منځپانگې ته ورتلل

په پولنډ کې ټول‌ وژنه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

دغه ټول وژنه، په پولنډ کې د نازي جرمني له خوا د مړینې د کمپونو له جوړولو، د جرمنیانو له خوا د ګاز ون( vans)ـ یوه لارۍ وه چې د ګاز د ګرځنده چمبر په توګه په دویمه نړیواله جګړه کې کارول شوې وه او د روح وژونکې په معنا وه ـ له کارولو او د ليتوانیايي او اوکرایني مرستو پر مټ د الماني سرتېرو له ډله‌ییزو ډزو سره په نښه شوې وه. د ټول‌وژنې کمپونو د پولنډي یهودیانو او هغو یهودیانو په نابودۍ کې اساسي رول درلود، چې د جرمني په واسطه له لویدیځې او سويلي اروپا نه بېل شول.

د جرمني د پېچلې بیوروکراسۍ هره څانګه، د کورنیو چارو او مالیې له وزاتونو نه نيولې تر الماني اقتصادي واحدونو، شرکتونو او دولتي رېل ګاډو پورې ټول د وژنې په بهیر کې شامل وو.  د نازي تر اشعال لاندې پولنډ د یهودي نفوس شاوخوا ۹۸ سلنه برخه په اور سره د وژنې(هلوکاست) په ترڅ کې ووژل شول. نژدې ۳۵۰۰۰۰ پولنډي يهودیان، له جنګ نه ژوندي پاتې شول. ډېری ژغورل شوو هېڅکله د نازي تر اشغال لاندې پولنډ کې ژوند نه کاوه، خو د ۱۹۳۹ او ۱۹۴۰ز کلونو په بهیر کې یې د پولنډ په هغو سیمو کې ژوند کاوه چې، د شوروي تر اشغال لاندې وې او په ۱۹۴۱ز کال کې د جرمني له پرمختګ نه د مخنیوي په موخه وتښتېدل یا د شوروي له خوا د ختیځ پر لور بې ځایه شول.[۱]

له ۳۰۰۰۰۰۰ نه زیاتو پولنډي یهودیانو نه، چې د نازیانو په کمپونو کې په جبري ډول کار ته تبعید(شړل) شوي وو، یوازې ۵۰۰۰۰ کسان ژوندي پاتې شول. 

مخینه(شالید)

[سمول]

پر پولنډ د ۱۹۳۹م کال تر یرغل وروسته، نازي آلمان او د شوروي اتحاد د مولوتوف-ریبنترب (Molotov–Ribbentrop) د محرمانه تړون له پروتوکول سره سم پولنډ په اشغالي سیمو/زونونو وویشه. د پولنډ لویدیځه پراخه سیمه د جرمني ضمیمه شوه. د پولنډ د خاورې شاوخوا ۵۲ سلنه خاوره په ځانګړ ي ډول د کرېسې (Kresy ) سرحدي سیمې چې د ۱۳۰۰۰۰۰پولنډي یهودیانو په ګډون شاوخوا له ۱۳.۲ تر ۱۳.۷ میلیونه کسانو په کې ژوند کاوه د شوري اتحاد ضمیمه شوه. شاوخوا له ۱۵۷۰۰۰ نه تر ۳۷۵۰۰۰ پولنډي یهودیان یا شوروي اتحاد ته وتښتېدل یا هم د شوروي اتحاد د لوړپوړو چارواکو له خوا ختیځ ته تبعید شول. هغه پولنډي یهودیانو چې له بیعت کولو نه ډه‌ډه کوله په څو میاشتو کې د شوري په سیمه کې له قومي پولنډیانو سره د شوروي داخلي ژورو ته وشړل. د تبعید شویو پولنډي يهودیانو شمېر د اټکل له مخې له ۲۰۰۰۰۰ نه تر ۲۳۰۰۰۰ پورې و چې ماشومان، ښځې او نارینه په کې شامل وو. [۲]

دواړه نیواکګر/اشغالګر ځواکونه د پولنډ د خپلواک دولت له شته‌والي سره مخالف وو. که څه هم د شوري ولکه لنډ مهاله وه، ځکه د شوروي او جرمني تر منځ تړون چې په مسکو کې امضأ شوی د ۱۹۴۱م کال د جون په ۲۲ د شوروي تر یرغل لاندې سیمه باندې د جرمني له برید سره مات شو(نقشه وګورئ). له ۱۹۴۱ نه تر ۱۹۴۳ ټول پولنډ د جرمني په واک کې و.عمومي نیم استعماري دولت چې د پولنډ په مرکز او سویل لویدیځ کې رامنځته شوی و، د تر اشغال لاندې پولنډ ۳۹ سلنه خاوره یې جوړوله. 

د نازي د لږه کیو د رامنځته کولو پالیسي

[سمول]

له دویمې نړیوالې جګړې نه مخکې، په پولنډ کې ۳۵۰۰۰۰۰ یهودیان وو، چې په اصل کې يې په ښارونو کې ژوند کاوه او د عمومي نفوس شاوخوا لس سلنه برخه یې جوړوله. د پولنډي يهودیانو د تاریخي موزیم پولېن (POLIN) ډېټابېس په هېواد کې د یهودیانو د ۱۹۲۶ ټولنو په اړه معلومات وړاندې کوي. په ۱۹۳۹ز کال کې د روڼ‌اندو د وژلو او د پولنډ تر فتحې وروسته، د یهودیانو ضد د جرمنیانو لومړۍ اقدام د پولنډ له لانجمنو سیمو نه چې د درېیم رایک (Reich) له خوا الحاق شوې وې، د یهودیانو د اېستلو(اخراج) سیاست و. د لوی پولنډ او پومیريليا (Pomerelia) ترټولو لویدیځ ولایتونه، د بشپړ الماني کولو په موخه د لېبېنزرام (Lebensraum) کډوالو د استعمار له لارې د وارټلېنډ (Wartheland) او ډېنزېک وېسټ –پروشيا (Danzig-West Prussia) په نامه، د نوي جرمني رایشګاو (Reichsgaue ) ته واوښتل. د لوډز (Łódź) ښار چې په مستقیم ډول د ووردېګو (Warthegau ) له نوې سیمې سره ضمیمه شوی و، د لومړي ځل لپاره شاوخوا ۴۰۰۰۰ پولنډي یهودیان جذب کړل، چې له شاوخوا سیمو نه په زور اېستل شوي وو. په ټوله کې ۲۰۴۰۰۰ یهودي وګړي، د لوډز په ښار کې منزوي(تجرید) شول. په پيل کې دوی باید عمومي دولت ته شړل شوي وی. په هر حال د یهودیانو د له منځه وړلو پراخ وروستی مقصد، تر هغه پورې پرانیستی و، چې وروستۍ حل لاره دوه کاله وروسته پیل شوه.  [۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰]

تر اشغال وروسته سملاسي د پولنډي يهودیانو پر وړاندې زور زیاتی د جرمني اشغالګرو چارواکو په واسطه په ځانګړي ډول په لویو ښاري سیمو کې پیل شو. په لومړي یو نیم کال کې نازیانو ځانونه د یهودیانو د ګټو لپاره د دوی د ارزښتمنو شتمنیو او ملکیتونو په اېستلو پورې محدود کړل او د لنډمهاله منزوي کولو له لارې يې د غلامۍ کار ته مجبور کړل. د دې دورې په ترڅ کې جرمنیانو د یهودایانو ټولنو ته امر وکړ چې د یهودیانو شوراګانې (Judenräte) رامنځته کړي، تر څو د تجرید شویو سیمو (ګيټو/ ghettos) اداره پر غاړه واخلي او د اوامرو د لېږد په برخه کې سخت د مسؤلیت احساس ولري. ډېری د یهودو تجرید شوې سیمې (ګيټو- ghettos) په ښارګوټو او ښارونو کې چېرته چې مخکې د یهودیانو ژوند ښه تنظیم و جوړې شوې وې. د لوجستیکي دلیلونو له امله په اشغال شوي پولنډ کې هغه ښارګوټي چې د رېل پټلۍ نښلونه يې نه لرله منحل شول. د تبعید په یوه پراخ اقدام کې چې د بار وړلو له رېلونو نه کارونه په کې شامله وه، ټول پولنډي یهودیان د ټولنې له نورو برخو نه په یوه نړېدلې سیمه (Jüdischer Wohnbezirk) کې د رېل پټلۍ شته لارې ته څېرمه بېل کړای شول. د خوړو مرستې په بشپړ ډول د نازي ګوند د خوندیتوب سازمان (اېس اېس -SS)  پورې تړلې وې. په لومړیو کې يهودیان په قانوني ډول د ډوډۍ له پخولو نه منع کړل شوي وو، هغوی په نا پرله پسې ډول له عامه خلکو نه محصوراو بند کړل شوي وو.    [۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

د ورسو په تجرید شوې سیمه (ګېټو- ghetto) کې له ټولې فرانسې نه زیات شمېر یهودیان ځای پر ځای شوي وو. د لوډز تجرید شوې سیمې د یهودیانو شمېر له ټول هالنډ نه زیات و. د هغو یهودیانو شمېر چې په کراکوف (Kraków) ښار کې يې ژوند کاوه، له ټولې ايټالیا نه ډېر و او په حقیقت کې د پولنډ هر منځنی ښار د ټولې سکاندینویا په پرتله، د یهودانو زیات شمېر نفوس درلود. د عمومي دولت د څلورو اصلي زونونو په پرتله د اروپا ټول ختیځ (مجارستان، رومانیا، بلغاریا، یوګوسلاویا او یونان )د یهودو لږ نفوس درلود.  

په جګړه ځپلي پولنډ کې د یهودیانو سخت حالت، د تجرید شویو سیمو (ghettos) د شته‌والي د تعریف پر بنسټ په پړاوونو وېشلی شو. د تجرید شویو سیمو له رامنځته کېدو نه مخکې، له ځورولو او شکنجې نه تېښته د اعدام په غیرقانوني سزا کې ښکېله نه وه. هغه مهال چې تجريدي سیمې له دننه خوا نه وتړل شوې، د ناروغیو او لوږې په سبب مړینه نه کابو کېدونکی فساد و، چې یوازې پولنډي داوطلبانو د خوړو او درملو د غیر یهودي قاچاق‌وړونکو په واسطه را کم شو او دا هغه څه وو چې، رېنګبلوم (Ringelblum ) له خوا په شلمه پېړۍ کې د دوو قومونو د وګړو تر منځ د تاریخ د غوره پاڼو په توګه وستایل شول. په ورسو (Warsaw) کې مصرف شوي ۸۰ سلنه خوراکي توکي، په ناقانونه ډول تجرید شویو سیمو ته د ننه کېدل. د جرمنیانو له خوا د خوراکي توکو پېژندل شویو کوپونونو د بقا لپاره يوازې ۹ سلنه لازمه انرژي تامينوله. د ۱۹۴۰ ز د نومبر او ۱۹۴۳ ز د مې میاشتې تر منځ په دوو نیمو کلونو کې شاوخوا ۱۰۰۰۰۰ یهودیان د ورسو په تجریدي سیمه کې له لوږې او ناروغۍ نه په جبري ډول ووژل شول او د ۱۹۴۰ د مې او د ۱۹۴۴ د اګست میاشتې تر منځ په څلورنیمو کلونو کې شاوخوا ۴۰۰۰۰ کسان د لوډز په تجریدي سیمه کې په قتل ورسېدل. د ۱۹۴۱ز کال په پای کې تجرید شویو یهودیانو هېڅ پانګه نه درلوده چې د اړینو خوړو د ترلاسه کولو لپاره يې د نازي ګوند د خوندیتوب سازمان (اېس اېس - SS) ته تحویل کړي. توليد‌پالونکو چې د جرمني چارواکو تر منځ د تشبث له لارې د یهودیانو د په ځان بسیا کولو لپاره هڅه کوله، یوازې پر شوروي اتحاد د جرمني تر یرغل وروسته په تدریجي ډول برلاسي شول.  په دې توګه تر ټولو نومیالۍ تدریجي سیمې په لنډمهاله ډول داړتیا وړ توکو د تولید په برخه کې ثابتې شوې، داسې چې هلته د یهودي نفوس د مړینې په کچه کې کموالی راغی. [۱۷][۱۸]

سرچینې

[سمول]
  1. ↑ Berendt, Grzegorz (2019). "Violence against Jews in Poland, 1944–47: The State of Research and its Presentation". New Directions in the History of the Jews in the Polish Lands (in انګليسي). Academic Studies Press. p. 443. doi:10.1515/9788394914912-039. ISBN 978-83-949149-1-2. S2CID 212772792. It was such an efficient operation that on the territories controlled by the Third Reich at most only 2 percent of Polish Jews survived.
  2. ↑ Edele او Warlick 2017، مم. 103, 123.
  3. ↑ (Cherry او Orla-Bukowska 2007، م. 137، 'Part III Introduction' by Michael Schudrich.)
  4. ↑ Gilbert, Martin (1986), The Holocaust: the Jewish tragedy, Collins, pp. 84–85, ISBN 9780002163057.
  5. ↑ Wardzyńska, Maria (2009), "The Year was 1939: Operation of German Security Police in Poland. Intelligenzaktion" (PDF), (Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion) (in پولنډي), Institute of National Remembrance, pp. 8–10 in current document, ISBN 978-83-7629-063-8, PDF file, direct download 2.56 MB, خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په November 29, 2014.
  6. ↑ Czesław Łuczak (1987). Położenie ludności polskiej w Kraju Warty 1939–1945. Dokumenty niemieckie. Poznań: Wydawn. Poznańskie. pp. V–XIII. ISBN 978-83-210-0632-1. Google Books.
  7. ↑ "Poles: Victims of the Nazi Era". United States Holocaust Memorial Museum. 2013. (PDF version). له اصلي څخه خوندي شوی په October 3, 2013.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  8. ↑ Rosenberg, Jennifer (2006). "The Łódź Ghetto". خوندي شوی له اصلي څخه په April 30, 2006. Sources: Lodz Ghetto: Inside a Community Under Siege by Adelson, Alan and Robert Lapides (ed.), New York, 1989; The Documents of the Łódź Ghetto: An Inventory of the Nachman Zonabend Collection by Web, Marek (ed.), New York, 1988; The Holocaust: The Fate of European Jewry by Yahil, Leni, New York, 1991.
  9. ↑ Rotbein Flaum, Shirley (2007). "Lodz Ghetto Deportations and Statistics". Timeline. JewishGen Home Page. خوندي شوی له اصلي څخه په March 21, 2015. ترلاسه‌کېدو نېټه March 26, 2015. Source: Encyclopedia of the Holocaust (1990), Baranowski, Dobroszycki, Wiesenthal, Yad Vashem Timeline of the Holocaust, others.
  10. ↑ Postone, Moishe; Santner, Eric L. (2003). Catastrophe and Meaning: The Holocaust and the Twentieth Century. University of Chicago Press. pp. 75–6. ISBN 978-0-226-67610-4. خوندي شوی له اصلي څخه په July 5, 2018.
  11. ↑ Gruner, Wolf (2006), Jewish Forced Labor Under the Nazis: Economic Needs and Racial Aims, 1938–1944, Cambridge University Press, pp. 249–250, ISBN 978-0521838757, By the end of 1940, the forced-labor program in the General Government had registered over 700,000 Jewish men and women who were working for the German economy in ghetto businesses and as labor for projects outside the ghetto; there would be more.
  12. ↑ Trunk, Isaiah (1972). Judenrat: the Jewish Councils in Eastern Europe under Nazi Occupation. New York: Macmillan. pp. 5, 172, 352. ISBN 978-0-8032-9428-8. with an introduction by Jacob Robinson.
  13. ↑ Louis Weber, Contributing Writers (April 2000). "1939: The War Against the Jews". The Holocaust Chronicle: A History in Words and Pictures. Publications International. له اصلي څخه خوندي شوی په March 20, 2012 – via Internet Archive.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  14. ↑ Michael Berenbaum (2006). The World Must Know. United States Holocaust Memorial Museum. p. 114. ISBN 9780801883583.
  15. ↑ The Ghettos of Poland, The Danish Center for Holocaust and Genocide Studies, 2002, خوندي شوی له the original on March 6, 2016 – via Internet Archive{{citation}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
  16. ↑ Marek Edelman. "The Ghetto Fights". The Warsaw Ghetto: The 45th Anniversary of the Uprising. Literature of the Holocaust, at the University of Pennsylvania. خوندي شوی له اصلي څخه په November 25, 2009.
  17. ↑ Gutman, Yisrael (1989). The First Months of the Nazi Occupation. Indiana University Press. p. 12. ISBN 978-0-253-20511-7. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  18. ↑ The Holocaust Encyclopedia, Yale University Press, 2001, pp. 260–262, ISBN 978-0300138115{{citation}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
  19. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland (1942). The Mass Extermination of Jews in German Occupied Poland (PDF). London, New York, Melbourne: Hutchinson & Co. Publishers: Polish government-in-exile, official report addressed to the wartime allies of the then-United Nations. pp. 1–16 (1–9 in current document).
  20. Materski, Wojciech; Szarota, Tomasz; IPN (2009). Poland 1939–1945. Human Losses and Victims of Repression Under Two Occupations [Polska 1939–1945. Straty osobowe i ofiary represji pod dwiema okupacjami]. Warsaw: Institute of National Remembrance (IPN). ISBN 978-83-7629-067-6. خوندي شوی له the original on March 23, 2012 – via Digital copy, Internet Archive. The 2009 study published by the IPN revised the estimated Poland's war dead at about 5.8 million Poles and Jews, including 150,000 during the Soviet occupation,[4] not including losses of Polish citizens from the Ukrainian and Belarusian ethnic groups. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  21. "Holocaust Encyclopedia -Trawniki". United States Holocaust Memorial Museum. خوندي شوی له اصلي څخه په August 29, 2015. ترلاسه‌کېدو نېټه July 21, 2011.
  22. The Waffen-SS: A European History. Oxford University Press. 2017. p. 30. ISBN 978-0198790556. Streibel assigned detachments of Trawniki-trained men to guard and operate the killing centres [and] in support of deportation and shooting operations in the General Government.{{cite book}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
  23. Edward Crankshaw (2011). Gestapo. A&C Black. pp. 55–56. ISBN 978-1448205493. As part of Amt IV of the R.S.H.A., the SS, SD, Kripo, and Orpo were responsible for 'the rounding up, transportation, shooting, and gassing to death of at least three million Jews.'
  24. Cymet, David (2012). History vs. Apologetics: The Holocaust. Lexington Books. p. 278. ISBN 978-0739132951. In the town of Ostrow, thirteen miles [۲۱ kم] away from Treblinka, the stench was unbearable.
  25. Patrick Henry (2014). "The Myth of Jewish Passivity". Jewish Resistance Against the Nazis. CUA Press. pp. 22–23. ISBN 978-0813225890. Prevalent misconception in most discussions about the Jewish resistance during World War II.
  26. Totten, Samuel; Feinberg, Stephen (2009). Teaching and Studying the Holocaust. IAP. pp. 52, 104, 150, 282. ISBN 978-1607523017. Human dignity and spiritual resistance. Also in: Gershenson, Olga (2013). The Phantom Holocaust. Rutgers University Press. p. 104. ISBN 978-0813561820.
  27. Alex Bay (2015) [2000]. The Reconstruction of Belzec, featuring 98 photos. Holocaust History.org. Belzec. The Nazi Camp for Jews in the Light of Archaeological Sources by Andrzej Kola, translated by Ewa and Mateusz Józefowicz, The Council for the Protection of Memory of Combat and Martyrdom, and the United States Holocaust Memorial Museum, Warsaw-Washington. له اصلي څخه خوندي شوی په August 14, 2014.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) Belzec survivor Rudolf Reder, author of postwar memoir about Belzec wrote that the camp's gas chambers were rebuilt of concrete. No traces of concrete were found in archaeological studies. Instead, the brick rubble was found in excavations.
  28. "Holocaust Encyclopedia – Belzec". United States Holocaust Memorial Museum. خوندي شوی له اصلي څخه په July 10, 2017. ترلاسه‌کېدو نېټه May 1, 2016.
  29. Bauer, Yehuda (2000). Rethinking the Holocaust. Yale University Press. p. 5. ISBN 978-0300093001.
  30. (Browning 2004، م. 262)
  31. Barbara Engelking: Warsaw Ghetto Internet Database Archived July 17, 2013, at the Wayback Machine. hosted by Polish Center for Holocaust Research. Archived September 26, 2013, at the Wayback Machine. The Fund for support of Jewish Institutions or Projects, 2006. (په پولينډي او انګليسي)
  32. Barbara Engelking: Warsaw Ghetto Calendar of Events: July 1942 Archived May 4, 2009, at the Wayback Machine. Timeline. See: July 22, 1942 — the beginning of the great deportation action in the Warsaw ghetto; transports leave from Umschlagplatz for Treblinka. Publisher: Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, Warsaw Ghetto Internet Database Archived July 17, 2013, at the Wayback Machine. 2006.
  33. (Arad 1999، م. 102).
  34. Berenbaum, Michael (1993). The World Must Know. Contributors: Arnold Kramer, USHMM. Little Brown / USHMM. ISBN 978-0-316-09135-0.
    —— Second ed. (2006) USHMM / Johns Hopkins Univ Press, ISBN 978-0-8018-8358-3, p. 140.
  35. (Cherry او Orla-Bukowska 2007، "Hilfswilliger." See: Trawnikis.)
  36. Eberhardt, Piotr (2011). "Political Migrations on Polish Territories (1939–1950)" (PDF). Monographies. 12: 25, 27, 29. له اصلي څخه خوندي شوی په May 20, 2014 – via Internet Archive, direct download.{{cite journal}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  37. Auschwitz-Birkenau Museum (2008), SS-Hauptsturmführer Karl Fritsch "testing" the gas. Archived September 30, 2006, at the Wayback Machine. (Internet Archive: The 64th Anniversary of the Opening of the Auschwitz Camp) Auschwitz-Birkenau State Museum, Poland (Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu).
  38. Gunnar S. Paulsson (Summer–Autumn 1998). "The Rescue of Jews by Non-Jews in Nazi-Occupied Poland". Journal of Holocaust Education. 7 (1&2): 19–44. doi:10.1080/17504902.1998.11087056. Relevant excerpt about the 'chances of survival in hiding.'. Keeping in mind that these cases are drawn from published memoirs and from cases on file at Yad Vashem and the Jewish Historical Institute, it is probable that the 5,000 or so Poles who have been recognised as 'Righteous Among the Nations' so far represent only the tip of the iceberg, and that the true number of rescuers who meet the Yad Vashem 'gold standard' is 20, 50, perhaps even 100 times higher (p. 23, § 2; available with purchase).
  39. Pressac, Jean-Claude; Van Pelt, Robert-Jan (1994). The Machinery of Mass Murder at Auschwitz. Indiana University Press. p. 232. ISBN 978-0-253-20884-2. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  40. Lerski, Jerzy Jan; Wróbel, Piotr; Kozicki, Richard J. (1996). Historical Dictionary of Poland, 966–1945. Greenwood Publishing Group. pp. 110, 538. ISBN 978-0-313-26007-0. For the Soviet deportations' more recent IPN findings, see (Materski او Szarota 2009، Introduction.).
  41. Jockusch, Laura; Lewinsky, Tamar (Winter 2010). Paradise Lost? Postwar Memory of Polish Jewish Survival in the Soviet Union. Vol. 24. Full text downloaded from the Holocaust and Genocide Studies (with signup). خوندي شوی له اصلي څخه په December 20, 2014.
  42. Aleksiun, Natalia. "Beriḥah". YIVO. Suggested reading: Arieh Josef Kochavi, "Britain and the Jewish Exodus ... ," Polin 7 (1992): pp. 161–175.
  43. Kochavi, Arieh J. (2001). Post-Holocaust Politics: Britain, the United States & Jewish Refugees, 1945–1948. The University of North Carolina Press. pp. xi, 167–169. ISBN 978-0-8078-2620-1. Britain exerted pressure on the governments of Poland.
  44. Kranz, Tomasz (2005). "Ewidencja zgonów i śmiertelność więźniów KL Lublin" [Records of deaths and mortality of KL Lublin prisoners] (PDF). 23. Lublin: Zeszyty Majdanka: 7–53. خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په January 18, 2017. ترلاسه‌کېدو نېټه December 29, 2021. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  45. Natalia Aleksiun (2005). The Polish Catholic Church and the Jewish Question in Poland, 1944–1948. Vol. Volume 33. Yad Vashem Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority. pp. 156–157. خوندي شوی له اصلي څخه په March 3, 2017. {{cite book}}: |volume= has extra text (help); |work= ignored (help)
  46. (Lukas 1989، مم. 5, 13, 111, 201، "Introduction"). Also in: (Lukas 2001، م. 13).
  47. Golczewski, Frank (2000). Gregor, Neil (ed.). Nazism. OUP Oxford. pp. 329–330. ISBN 978-0191512032. Prof. Czesław Madajczyk ascribed 2,000,000 Polish-Jewish victims to extermination camps, and 700,000 others to ghettos, labour camps, and hands-on murder operations. His stated figure of 2,770,000 victims is regarded as low but realistic. Madajczyk estimated also 890,000 Polish-Jewish survivors of World War II; some 110,000 of them in the Displaced Person camps across the rest of Europe, and 500,000 in the USSR; bringing the number up to 610,000 Jews outside the country in 1945. {{cite book}}: |work= ignored (help) Note: some other estimates, see for example: Engel (2005), are substantially different.
  48. Paweł Machcewicz, "Płomienie nienawiści", Polityka 43 (2373), October 26, 2002, p. 71–73 The Findings Archived March 10, 2009, at the Wayback Machine.
  49. Mordecai Paldiel (1993). Gentile Rescuers of Jews. KTAV Publishing House Inc. p. 184. ISBN 978-0881253764. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  50. Reszka, Paweł P. (December 23, 2005). "Majdanek Victims Enumerated. Changes in the history textbooks?". Gazeta Wyborcza. خوندي شوی له the original (Internet Archive) on November 6, 2011. ترلاسه‌کېدو نېټه March 5, 2015. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  51. Sellars, Kirsten (2013). 'Crimes Against Peace' and International Law. Cambridge University Press. p. 145. ISBN 978-1-107-02884-5.
  52. Michael C. Steinlauf. Bondage to the Dead. Syracuse University Press, p. 30.
  53. David E. Sumler, A history of Europe in the twentieth century. Dorsey Press, ISBN 0-256-01421-3.
  54. Trela-Mazur, Elżbieta (1998) [1997]. Sovietization of educational system in the eastern part of Lesser Poland under the Soviet occupation, 1939–1941 [Sowietyzacja oświaty w Małopolsce Wschodniej pod radziecką okupacją 1939–1941]. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego. pp. 43, 294. ISBN 978-83-7133-100-8. Also in: Trela-Mazur (1997), Wrocławskie studia wschodnie. Wrocław: Wydawn. Uniwersytetu Wrocławskiego. Volume 1, pp. 87–104.
  55. Lawrence, Geoffrey; et al., eds. (1946). "Session 62: February 19, 1946". The Trial of German Major War Criminals: Sitting at Nuremberg, Germany. Vol. 7. London: HM Stationery Office. p. 111. ISBN 978-1-57588-677-0. خوندي شوی له اصلي څخه په May 16, 2013.
  56. Wegner, Bernd (1997). From peace to war: Germany, Soviet Russia, and the world, 1939–1941. Berghahn Books. p. 74. ISBN 978-1-57181-882-9.
  57. Moorhouse, Roger (2014). The Devils' Alliance: Hitler's Pact with Stalin, 1939–1941. Basic Books. pp. 28, 176. ISBN 978-0465054923.
  58. "Aktion Reinhard" (PDF). Yad Vashem. خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په March 11, 2017. Shoah Resource Center, The International School for Holocaust Studies. "Aktion Reinhard" was named after Reinhard Heydrich, the main organizer of the "Final Solution"; see also, Treblinka death camp built in June/July 1942 some 80 kilometres (50 mi) northeast of Warsaw.
  59. Rosenberg, Jennifer (2008). "Majdanek: An Overview". 20th Century History. about.com. ISBN 978-0-404-16983-1. خوندي شوی له اصلي څخه په July 5, 2004.
  60. Rees, Laurence. Auschwitz: A New History. 2005, Public Affairs, ISBN 1-58648-303-X, p. 168–169
  61. Deborah Dwork, Robert Jan van Pelt (1997), Auschwitz: 1270 to the Present, Norton Paperback edition, ISBN 0-393-31684-X, p. 336–337.
  62. Berendt, Grzegorz (2006). "Emigration of Jewish people from Poland in 1945–1967" [Emigracja ludności żydowskiej z Polski w latach 1945–1967] (PDF). Polska 1944/45–1989. Studia I Materiały. VII. pp. 25–26 (pp. 2–3 in current document). خوندي شوی (PDF) له اصلي څخه په December 1, 2017.
  63. Rudolf Reder (1946). Bełżec. Preface by Nella Rost (ed.). Kraków: Centralna Żydowska Komisja Historyczna division of the Central Committee of Polish Jews. pp. 1–65. OCLC 186784721. خوندي شوی له اصلي څخه په May 18, 2015. ترلاسه‌کېدو نېټه May 28, 2015 – via WorldCat. {{cite book}}: |work= ignored (help).
  64. Sereny, Gitta, Into That Darkness, Pimlico 1974, p. 48.
  65. Raul Hilberg. The Destruction of the European Jews. Yale University Press, 1985, p. 1219. ISBN 978-0-300-09557-9
  66. (Hakohen 2003، م. 70، 'Poland'.)
  67. (Hakohen 2003، م. 70، 'Poland'.)
  68. David Engel (2005), "Poland" (PDF), Liberation, Reconstruction, and Flight (1944–1947), The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe, pp. 5–6 in current document, YIVO, The largest group of Polish-Jewish survivors spent the war years in the Soviet or Soviet-controlled territories., ISBN 9780300119039, [see also:] Golczewski (2000), p. 330, خوندي شوی له the original (PDF) on December 3, 2013
  69. Musial, Bogdan (ed.), "Treblinka – ein Todeslager der Aktion Reinhard," in: "Aktion Reinhard" – Die Vernichtung der Juden im Generalgouvernement, Osnabrück 2004, pp. 257–281.
  70. Simone Gigliotti (2009). "Resettlement". The Train Journey: Transit, Captivity, and Witnessing in the Holocaust. Berghahn Books. p. 55. ISBN 978-1-84545-927-7.
  71. Gerstein, Kurt (1945), Gerstein Report in English translation [Der Gerstein-Bericht], Tübingen, May 4, 1945: Deathcamps.org, see, the Gerstein Report in Wikipedia, ISBN 978-90-411-0185-3, further reading: In the name of the people by Dick de Mildt. The Martinus Nijhoff Publishers, 1996, له اصلي څخه خوندي شوی په September 25, 2006{{citation}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) CS1 maint: location (link).
  72. Rhodes, Richard (2002), Masters of Death: The SS-Einsatzgruppen and the Invention of the Holocaust. New York: Vintage Books, pp. 243, 255. ISBN 0-307-42680-7.
  73. Slay, Ben (2014). The Polish Economy: Crisis, Reform, and Transformation. Princeton University Press. pp. 20–21. ISBN 978-1400863730. The Second Republic was obliterated during the Second World War (1939–1945). As a consequence of seven years of brutal fighting and resistance to Nazi and Soviet military occupation, Poland's population was reduced by a third, from 34,849 at the end of 1938, to 23,930 in February 1946. Six million citizens...perished.[pp.19–20] (See Anti-communist resistance in Poland (1944–46) for supplementary data.)
  74. Stopnicka Heller, Celia (1993). On the Edge of Destruction: Jews of Poland Between the Two World Wars. Wayne State University Press, 396 pages. p. 65. ISBN 978-0-8143-2494-3.
  75. Cesarani, David; Kavanaugh, Sarah. Holocaust. Routledge. p. 64.
  76. Turowski, Józef; Siemaszko, Władysław (1990). Crimes Perpetrated Against the Polish Population of Volhynia by the Ukrainian Nationalists, 1939–1945 [Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich dokonane na ludności polskiej na Wołyniu 1939–1945]. Warsaw: Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce – Instytut Pamięci Narodowej, Środowisko Żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej w Warszawie: Main Commission for the Investigation of Nazi Crimes in Poland – Institute of National Remembrance with the Association of Soldiers of the 27th Volhynian Division of the Home Army, Warsaw 1990. OCLC 27231548.{{cite book}}: CS1 maint: location (link)
  77. Chefer, Chaim (2007), "Righteous of the World: List of 700 Polish citizens killed while helping Jews During the Holocaust." Internet Archive.
  78. "Sobibor Death Camp HolocaustResearchProject.org". خوندي شوی له the original on October 9, 2014.
  79. (Arad 1999، م. 375).
  80. Dwork, Deborah and Robert Jan Van Pelt,The Construction of Crematoria at Auschwitz Archived July 14, 2014, at the Wayback Machine. W.W. Norton & Co., 1996.
  81. Jewish Virtual Library 2009, Gas Chambers at Majdanek Archived July 14, 2014, at the Wayback Machine. The American-Israeli Cooperative
  82. Marrus, Michael Robert; Aristide R. Zolberg (2002). The Unwanted: European Refugees from the First World War Through the Cold War. Temple University Press. p. 336. ISBN 978-1-56639-955-5. This gigantic effort, known by the Hebrew code word Brichah(flight), accelerated powerfully after the Kielce pogrom in July 1946
  83. "Operation Reinhard: Treblinka Deportations" Archived September 23, 2013, at the Wayback Machine. The Nizkor Project, 1991–2008
  84. کينډۍ:Cite conference
  85. Klee, Ernst., Dressen, W., Riess, V. The Good Old Days: The Holocaust as Seen by Its Perpetrators and Bystanders. ISBN 1-56852-133-2.
  86. (Piotrowski 1998، م. 217، "Ukrainian Collaboration.")
  87. Lifton, Robert Jay (1986), The Nazi Doctors: Medical Killing and the Psychology of Genocide, Basic Books, p. 64.
  88. Snyder, Timothy (2004), The Reconstruction of Nations. New Haven: Yale University Press: pg. 162
  89. "Polish Victims". encyclopedia.ushmm.org.
  90. "Note to the Governments of the United Nations – December 10th, 1942". Republika.pl. خوندي شوی له the original on July 22, 2012. ترلاسه‌کېدو نېټه October 7, 2011.
  91. Unveiling the Secret City Archived June 12, 2007, at the Wayback Machine. H-Net Review: John Radzilowski
  92. The statistical data compiled on the basis of "Glossary of 2,077 Jewish towns in Poland" Archived February 8, 2016, at the Wayback Machine. by Virtual Shtetl Museum of the History of the Polish Jews, as well as "Getta Żydowskie" by Gedeon, and "Ghetto List" by Michael Peters. Comparative range. Accessed March 14, 2015.
  93. Landau, David J., Caged — A story of Jewish Resistance, Pan Macmillan Australia, 2000, ISBN 0-7329-1063-3. Quote: "The tragic end of the Ghetto [in Warsaw] could not have been changed, but the road to it might have been different under a stronger leader. There can be no doubt that if the Uprising of the Warsaw Ghetto had taken place in August—September 1942, when there were still 300,000 Jews, the Germans would have paid a much higher price."
  94. Buwalda, Piet (1997). They Did Not Dwell Alone: Jewish Emigration from the Soviet Union, 1967–1990. Woodrow Wilson Center Press. p. 16. ISBN 978-0-8018-5616-7 – via Google Books.
  95. Emmanuel Ringelblum, Polish-Jewish Relations, p.86.
  96. Stola, Dariusz (2003), "The Polish government in exile and the Final Solution: What conditioned its actions and inactions?" In: Joshua D. Zimmerman, ed. Contested Memories: Poles and Jews During the Holocaust and Its Aftermath. Rutgers University Press.
  97. Schelvis, Jules. Sobibor: A History of a Nazi Death Camp. Berg, Oxford & New Cork, 2007, p. 168, ISBN 978-1-84520-419-8.
  98. (Materski او Szarota 2009، Source: Z.S. Siemaszko (pl) (1991), p. 95. ISBN 0850652103.)
  99. Cecil Adams, Did Krups, Braun, and Mercedes-Benz make Nazi concentration camp ovens? Archived June 4, 2011, at the Wayback Machine.
  100. Aish HaTorah, Jerusalem, Holocaust: The Trains. Aish.com. Internet Archive.
  101. Steiner, Jean-François and Weaver, Helen (translator). Treblinka (Simon & Schuster, 1967).
  102. University of Minnesota, Majdanek Death Camp. Archived February 26, 2011, at the Wayback Machine.
  103. Black, Edwin (2001). IBM and the Holocaust. Crown Books 2001; Three Rivers Press 2002. OCLC 49419235. See also: Wikipedia article. خوندي شوی له اصلي څخه په April 26, 2012. {{cite book}}: |work= ignored (help)
  104. Court of Assizes in Düsseldorf, Germany. Excerpts From Judgments (Urteilsbegründung). AZ-LG Düsseldorf: II 931638.
  105. "Warsaw Ghetto Uprising". The Holocaust Encyclopedia. United States Holocaust Memorial Museum. 
  106. "Online Exhibitions: Give Me Your Children – Voices from the Lodz Ghetto". United States Holocaust Memorial Museum. خوندي شوی له اصلي څخه په March 10, 2017.
  107. "Lublin/Majdanek Concentration Camp: Conditions". The Holocaust Encyclopedia. (2003). United States Holocaust Memorial Museum. 
  108. "German Railways and the Holocaust". The Holocaust Encyclopedia. United States Holocaust Memorial Museum. 
    —— Deportations to Killing Centers. Archived March 2, 2010, at the Wayback Machine. Ibidem.
  109. Yahil, Leni (1991). The Holocaust: The Fate of European Jewry, 1932–1945. Oxford University Press. pp. 264–266, 270. ISBN 978-0195045239. خوندي شوی له اصلي څخه په February 22, 2017. Also in: (Browning 2004، مم. 244, 321, 429).

Works cited

[سمول]
"https://ps.wikipedia.org/w/index.php?title=په_پولنډ_کې_ټول‌_وژنه&oldid=302420" نه اخيستل شوی