سنګاپور

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی
بيرغ نښان
نخشه
نخشه
لوی د سنګاپور ښاري سیمو نوملړ بدوک[۱]
۱°۱۹′۲۵″ شمال ۱۰۳°۵۵′۳۸″ ختیځ / 1.32361°شمال 103.92722°ختيځ / 1.32361; 103.92722
حکومت
 -  ولسمشر حلیمه یعقوب
 -  لومړی وزیر لی هسین لونګ
 -  د لومړی وزیر معاون تیو چی هیان
ثارمان شانموګاراتنام
Legislature د سنګاپور پارلمان
جوړښت
 -  خپلواکی له مالیزیا نه ۳۱ اګست ۱۹۵۷
۹ شهریور ۱۳۳۶[۲] 
 -  سنګاپور په مالیزیا کې ۱۶ سپتمبر ۱۹۶۳
۲۵ شهریور ۱۳۴۲ 
 -  د خپلواکی اعلان ۹ اګست ۱۹۶۵
۱۸ مرداد ۱۳۴۴ 
 -  په آسه‌آن کې غړی ۸ اګست ۱۹۶۷
۱۷ مرداد ۱۳۴۶ 
ارتوالی
 -  ټولټال ۷۲۲٫۵ کيلومتر2 [۳](۱۷۶ام)
اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۷". sq mi 
د وگړو شمېر
 -  ۲۰۱۸ estimate ۵٬۶۳۸٬۷۰۰[۴][Note ۱] (۱۱۳ام)
 -  گڼه گونه ۷٬۸۰۴/km2 (سوم)
۲۰٬۲۱۲/sq mi
نا خالص داخلي تولید (PPP) ۲۰۱۸ اټکل
 -  ټولټال ۵۵۴٬۸۵۵ میلیارد دلار[۵] (۳۹ام)
 -  پر کس ۹۸٬۰۱۴ دلار[۵] (سوم)
GDP (nominal) ۲۰۱۸ اټکل
 -  ټولټال ۳۴۹٬۶۵۹ میلیارده ډالر[۵] (۴۱ام)
 -  پر کس ۶۱٬۷۶۶ میلیارده ډالر[۵] (اتم)
Gini (۲۰۱۷) ۴۵٫۹ (۱۴۸ام)
بشري پرمختيا (۲۰۱۷) ۰٫۹۳۲ (نهم)
د وخت سيمه (UTC+۸)
د نېټې بڼه dd-mm-yyyy
د موټر چلولو سمت چپ لاس موټرواتي
ISO 3166 کوډ SG
د انټرنټ مخکښ شپول
پيل گڼ ۶۵+

سنګاپور (sɪŋ(ɡ)əpɔːr) په رسمي توګه د سنګاپور جمهوریت، په سمندري سویل ختیځې اسیا کې یو خپلواک ټاپو ښاري دولت دی. د استوا په شمال کې د جغرافیايي عرض البلد په یوې درجه کې (۱۳۷ کیلومټره یا ۸۵ مایله) پروت دی، چې د مالایا ټاپو وزمې سویلي څنډه کې، په لویدیځ کې د مالاکا تنګی، په سویل کې د ریاو ټاپو (اندونیزیا) سره پروت دی.

د دې هېواد خاوره له یوې اصلي ټاپو، ۶۳ خوروورو ټاپوګانو او له یوې لرې ټاپو څخه جوړه ده، چې د ځمکې مساحت یې د هېواد د خپلواکۍ راهیسې د پراخو پروژو په پایله کې ۲۵٪ ډېر شوی دی. دا هېواد په نړۍ کې درېیم ګڼ نفوس درلودونکی هېواد دی.

سنګاپور د ګڼ کلتوري نفوس په درلودلو سره او د کلتوري هویت د درناوي د اړتیا له مخې څلور رسمي ژبې لري: انګلیسي، مالایي، ماندارین او تامیل. عصري سنګاپور په ۱۸۱۹ کې د سر سټامفورډ رافلس له خوا د برتانیوي سترواکۍ د سوداګریزې پوستې په توګه تاسیس شو.[۶]

تاریخچه[سمول]

لرغونی سنګاپور[سمول]

په ۱۲۹۹ ز کال کې، د مالایي د تاریخچې له مخې، د سنګاپور پاچاهۍ په ټاپو کې د سنګ نیلا اوتاما له خوا تاسیس شوه. که څه هم د مالایي تاریخچې د وړاندې شویو تاریخي حسابونو تاریخ، د علمي بحثونو موضوع ده. سره له دې د بېلابېلو اسنادو څخه څرګنده شوه چې سنګاپور په ۱۴ پېړۍ کې، چې په هغه وخت کې د Temasek په نوم  پېژندل کېده، د دواړو د ماجپاهیت سترواکۍ او د سیامي پاچاهۍ تر نفوذ لاندې سوداګریز بندر و، او د اندوسفیر یوه برخه وه. [۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹]

حکومت او سیاست[سمول]

سنګاپور د ویسټ منسټر سیسټم پر بنسټ یو پارلماني جمهوریت دی. د سنګاپور اساسي قانون د هېواد تر ټولو ستر قانون دی، چې د حکومت جوړښت او مسوولیت جوړوي. ولسمشر د دولت مشر دی او د خپلو وزیرانو په سلا اجراییوي واک کاروي.[۲۰]

لومړی وزیرد حکومت مشر دی او د ولسمشر له خوا د هغه کس په توګه ټاکل کېږي، چې د پارلمان د اکثریت څخه یې د باور رایه ترلاسه کړې وي. کابینه د لومړي وزیر له خوا ټاکل کېږي او په رسمي توګه د ولسمشر له خوا ګومارل کېږي.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴]

بهرنۍ اړیکې[سمول]

د سنګاپور د بهرني سیاست لومړیتوب د سویل ختیځې اسیا او شاوخوا سیمو د امنیت ساتل دي. یو اساسي اصل یې په سیمې کې سیاسي او اقتصادي ثبات دی. دا هېواد له ۱۸۰ څخه ډېرو خپلواکو هېوادونو سره ډیپلوماټیکې اړیکې لري.[۲۵][۲۶]

د ASEAN  د پنځو بنسټ ایښودونکو غړو په توګه، سنګاپور د ASEAN  ازادې سوداګرۍ سیمې (AFTA) او د ASEAN  د پانګونې سیمې (AIA) قوي ملاتړی دی، ځکه چې اقتصاد یې د ټولې سیمې له اقتصاد سره نږدې تړاو لري.[۲۷][۲۸][۲۹][۳۰][۳۱][۳۲][۳۳][۳۴][۳۵]

اقلیم[سمول]

سنګاپور د استوايي باراني ځنګلونو اقلیم لري؛ پرته له ځانکړو موسمونو، یوشان تودوخه او فشار، لوړ لندبل او ډېر باران لري. د تودوخې درجه معمولا له ۲۳ څخه تر ۳۲ سانتیګراد درجې (۷۳ څخه تر ۹۰ د فارنهایت درجې) پورې وي. په داسې حال کې، چې تودوخه په ټول کال کې ډېر توپیر نه کوي، د موسمي بارانونو موسم له نومبر څخه تر فبروري پورې وي.[۳۶][۳۷][۳۸]

اقتصاد[سمول]

سنګاپور په تاریخي لحاظ د پراخې سوداګرۍ پر بنسټ خورا پرمختللی اقتصاد لري. سنګاپور له هانګ کانګ، سویلي کوریا او تایوان سره یوځای یو له څلورو اسیایي پړانګانو څخه ګڼل کېږي او د سړي سر ناخالص کورني تولید (GDP)  له مخې له خپلو سیالانو څخه مخکې دی. د ۱۹۶۵ او ۱۹۹۵ کلونو ترمنځ، د ودې کچه په کال کې شاوخوا ۶ سلنه وه، چې د خلکو د ژوند معیارونه یې بدل کړل. [۳۹]

ګمارنه[سمول]

سنګاپور د یو پرمختللي هېواد په توګه د بېکارۍ ټیټه کچه لري، له ۲۰۰۵ نه تر ۲۰۱۴ پورې د بېکارۍ کچه له ۴ سلنې څخه لوړه شوې نه ده. او په ۲۰۰۵ کال کې ۳.۱٪ او د ۲۰۰۹ کال نړیوال مالي ناورین په بهیر کې ۳٪ ته رسیدلې؛ دا د ۲۰۱۵ کال په لومړۍ ربع کې ۱.۸٪ ته راښکته شو. سنګاپور تر ټولو لږ معاش نه لري او په دې باور دی چې خپله د سیالۍ کچه راکمه کړي. دا هېواد د پرمختللو هېوادونو ترمنځ د عوایدو ترټولو لوړه نابرابرۍ لري.[۴۰][۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵]

د صنعت برخې[سمول]

سنګاپور د نړۍ درېیم لوی د بهرنیو اسعارو مرکز دی، شپږم لوی مالي مرکز، دویم د کاسینو قمار بازار، درېیم لوی د تیلو د تصفیې او سوداګرۍ مرکز، د تیلو ترټولو لوی تولید کوونکی او د کښتۍ د رغولو او د لوژیستیکي خدماتو تر ټولو لوی مرکز دی. اقتصاد یې توپیر لري او په لوړه کچه مرسته کوونکي یې مالي خدمتونه، تولید او د تیلو تصفیه دی.[۴۶][۴۷][۴۸][۴۹][۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴][۵۵][۵۶][۵۷]

زېربینا[سمول]

دین[سمول]

په سینګاپور کې بودیزم په پراخه کچه تر ټولو ډېر منل شوی دین دی، په وروستیو سر شمېرنو کې ۳۱٪ خلکو ځانونه د همدې دین پیروان اعلان کړي. تر بودیزم وروسته د عیسویت دین او ورپسې د اسلام دین، تائوئیسم او هندویزم دي. ددې هېواد ۲۰٪ نفوس مذهبي تړاو نه لري. د عیسویانو، ټاویسټانو او غیر مذهبي خلکو تناسب د ۲۰۰۰ او ۲۰۱۰ کلونو ترمنځ د هر یو په سلو کې ۳ سلنه زیاتوالی راغلی، په داسې حال کې چې د بودایانو تناسب راکم شوی دی. [۵۸][۵۹][۶۰]

ژبې[سمول]

انګلیسي ژبه نړیواله ژبه او اصلي ژبه ده چې په سوداګرۍ، حکومت، قانون او تعلیم برخې کې کارول کېږي. د سنګاپور اساسي قانون او د حکومت ټول قوانین په انګلیسي ژبې لیکل شوي او که چېرې د سنګاپور په محکمو کې له انګلیسي پرته بله ژبه کارول کېږي نو ژباړونکو ته اړتیا پېښېږي. قانوني شرکتونه خپلې سوداګرۍ په انګلیسي ژبې ترسره کوي، په داسې حال کې چې کوم رسمي اسناد چې په غیر انګلیسي رسمي ژبې لیکل شوي وي لکه مالایي، مانډرین او یا ټامیل په عمومي توګه په انګلیسي ژبې ژباړل کېږي توڅو د کارولو لپاره ومنل شي.[۶۱][۶۲][۶۳][۶۴][۶۵][۶۶][۶۷][۶۸][۶۹][۷۰][۷۱][۷۲]

زده کړه[سمول]

د لومړنيو، ثانوي او درېیمې درجې زده کړې تر ډېره د دولت له خوا ملاتړ کېږي. ټولې خصوصي او عامه ادارې باید د پوهنې له وزارت سره ثبتې وي. انګلیسي ژبه په ټولو دولتي ښوونځیو کې د پوهولو ژبه ده او ټول مضمونونه په انګلیسي ژبې تدریس کېږي. په داسې حال چې د «مورنۍ ژبې» اصطلاح په عمومي ډول په نړیواله توګه لومړنۍ ژبې ته اشاره کوي، د سنګاپور په تعلیمي سیسټم کې دا د دویمې ژبې لپاره کارول کېږي، ځکه چې انګلیسي یې لومړنۍ ژبه ده.[۷۳][۷۴][۷۵][۷۶][۷۷][۷۸][۷۹]

روغتیایي خدمات[سمول]

سنګاپور په عمومي توګه د روغتیايي خدماتو غوره سیسټم لري. د روغتیا نړیوال سازمان په نړیوال روغتیا راپور کې د سنګاپور د روغتیايي خدماتو سیسټم په نړیوالې کچې ډلبندي کې په شپږم ځای کې راغلی. په عموم کې سنګاپور په تېرو دوو لسیزو کې په نړۍ کې د ماشومانو د مړینې ټیټه کچه درلوده.   [۸۰][۸۱][۸۲][۸۳][۸۴]

کلتور[سمول]

سنګاپور د خپلې کوچنۍ اندازې سره سره، د بېلابېلو ژبو، مذهبونو او کلتورونو درلودونکی دی. د سنګاپور پخواني لومړي وزیران لي کوان ییو او ګوه چوک تونګ دوی دا واقعیت په ګوته کوي چې سنګاپوریان ټول په یوې ژبې  خبرې نه کوي، او وایي چې سنګاپور د یوه ملت له دودیز بیان سره سمون نه خوري او دا په ټولنې کې د لېږد په حال کې بولي.[۸۵][۸۶][۸۷][۸۸][۸۹][۹۰][۹۱]

سرچینې[سمول]

  1. "Singapore Residents by Planning Area/Subzone, Age Group and Sex, June 2000 – 2015". Statistics Singapore. د اصلي (XLS) آرشيف څخه پر ۳۰ جنوري ۲۰۱۶ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۰۷ جنوري ۲۰۱۶. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  2. Mackay, Derek (2005). Eastern Customs: The Customs Service in British Malaya and the Opium Trade. The Radcliffe Press. د کتاب پاڼي 240–. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-1-85043-844-1. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  3. "Environment". Base. د لاسرسي‌نېټه ۱۳ اکتوبر ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "Population and Population Structure". Singstat. Department of Statistics Singapore. د لاسرسي‌نېټه ۰۵ اگسټ ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ "World Economic Outlook Database, April 2018 – Report for Selected Countries and Subjects". International Monetary Fund (IMF). د لاسرسي‌نېټه ۰۱ اپرېل ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  6. Lee Kuan Yew (2012). From third world to first: The Singapore story, 1965-2000. Marshall Cavendish International Asia. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. Malay Annals. تُرجم بواسطة Leyden, John. 1821. د کتاب پاڼې 43. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  8. Dixon, Robert M.W.; Alexandra, Y. (2004). Adjective Classes: A Cross-linguistic Typology. Oxford University Press. د کتاب پاڼې 74. د کتاب نړيواله کره شمېره 0-19-920346-6. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  9. Matisoff, James (1990), "On Megalocomparison", Language, 66 (1): 106–120, doi:10.2307/415281, JSTOR 415281 الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  10. Enfield, N.J. (2005), "Areal Linguistics and Mainland Southeast Asia" (PDF), Annual Review of Anthropology, 34: 181–206, doi:10.1146/annurev.anthro.34.081804.120406, hdl:11858/00-001M-0000-0013-167B-C الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  11. Lavy, Paul A.. "As in Heaven, So on Earth: The Politics of Visnu Siva and Harihara Images in Preangkorian Khmer Civilisation". Journal of Southeast Asian Studies (academia edu) 34 (1): 21–39. doi:10.1017/S002246340300002X. https://www.academia.edu/2635407. Retrieved 23 December 2015. 
  12. "Results of the 1995–1996 Archaeological Field Investigations at Angkor Borei, Cambodia" (PDF). University of Hawai'i-Manoa. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۲۳ سپټمبر ۲۰۱۵ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۰۵ جولای ۲۰۱۵. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  13. Leitch Lepoer, Barbara, المحرر (1989). Singapore: A Country Study. GPO for tus/singapore/4.htm. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ فبروري ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  14. Borschberg, P. (2010). The Singapore and Melaka Straits. Violence, Security and Diplomacy in the 17th century. Singapore: NUS Press. د کتاب پاڼي 157–158. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-9971-69-464-7. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  15. "Country Studies: Singapore: History". U.S. Library of Congress. د لاسرسي‌نېټه ۰۱ مې ۲۰۰۷. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  16. Pierre-Yves Manguin, "From Funan to Sriwijaya: Cultural continuities and discontinuities in the Early Historical maritime states of Southeast Asia", in 25 tahun kerjasama Pusat Penelitian Arkeologi dan Ecole française d'Extrême-Orient, Jakarta, Pusat Penelitian Arkeologi / EFEO, 2002, p. 59-82.
  17. Miksic 2013، صص. 155–163.
  18. Miksic 2013، صص. 183–185.
  19. Miksic 2013، ص. 154.
  20. Morgan, Grace, المحرر (2016). A Guide to the Singapore Constitution. Singapore Management University. د کتاب پاڼي 33–36. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  21. کينډۍ:Singapore legislation
  22. "The President". Singapore Government. 19 December 2010. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۱ جون ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ جون ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  23. Morgan, Grace, المحرر (2016). A Guide to the Singapore Constitution. Singapore Management University. د کتاب پاڼې 27. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  24. Morgan, Grace, المحرر (2016). A Guide to the Singapore Constitution. Singapore Management University. د کتاب پاڼي 63–67. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  25. "Singapore country brief". Department of Foreign Affairs and Trade. د لاسرسي‌نېټه ۱۵ نومبر ۲۰۱۶. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  26. "Singapore Missions Overseas". Ministry of Foreign Affairs. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۵ مارچ ۲۰۱۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ جنوري ۲۰۱۴. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  27. "Overview". ASEAN. 2009. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۹ جنوري ۲۰۰۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  28. "Open Regionalism and Deeper Integration: The Implementation of ASEAN Investment Area (AIA) and ASEAN Free Trade Area (AFTA)". www.members.tripod.com. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ فبروري ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  29. "Ex-Singapore leader hopes ASEAN integration can be global model". Nikkei Asia (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۱۶ فبروري ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  30. Amt, Auswärtiges. "Regional organisations in Asia". German Federal Foreign Office (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۱۶ فبروري ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  31. "APEC is established". National Library Board. د لاسرسي‌نېټه ۰۴ جولای ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  32. "Member States". Commonwealth Secretariat. د لاسرسي‌نېټه ۱۸ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  33. "Histories and Milestones". MFA. د لاسرسي‌نېټه ۰۵ اکتوبر ۲۰۱۹. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  34. "PECC – PECC :: The Pacific Economic Cooperation Council – International Secretariat". pecc.org. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  35. "G20". Ministry of Foreign Affairs. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۷ سپټمبر ۲۰۱۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ مارچ ۲۰۱۷. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  36. "Climate of Singapore |". www.weather.gov.sg. د لاسرسي‌نېټه ۲۸ مې ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  37. McKnight, Tom L. (Tom Lee); Hess, Darrel (2000). Physical geography : a landscape appreciation. Internet Archive. Upper Saddle River, N.J. : Prentice Hall. د لاسرسي‌نېټه ۲۸ مې ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  38. "Singapore National Environment Agency Weather Statistics". د اصلي آرشيف څخه پر ۳۱ اکتوبر ۲۰۱۶ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۴ نومبر ۲۰۱۶. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  39. Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. Cambridge University Press. د کتاب پاڼې 292. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-1-107-50718-0. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  40. "Unemployment". Ministry of Manpower. 2015. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ ډيسمبر ۲۰۱۵. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  41. (په 12 January 2011 باندې). Minimum wage not a solution. MyPaper.
  42. (په 16 October 2009 باندې). Countries with the Biggest Gaps Between Rich and Poor. Yahoo.
  43. (په 2 February 2010 باندې). Singapore may cap low-skilled foreign workers. TV New Zealand.
  44. "Executive summary" (PDF). Building and Construction Authority. د لاسرسي‌نېټه ۱۱ اپرېل ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  45. (په 22 February 2009 باندې). Singapore's phantom workers.
  46. "The Global Financial Centres Index 28" (PDF). Long Finance. September 2020. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ سپټمبر ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  47. (په 10 August 2011 باندې). Singapore Miracle Dimming as Income Gap Widens Squeeze by Rich. Bloomberg.
  48. Facts and Figures – Singapore Economic Development Board. Archived 20 July 2012 at the Wayback Machine.
  49. (په 10 April 2006 باندې). Singapore economy grows 9.1% in first quarter. Financial Times.
  50. "Facts and Figures". Singapore Economic Development Board. 30 January 2012. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۸ اپرېل ۲۰۱۲ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۱ اپرېل ۲۰۱۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  51. Yang Huiwen (په 7 November 2007 باندې). [{{{url}}} Singapore ranked No. 1 logistics hub by World Bank].
  52. "Gross Domestic Product by Industry" (PDF). Singapore Statistics. 2007. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۲۴ جون ۲۰۰۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۲ اپرېل ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  53. "Release of the Global Innovation Index 2020: Who Will Finance Innovation?". www.wipo.int (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۰۲ سپټمبر ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  54. "Global Innovation Index 2019". www.wipo.int (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۰۲ سپټمبر ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  55. "RTD - Item". ec.europa.eu. د لاسرسي‌نېټه ۰۲ سپټمبر ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  56. "Global Innovation Index". INSEAD Knowledge (په انګلیسي ژبه کي). 2013-10-28. د لاسرسي‌نېټه ۰۲ سپټمبر ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  57. (په 18 September 2019 باندې). Heng upbeat about semiconductor industry's prospects. Straits Times.
  58. کينډۍ:Cite press release
  59. (په 2 December 1995 باندې). [{{{url}}} Modernity in south-east Asia]. Informaworld
  60. Khun Eng Kuah (2009). State, society, and religious engineering: toward a reformist Buddhism in Singapore. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-981-230-865-8. د لاسرسي‌نېټه ۰۱ نومبر ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  61. Gupta, A.F.. Fischer, K.. ed. "Epistemic modalities and the discourse particles of Singapore" (DOC). Approaches to Discourse Particles (Amsterdam: Elsevier): 244–263. http://www.leeds.ac.uk/english/staff/afg/pragp3.doc. Retrieved 2 February 2011. 
  62. Dixon, L. Quentin. (2005). The Bilingual Education Policy in Singapore: Implications for Second Language Acquisition. In James Cohen, J., McAlister, K. T., Rolstad, K., and MacSwan, J (Eds.), ISB4: Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism. p. 625-635, Cascadilla Press, Somerville, MA.
  63. کينډۍ:Cite press release
  64. Tan, Sherman, p. 340-341. "The four recognised official languages are English, Mandarin, Tamil, and Malay, but in practice, English is Singapore's default lingua franca."
  65. کينډۍ:Singapore legislation, s7.
  66. "Education UK Partnership – Country focus". British Council. October 2010. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۲ اپرېل ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  67. "Speech by Mr S. Iswaran, Senior Minister of State, Ministry of Trade and Industry and Ministry of Education". Ministry of Education. 19 April 2010. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۹ مې ۲۰۱۱ باندې. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  68. "What do I do if I can't speak English?". Singapore Subordinate Courts. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۹ جولای ۲۰۱۰ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۱ اکتوبر ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  69. کينډۍ:Singapore legislation
  70. "Public Agencies". 6 January 2015. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۶ جنوري ۲۰۱۵ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۱ سپټمبر ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  71. Dixon, L. Quentin. (2005). The Bilingual Education Policy in Singapore: Implications for Second Language Acquisition. In James Cohen, J., McAlister, K. T., Rolstad, K., and MacSwan, J (Eds.), ISB4: Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism. p. 625-635, Cascadilla Press, Somerville, MA.
  72. "31 March 2000". Moe.gov.sg. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۶ مارچ ۲۰۱۲ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ جنوري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  73. "Private Education in Singapore". Ministry of Education. 2011. د لاسرسي‌نېټه ۰۲ جولای ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  74. "International Student Admissions: General Information on Studying in Singapore". Ministry of Education. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۴ مارچ ۲۰۱۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  75. "ASEAN Scholarships: Frequently Asked Questions". Ministry of Education. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۶ اپرېل ۲۰۰۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  76. کينډۍ:Cite press release
  77. (په 26 June 2010 باندې). Mandarin is important but remains a second language in S'pore MM Lee. Channel NewsAsia
  78. "Returning Singaporeans – Mother-Tongue Language Policy". Ministry of Education. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۸ اپرېل ۲۰۰۸ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  79. کينډۍ:Cite press release
  80. Tucci, John (2010). "The Singapore health system – achieving positive health outcomes with low expenditure". Towers Watson. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۰ ډيسمبر ۲۰۱۲ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ مارچ ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  81. کينډۍ:Cite press release
  82. "Latest Data – Births & Deaths". Department of Statistics. 2014. د اصلي آرشيف څخه پر ۲۹ نومبر ۲۰۱۵ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ اپرېل ۲۰۱۵. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  83. (په 20 June 2019 باندې). Singaporeans have world's longest life expectancy at 84.8 years. Straits Times.
  84. "The World's Best Countries For Food Security". worldatlas.com. 18 April 2019. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  85. "Speech by Prime Minister Goh Chok Tong on Singapore 21 Debate in Parliament". singapore21. 5 May 1999. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۰ فبروري ۲۰۰۱ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ اکتوبر ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  86. (په 5 May 2009 باندې). MM Lee says Singapore needs to do more to achieve nationhood. Channel NewsAsia
  87. B. H. Goh, Robbie (2009). [اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۱". "Christian identities in Singapore: religion, race and culture between state controls and transnational flows"]. Journal of Cultural Geography (routledge) 26: 1–23. doi:10.1080/08873630802617135. 
  88. Siddique, Sharon (1981). [اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۱". "Some Aspects of Malay-Muslim Ethnicity in Peninsular Malaysia"]. Contemporary Southeast Asia 3 (1): 76–87. doi:10.1355/CS3-1E. 
  89. Prystay, Chris. "Bit of Malay Culture Is Now Vanishing Under Muslim Rules". Yale GlobalOnline. Yale University. د لاسرسي‌نېټه ۱۷ نومبر ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  90. "PM Lee on racial and religious issues (National Day Rally 2009)". Singapore United. 16 August 2009. د اصلي آرشيف څخه پر ۲۰ فبروري ۲۰۱۰ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۲۷ فبروري ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  91. Prystay, Chris. "Bit of Malay Culture Is Now Vanishing Under Muslim Rules". YaleGlobal Online. Yale Universal. د لاسرسي‌نېټه ۱۷ نومبر ۲۰۱۸. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)