کرونا ویروس

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

د کرونا ویروس (نوم Coronaviruses) د ویروسونو له کورنۍ څخه یو نوی خطر ناک او وجونکی ویروس دی چې تر ننه یې په چین او نوره نړۍ کې ګڼ شمیر خلک وژلي. کرونا ویروس په لومړیو کې له (یخ وښلو) سر درد (ستونی درد) او تبی نه شروع کیږي چې وروسته د وخت په تیریدو سره انسان له منځه وړې.

په نړیواله کچه د کرونا ویروس خپریدا
COVID-19 Outbreak World Map.svg
د کرونا ویروس په نقشه کې
     د کرونا ویروس د خپریدا هیوادونه او مرکز (چین)     د کرونا ویروس تایید     د کرونا ویروس په اړه مشکوک رپوټونه
نېټه ۱ ډسمبر ۲۰۱۹ تر اوسه[۱][۲]
(کينډۍ:Age in years, months, weeks and days)
ځای د لومړی ځل لپاره د چین، هیواد ووهان، ولایت په هوبني کې وپیژندل شو.
ځاني زيان
تایید شوي رپوټونه: ۳,۴۸۳,۳۴۷ نفره اغیزمن شوي[۳]
مرګ: ۲۴۴,۷۶۱ نفره[۴]
اخته هیوادونه: ۲۱۰ هیواد
درمل شوي:۱,۱۰۸,۸۸۶ نفره[۵]

Coronaviruses 004 lores.jpg

[۱] له پورتنی لینک څخه د کرونا ویروس ورځنی شمیر وګورۍ.

کشف[سمول]

اټکل کیږي چې د کرونا ویروس (کورنۍ) یاهم سلسله د میلاد نه ۸۰۰۰ کاله مخکی وجود لره. که څه هم د یاد ویروس یوشمیر ډولونه تر ۵۵ میلیونه کالو وړاندی رسی.

د کرونا ویروس لومړنې ثبت شوې پیښې (د چرګانو برونشیت ویروس د بدن خرابیدل/ او وپونت کول) وو. له هغې وروسته انساني ۲۲۹ یی کرونا ویروس او اوو سی ۴۳ انساني کرونا ویروس د انسان د یخ وښلو سبب ګرزید کشف شوي وو.

علامې[سمول]

COVID-19 Outbreak World Map.svg

د کرونا ویروس د خپریدو نقشه. کرونا

      د ویروس مرکز (چین)      کرونا ویروس تایید      د کرونا ویروس په اړه نا تایید شوي رپوټونه

د کرونا ویروس لویې او مهمې نښنانې د سر درد ، تبه، د غاړی درد او یخ وښل دي.

منځته راتګ[سمول]

که څخه هم لا تر اوسه د قیقه معلومه نده چې کرونا ویروس له څه نه منځته راعلی اما ډیره ډاکټران پدی باور دي چې یاد ویروس له حیواناتو پیدا شوی، ځکه چې د چین په ووهان ولایت کې د سمندري او نورو حیواناتو لوی بازارونه شتون لري ویل کیږي چې ددی ویروس راتګ هم د حیواناتو سره د انسانان زیات نږدی والی او د یادو حیواناتو څخه د خوراکي توکو پر اساس منځ ته راعلی.

درملنه[سمول]

د یادې ناروغې لپاره لا تر اوسه خاصه درملنه (واکسین) ندی پیداشوی اما په نوموړی ویروس د اخته کسانو سره تاماس نه لرل ، خله او لاسونه په دوامداره توګه وینځل یې په مخنوی کې مرسته کولی شي.

جوړښت[سمول]

انتقال او مخنيوئ :

د يادونې وړ ده چي د کورونا وايروس يو بل ته د لاس په ورکولو ، د تنفسی اړيکو ترمنځ نږديوالی ، او په مخ باندې د لاس وهلو په وسيله انتقاليږي ، بهتره ده د ځان ساتنې او د نور افرادو د ساتنې لپاره پوره احتياطي تدابير ونيول شې ، ماسک استعمال شې ، لاسونه بايد له هرو لسو دقيقو ورورسته ووينځل شې او سنی ټايزر بايد استعمال شې . همدارنګه بايد په يو ځي کي له غونډيدا او مجلسونو څخه په کلکه ډډه وشی ، تر څو له دغه وژونکي ويروس څه په کلکه مخنيوي وشې . په کور کې پاتې شئ تر څو خوندې واوسئ .

  1. (په ۲۷ جنورې ۲۰۲۰ کې). [۲].
  2. (په 26 January 2020 کې). [۳].
  3. کرونا ویروس نه د اغیزمن شویو خلکو الګو - انګلیسي ویکیپېډیا
  4. د کرونا ویروس نه اغیزمن - انګلیسي
  5. د کرونا ویروس د اغیزمنو خلکو الګو - انګلیسي ویکیپېډیا