آلاباما

آلاباما په انګلیسي Alabama) د امریکا متخده آیالاتونهو له ۵۲ آیالاتو یو دی او ۲۰ آیالات دی چې د امریکا متحده آیالاتونه سره یوځای شو.

آلاباما
آلاماما آیالات
د آلاباما انځور د آلاباما انځور
The Yellowhammer State, The Heart of Dixie, and The Cotton State
شعار: لاتيني ژبه: Audemus jura nostra defendere‎ (We dare defend our rights)
آلاباما آلاباما
کورډېناټونه: 32.7°شمال 86.7°لويديځ / 32.7; -86.7
د رامنځته کېدو نېټه	۱۴ ډېسمبر ۱۸۱۹
هېواد	د امریکا متحده ایالات
لوی وېش	د امریکا متحده ایالات
مقر	Montgomery
پراخوالی
• پراخوالی	۱۳۵,۷۶۵ کلوميټر٢ (۵۲,۴۱۹ میله  مربع)
• ځمکه	۱۳۱,۴۲۶ کلوميټر٢ (۵۰,۷۴۴ میله  مربع)
• المياه	۴,۳۳۸ کلوميټر٢ (۱,۶۷۵ میله  مربع)  3.20%
سيمه ييزه درجه	30th
څلورخواوې
• اوږدوالی	۵۳۱ ميټره (۳۳۰ مایل)
• پلنوالی	۳۰۵ ميټره (۱۹۰ مایل)
لوړوالی	۱۵۰ ميټره (۵۰۰ فوټ)
أعلى ارتفاع	۷۳۵٫۵ ميټره (۲,۴۱۳ فوټ)
لږ لوړوالی	۰ ميټره (۰ فوټ)
نفوس شمېرنه (2019)	5024279 (۱ اپريل ۲۰۲۰)
• ترتيب	24th
• Density rank	27th
د گڼه گوڼې نوم	Alabamian
وروستي مالومات
وخت زون	Central (ه.ن.و−06:00) Eastern (ه.ن.و−05:00)
• د اوړي وخت	CDT (ت.ع.م −05:00) EDT (ت.ع.م−04:00)
رسمي ژبه	انګليسي ژبه
پوستخونې شمېره	AL
جيو کوډ	4829764
آی اېس او 3166	US-AL
رسمي وېبپاڼه	alabama.gov

الاباما د دولتي الوتونکو لپاره د ژیړ هیمر په نوم یادیږي. الاباما د "ډیکسي زړه" او د کاټن ایالت په نوم هم پیژندل کیږي. دا د امریکا ژور سویل برخه ده. دا په تاریخي توګه د امریکا د سخت سویل برخه هم ګڼل کیږي. دولتي ونه د اوږدې پاڼې لرونکی دی، او دولتي ګل کامیلیا دی. د الاباما ایالت پلازمینه مونټګومري ده. د نفوس له مخې ترټولو لوی ښار برمینګهم دی. کوم چې له اوږدې مودې راهیسې یو له لوی صنعتي ښارونو څخه دی؛ د ځمکې له مخې ترټولو لوی ښار هانتسفيل دی. تر ټولو زوړ ښار موبايل دی، چې په ۱۷۰۲ کال کې د فرانسې د لوزيانا د پلازمېنې په توګه د فرانسوي مستعمرو له خوا جوړ شو.

د سویلي متحده ایالاتو د ډیری ایالتونو په څیر، الاباما د امریکا د کورنۍ جګړې څخه د دویمې نړیوالې جګړې له لارې اقتصادي ستونزو سره مخ شو، په یوه برخه کې په کرهنه باندې د دوامداره انحصار له امله. د نورو سویلي ایالتونو په څیر، د الاباما قانون جوړونکو د پیړۍ په پای کې تور امریکایان او ډیری بې وزله سپینې لیرې کړې. د لویو صنعتونو او ښاري مرکزونو له ودې سره سره د شلمې پیړۍ له پیل څخه تر ۱۹۶۰ لسیزې پورې د سپینو کلیوالو ګټو په دولتي مقننه قوه واکمنه وه. لکه څنګه چې د ښاري ګټو او د تور امریکایانو ګټو لپاره دا د پام وړ کم ښودل شوی و. د دویمې نړیوالې جګړې په پایله کې، الاباما وده وکړه او خپل اقتصاد یې په بنسټیز ډول د کرنې پر بنسټ یو له څو ګټو سره بدل کړ. په یوویشتمه پیړۍ کې د دولت اقتصاد د مدیریت، د موټرو صنعت، مالیه، تولید، فضا، د کانونو استخراج، روغتیا پاملرنې، تعلیم، پرچون او ټیکنالوژۍ باندې ولاړ دی.