتي ساتونکي، ۱۰۰۰ تنه ځانګړي ځواکونه، ۱۵۰ سمندري نظامي بېړۍ چلوونکي او د سلطنتي الوتنو لپاره ۲۵۰ پیلوټان لري. دغه هېواد ۴۴۰۰ کسه ملیشه ځواک هم لري.[۴۹]

دغه پاچهي له بریتانوي پوځ او دفاعی صنعت سره اوږد مهاله اړیکه لري. د SIPRI د راپور له مخې، عمان له ۲۰۱۲ ز کال نه تر ۲۰۱۶ ز کال پورې د وسلو ۲۳ م واردونکی هېواد و.[۴۹]

تاریخ

کلتور

اقتصاد

جغرافیه

سرچينې

  1. Reference URL: https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL.
  2. ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ ۲٫۱۴ ۲٫۱۵ ۲٫۱۶ ۲٫۱۷ ۲٫۱۸ ۲٫۱۹ ۲٫۲۰ ۲٫۲۱ ۲٫۲۲ ۲٫۲۳ ۲٫۲۴ ۲٫۲۵ ۲٫۲۶ ۲٫۲۷ ۲٫۲۸ ۲٫۲۹ ۲٫۳۰ ۲٫۳۱ ۲٫۳۲ ۲٫۳۳ ۲٫۳۴ ۲٫۳۵ ۲٫۳۶ ۲٫۳۷ ۲٫۳۸ ۲٫۳۹ ۲٫۴۰ ۲٫۴۱ ۲٫۴۲ ۲٫۴۳ ۲٫۴۴ ۲٫۴۵ ۲٫۴۶ ۲٫۴۷ ۲٫۴۸ ۲٫۴۹ ۲٫۵۰ ۲٫۵۱ ۲٫۵۲ ۲٫۵۳ Stated in: World Bank Open Data. Publisher: نړیوال بانک.
  3. "World Bank Open Data". نړیوال بانک. د لاسرسي‌نېټه ۸ اپرېل ۲۰۱۹. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في: |access-date= (لارښود)
  4. Stated in: Constitution of Oman. Section, verse, paragraph, or clause: 3.
  5. Applies to part: masculine singular.
  6. Applies to part: feminine singular.
  7. Reference URL: http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf.
  8. Reference URL: https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/. Publisher: کېميايي وسلو نه د کار اخيستلو د مخنيوي سازمان. Retrieved: ۷ ډيسمبر ۲۰۱۷.
  9. Reference URL: https://www.opcw.org/about-us/member-states/oman. Retrieved: ۲۹ اکتوبر ۲۰۲۲. Type of reference: official member page. Supports qualifier: پيل نېټه.
  10. Reference URL: http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html. Retrieved: ۴ مې ۲۰۱۹.
  11. Reference URL: https://www.upu.int/en/Universal-Postal-Union/About-UPU/Member-Countries?csid=-1&cid=225. Retrieved: ۲۸ اکتوبر ۲۰۲۲. Type of reference: official member page. Supports qualifier: پيل نېټه.
  12. Reference URL: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf. Retrieved: ۹ مارچ ۲۰۲۴. Page(s): 7. Supports qualifier: پيل نېټه.
  13. Reference URL: https://www.interpol.int/Member-countries/World. Publisher: نړيوال پوليس. Retrieved: ۷ ډيسمبر ۲۰۱۷.
  14. Reference URL: https://www.interpol.int/Who-we-are/Member-countries/Asia-South-Pacific/OMAN. Retrieved: ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۲. Type of reference: official member page. Supports qualifier: پيل نېټه.
  15. Reference URL: https://www.iho.int/srv1/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=452&lang=en. Publisher: International Hydrographic Organization. Retrieved: ۸ ډيسمبر ۲۰۱۷.
  16. Reference URL: http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp.
  17. Reference URL: https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8. Retrieved: ۴ مې ۲۰۱۹.
  18. Reference URL: https://public.wmo.int/en/members/oman. Retrieved: ۲۶ مې ۲۰۲۰.
  19. Reference URL: https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/. Retrieved: ۲۱ جولای ۲۰۲۰.
  20. CELEX number: 52020XG0227(01). Retrieved: ۸ مې ۲۰۲۰. Reference URL: https://www.consilium.europa.eu/en/policies/eu-list-of-non-cooperative-jurisdictions/.
  21. (په 11 September 2012 باندې). Oman profile – Overview. BBC News.
  22. Royal Air Force Museum, A History of Oman, Retrieved on 19 Nov. 2020
  23. Kharusi, N. S. (2012). "The ethnic label Zinjibari: Politics and language choice implications among Swahili speakers in Oman". Ethnicities. 12 (3): 335–353. doi:10.1177/1468796811432681. S2CID 145808915. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  24. "Country Report: Oman". BTI Project. 2016. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۲ مارچ ۲۰۲۰ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۹ اگسټ ۲۰۱۶. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  25. (په 12 January 2020 باندې). Haitham bin Tariq sworn in as Oman's new sultan.
  26. "Private sector gets Omanisation targets". Gulf News. 13 February 2011. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۹ اکتوبر ۲۰۱۹ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ جنوري ۲۰۱۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  27. "Five Arab states among top leaders in long-term development gains". Hdr.undp.org. 4 November 2010. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۹ نومبر ۲۰۱۳ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  28. "Global Peace Index: 2017" (PDF). visionofhumanity.org. Global Peace Index and Institute for Economics and Peace. د کتاب پاڼې 11. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۰۱ اپرېل ۲۰۱۹ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۰۵ ډيسمبر ۲۰۱۷. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  29. . Q&A: Elections to Oman's Consultative Council. BBC News.
  30. "Oman". Freedom House. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ جنوري ۲۰۱۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  31. "OMAN Majles A'Shura (Consultative Council)". Inter-Parliamentary Union. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  32. "Oman". Freedom in the World 2012. Freedom House. 17 January 2012. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  33. (په 23 June 2012 باندې). Waking up too. The Economist.
  34. "Country Report: Oman". BTI Project. 2016. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۲ مارچ ۲۰۲۰ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۹ اگسټ ۲۰۱۶. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  35. "Basic Statute of the State" (PDF). Royal Decree 101/96. Ministry of Legal Affairs. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۲۳ جولای ۲۰۱۳ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ اگسټ ۲۰۱۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  36. "Amendment to Some of the Provisions of the Basic Statute of the State" (PDF). Royal Decree 99/2011. Ministry of Legal Affairs. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۱۷ جنوري ۲۰۱۳ باندې. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  37. Stork, Joe (19 December 2012). "Human rights in the smaller Persian Gulf states: Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar and UAE". NOREF. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۸ مارچ ۲۰۱۴ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ جنوري ۲۰۱۳. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  38. "Country Report: Oman". BTI Project. 2016. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۲ مارچ ۲۰۲۰ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۹ اگسټ ۲۰۱۶. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  39. "Country Profiles (Legislature) – Oman". Arab Parliaments. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۵ جون ۲۰۱۲ باندې. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  40. کينډۍ:Cite document
  41. "Oman". CIA – The World Factbook. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  42. "The view from the Gulf: America's quiet go-between speaks". Fox News Channel. 31 January 2012. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  43. "Omani Ministers Voice Increasing Concerns Over Region's Stability". Wikileaks. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۵ ډيسمبر ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  44. "Oman Remains Wary Of Iranian Expansionism". Wikileaks. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۵ ډيسمبر ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  45. "Admiral William J. Fallon's Meeting With Sultan Qaboos". Wikileaks. د اصلي آرشيف څخه پر ۲۷ اکتوبر ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۱. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  46. (په 13 February 2018 باندې). India gets access to strategic Oman port Duqm for military use, Chabahar-Gwadar in sight.
  47. According to SIPRI | Excel Spreadsheet
  48. Oman's Military Expenditures. Oman's military expenditures WB The World Bank. Retrieved 2019.
  49. ۴۹٫۰ ۴۹٫۱ Anthony H. Cordesman; Khalid R. Al-Rodhan (28 June 2006). "The Gulf Military Forces in an Era of Asymmetric War" (PDF). Center for Strategic and International Studies. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۱۷ مې ۲۰۱۳ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۰۱ جنوري ۲۰۲۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)