د شوروي سوسياليستي جمهوريتونو اتحاد

د ويکيپېډيا لخوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل

د شوروي سوسيالیستي جمهوريتونو اتحاد يا شوروي اتحاد د اروپا او اسيا په خاورو کې يو دولت وو چې له ۱۹۲۲ ز کاله د ۱۹۹۱ ز کال تر پايه یې شتون درلود. شوروي اتحاد د ځمکې د غونډاري د وچې شپږمه برخه نيولې وه او د خاورې د مساحت له پلوه د نړۍ تر ټولو لوی هېواد وو. دغه دولت په هغه خاوره کې منځته راغی چې تر ۱۹۱۷ ز کاله پورې د روسیې امپراتوري نيولې وه ، البته له فېنلېنډ ، د پولېنډي شاهۍ ځينو برخو ، او ځينو نورو خاورو پرته (د «کارسکايا ولايت» ، د «باتومسکايا اوبلست» ولايت سویلي برخه ، د «سورمالينسکي» ولسوالۍ چې پر ۱۹۲۱ ز کال د تورکیې تر لاس لاندې راغلې). د ۱۹۷۷ ز کال له اساسي قانون سره سم ، شوروي اتحاد د يو گڼ قوميز او سوسيالیستي اتحادي دولت په توگه اعلان شوی وو. تر دويمې نړيوالې جگړې وروسته شوروي اتحاد له افغانستان ، هنگري ، ايران ، چين ، د کوريا ولسي دموکراتيک جمهوريت ،(د ۱۹۴۸ ز کال د سيپټمبر له ۹ نېټې څخه) ، منگوليا ، ناروې ، پولېنډ ، رومانيا ، تورکیه ، فېنلېنډ ، چکوسلواکيا هېوادو سره د وچې له لارې ، او له امريکا متحدو ایالتونو ، سويډن او جاپان سره یې سمندري گډې پولې درلودې .

د شوروي اتحاد جغرافيه

د شوروي سوسيالیستي جمهوريتونو اتحاد پېښليک

تر جگړې مخکې پړاو(۱۹۲۳-۱۹۴۱)

شوروي اتحاد په دویمه نړیواله جگړه کې (۱۹۴۱-۱۹۴۵)

تر جگړې وروسته پړاو (۱۹۴۵-۱۹۵۳)

د خروشيوف واکمني(۱۹۵۳-۱۹۶۴)

د رکود مهال(۱۹۶۴-۱۹۸۵)

بیا جوړونه(۱۹۸۵-۱۹۹۱)

د شوروي اتحاد ړنگېدل(۱۹۹۰-۱۹۹۱)

د ړنگېدو پايلې

په شوروي اتحاد پسې خپگان

دولتي سمبول

سياسي غونډال او ايډيولوجي

حقوقي او قضايي غونډالونه

د شوروي اتحاد مشران او د شوروي اتحاد په وده کې د دوی ونډې

وټه

صنعتيٍ کېدنه

د شوروي اتحاد وسله وال ځواکونه

جنايي-اجراييوي غونډال او ځانگړي خدمات

د شوروي اتحاد اداري وېش

د شوروي اتحاد وگړي

هڅوب او ټولنه

په شوروي اتحاد کې دین

ښوونه او روزنه

استوگنيز پروگرام

جرم او جنایت

د شوروي اتحاد د رول ارزونه

اخځونه

  1. http://ru.wikipedia.org/wiki/Союз_Советских_Социалистических_Республик