پاول کیټېنګ

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
پاول کیټېنګ
(انګلیسي: Paul Keating د (P1559) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
پاول کیټېنګ

د شخص معلومات
پيدايښت ۱۸ جنوري ۱۹۴۴[۱][۲][۳][۴][۵]
تابعیت آسټراليا  د (P27) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
د اولادو شمېر 4   د (P1971) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
واک
عملي ژوند
دنده سياستوال  د (P106) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
کاروونکي ژبه(ي) انگليسي  د (P1412) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ
ويبپاڼه
ويبپاڼه د تاييدولو سرچينه (انگليسي)  د (P856) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړئ

پاول جان کیټېنګ (زوکړه د ۱۹۴۴ز د جنوري ۱۸ مه نېټه) یو مخکېنی استرالیایي سیاستوال دی چې له ۱۹۹۱ز کال څخه تر ۱۹۹۶ز کال پورې یې د اسټرالیا د ۲۴ ام لومړي وزیر په توګه چوپړ کړی دی. نوموړی چې د اسټرالیا د کارګر ګوند غړی (ALP) و، د هاک په حکومتولۍ کې له ۱۹۸۳ز کال څخه تر ۱۹۹۱ز کال پورې د اسټرالیا خزانه دار و او له ۱۹۹۰ز کال څخه تر ۱۹۹۱ز کال پورې د اسټرالیا د لومړي وزیر لومړی مرستیال و.

کیټېنګ په سیډني کې نړۍ ته سترګې پرانیستې او په ۱۴ کلنۍ کې یې ښوونځی پرېښود. نوموړي په هم هغه عمر کې د کارګر ګوند سره یو ځای شو، چې یوه دوره یې د ځوان کارګر ګوند د ایالت د مشر په توګه دنده ترسره کړه او د سوداګرۍ اتحادیې لپاره یې د څېړونکي په توګه کار وکړ. هغه د ۱۹۶۹ز کال په ټاکنو کې د بلاکسلېنډ ټاکنیزې حوزې څخه د ټاکنو تر ګټلو وروسته، په ۲۵ کلنۍ کې د اسټرالیا د استازو جرګې ته وټاکل شو. کیټېنګ د وایتلام د حکومتولۍ په وروستیو اونیو کې د ۱۹۷۵ز کال له اکتوبر څخه تر نومبر پورې د شمالي اسټرالیا د وزیر په توګه دنده ترسره کړه. ورسته له هغه چې ګوښه کېدو (the Dismissal) کارګر ګوند د واک له ګدۍ وغورځاوه، هغه د ګوف وایتلام او بیل هایډن په سیوري کابینه کې د وزارت مقام ترلاسه کړ. په یاده موده کې نوموړی د کارګر ګوند د ښي اړخ ډلې مشر شو و او د پارلمان د یوه ذکي او غښتلي غړي په توګه مشهور شو.        

د ۱۹۸۳ز کال په ټاکنو کې د کارګر ګوند له ښکاره بریا وروسته، کیټېنګ د لومړي وزیر باب هاوک لخوا د خزانه دار په توګه وګومارل شو. دوی دواړو د مهمو اصلاحاتو د څارنې سره چې د اسټرالیا د اقتصاد د لېبرال کولو او غښتلتیا لپاره پلان شوي وو، یو غښتلی سیاسي مشارکت وکړ. په دې اصلاحاتو کې، د نرخونو او عوایدو تړون، د اسټرالیاوي ډالرو د تبادلې بدلون (float)، د ګمرکي تعرفو (tariffs) حذفول، د اقتصادي سکتور لغو کول، د اسټرالیا په تاریخ کې لومړنۍ متوازنې فدرالي بودیجې (budget surplus) ته لاسرسی او د پانګې په عاید مالیه (capital gains tax)، په امتیازاتو مالیه (fringe benefits tax) او د مشارکتي مالیاتو (dividend imputation) په ګډون د مالیاتي سیستم اصلاح، شامل وو. هغه د یو انتزاعي خو خورا ماهر خطیب په توګه د خپل فصاحت او بلاغت په خاطر هم خورا مشهور و. کیټېنګ په ۱۹۹۰ز کال کې د لومړي وزیر د لومړي مرستیال شو، خو د ۱۹۹۱ز کال په جون کې یې له حکومت څخه استعفا ورکړه، ترڅو هاوک د ګوند د مشرۍ لپاره سیالۍ ته را وبلي، ځکه چې باور یې درلود چې هغه د کیریبېلي تړون مات کړی دی، خو بریالی نشو. هغه شپږ میاشتې وروسته د دویم وار لپاره د نوموړي سره بریالۍ سیالي وکړه او لومړی وزیر شو.      [۶][۷]  

کیټېنګ د ۱۹۹۰ز لسیزې له اقتصادي رکود وروسته لومړۍ وزیر وګومارل شو، چې هغه په مشهور ډول د "اقتصادي رکود چې موږ باید ورسره مخامخ شوي وای" په توګه توضیح کړی و. یاد رکود، د کمزورې اجمالي نظر پوښتنې سره په ګډه د دې لامل شو چې ډېری فکر وکړي چې د ۱۹۹۳ز کال په ټاکنو کې د کارګر ګووند ناکامي حتمي ده، خو کیټېنګ د یو قوي کمپاین مبارزه وکړه او ویې کولای شول چې د حکومت اکثریت زیات کړي. د کیټېنګ حکومت په اسټرالیا کې د ځایي ځمکو د حقوقو د خوندي کولو لپاره د اصلي اوسېدونکو د مالکیت قانون تصویب کړ، د اجباري تقاعد او جمعي معاملې تړون (enterprise bargaining) یې رامنځته کړه، د زېربناوو د پراختیا یو ملي پروګرام یې جوړ کړ، کانټاس (د اسټرالیا ترټولو ستر هوایي شرکت دی)، د سیرم مشترک المنافع لابراتوارونه (د اسټرالیا د حیاتي تکنالوژۍ یوه څو ملیتي کمپنۍ ده) او مشترک المنافع بانک (د اسټرالیا یو څو-ملیتي بانک دی) یې خصوصي کړل، د اې پي اي سي (APEC ) د مشرانو جرګه یې جوړه کړه او د جمهوري مشورتي کمېټې د تاسیس کولو له لارې یې جمهوریت پالنه ترویج کړه.         

د ۱۹۹۶ز کال په ټاکنو کې، وروسته له ۱۳ کاله حکومتولۍ، کارګر ګوند د جان هاوارډ په مشرۍ له لیبرال-ملي اتحادیې پرېکنده ماتې وخوړله. کیټېنګ له ټاکنو لږ وروسته له پارلمان څخه تقاعد شو، خو له هماغه وخته د سیاسي مبصر په توګه فعال پاتې شو، سربېره پر دې چې د چین انکشافي بانک په نړیوال بورډ کې د دندې ترسره کولو په ګډون یې ډېر نور سوداګریز ګټمن کارونه په هممهاله توګه ترسره کول.    

کیټېنګ د واک تر پرېښودلو وروسته، د خزانه دار په توګه د اسټرالیا د اقتصاد په عصري کولو کې د خپل رول په خاطر، تاریخ لیکونکو او مبصرینو ډېر وستایه، په داسې حال کې چې د نوموړي د لومړي وزارت د څرنګه والي په اړه د نظرونو اختلاف دی. کیټېنګ په ټول سیاسي طیف کې د خپل جذابیت، په مناظره کې د مهارتونو او د په اسټرالیا کې د استعمار د اغېزو او د ځایي اوسېدونکو د روغې جوړې په اړه په ریډفین پارک کې د هغه د مشهورې وینا په ګډون، د ټولنیزو نورمونو سره په زړورتیا د هغه د مخامخ کېدلو د تمایل په خاطر مشهور دی.   [۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

د ژوند لومړني ,وختونه او زده کړې[سمول]

کیټېنګ د ۱۹۴۴ز کال د جنوري په ۱۸ مه نېټه د نوي سویلي وېلس د سیډني ښار د ډارلینګورسټ ښارګوټي په سینټ مېرګېریټ روغتون کې وزېږېد. هغه د میني (کورنۍ نوم یې چاپمن) او مېتیو جان کیټېنګ په څلور اولادونو کې ترټولو مشر و. د هغه پلار د نوي سویلي وېلس دولتي ریل لارو لپاره د پښ په توګه کار کاوه. د کیټېنګ ټول نیکونه په اسټرالیا کې زېږېدلي وو. د پلار له اړخه هغه له آیرلېنډي نسبه مهاجرینو څخه و، چې په ګېلوې، روسکمان او ټیپرېري کې زېږېدلي وو. د مور له اړخه هغه ګډ انګلیسي او آیرلېنډي نسبه وو. د هغه مورنی نیکه فریډ چاپمن د دوه بندیانو جان چاپمن او سارا ګېلېر چې دواړه یې د غلا په تور په ۱۸۳۰ز لسیزه کې شړل شوي وو، زوی و.   [۱۵][۱۶][۱۷][۱۸]

کیټېنګ د لوېدیځ سیډني د کارګر مېشته ښارګوټي بېنکسټاون په دریم ماشال سرک کې واقع، د فېبرو سمنټو (fibro) او خښتو جوړ پلرني کور کې (چې د اپارتمان جوړو لپاره په ۲۰۱۴ز کال کې وران شو) له ۱۹۴۲ز کال څخه تر ۱۹۶۶ز کال پورې، را لوی شو. اني کیټېنګ، د یوې کمپنۍ رییسه او یوه سوداګره، د هغه خور وه. کیټېنګ په څوارلس کلنۍ کې د دي لا سال کالج—چې اوس لاسال کاتولیک کالج بلل کېږي پرېښود، لوړو زده کړو ته د دوام ورکولو په ځای يې د سیډني کاونټي په برښنا رسوونکې شورا کې د مونشي په توګه کار پیل کړ. کیتینګ د خپلو زده کړو د لا ډېر والي لپاره، د بلمور په تخنیکي عالي ښوونځي کې هم داخله واخیسته. نوموړي وروسته د یوې سوداګریزې اتحادیې لپاره د مرستیال محقق په توګه کار وکړ، پس له هغې چې په شرایطو برابر شو د کارګر ګوند سره یوځای شو. په ۱۹۶۶ز کال کې هغه د نوي سویل د ځوان کارګر ګوند مشر شو.    [۱۹][۲۰][۲۱][۲۲]

د سیاسي حرفوي ژوند پیل[سمول]

کیټېنګ په اتحادیو او ځوان کارګر ګوند کې، چې وروسته د ځوانانو شورا په نامه مشهور شو، د خپلو اړیکو له طریقه د کارګر ګوند د مخورو څېرو لکه، لوري بریرټون، ګېرهام ریچارډرسن او باب کار، سره ولیدل. نوموړي همدارنګه د نوي سویلي وېلس د لومړي وزیر جېک لانګ سره ملګرتیا جوړه کړه، چې وروسته کیتینګ د خپل سیاسي مشاور په توګه وټاکه. په ۱۹۷۱ز کال کې نوموړی په کارګر ګوند کې د لانګ په بیا منلو بریالی شو. کیټېنګ د سیډني د لوېدیځې برخې د بلاکسلنډ ټاکنیزې حوزې د نوماندۍ څوکۍ په لاسته راوړلو کې بریالی شو په ۱۹۶۹ز کال کې کله چې یې عمر یوازې ۲۵ کاله و، د استازو مجلس ته انتخاب شو.     [۲۳][۲۴]

کیټېنګ په لومړیو کې په ټولنیزه توګه زیات محافظه کار و؛ په خپله لومړۍ وینا کې هغه اعلان وکړ چې لیبرال حکومت "په انساني ځواکونو کې د ښځو د شمېر د زیاتولو په اړه مبالغه کړې ده. دا داسې یو عمل دی چې د ویاړ کولو پر ځای، زه فکر کوم موږ باید ورباندې وشرمېږو". نوموړي په ۱۹۷۳ز کال کې د همجنسبازۍ د قانوني کولو لپاره د لومړي وزیر جان ګورټون خلاف رایه ورکړه. د ټام یورن په وینا هغه په اصل کې "خورا تنګ-نظری ځوان و"، چې وروسته "بالغ" شو او په ټولنیزه توګه یې محافظه کاري په کراتو راکمه شوه.  [۲۵][۲۶][۲۷]

سرچينې [سمول]

  1. SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w62g52wn — subject named as: Paul Keating — د نشر نېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Paul-Keating — subject named as: Paul Keating — د نشر نېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سرليک: Encyclopædia Britannica
  3. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/keating-paul-john — subject named as: Paul John Keating — د نشر نېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — سمونګر: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus او Wissen Media Verlag
  4. Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/30592 — subject named as: Paul Keating — سرليک: Proleksis enciklopedija او Opća i nacionalna enciklopedija
  5. subject named as: Paul Keating — Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000019514 — د نشر نېټه: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. Johnson, Carol. "How Paul Keating transformed the economy and the nation". The Conversation (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۱۷ جون ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. (په 2013-11-11 باندې). The collected insults of former PM Paul Keating. ABC News.
  8. "Federal Newspoll Archive". د لاسرسي‌نېټه ۰۳ جولای ۲۰۲۲ – عبر Infogram. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  9. "Unforgettable Speeches (ABC Radio National)". www.abc.net.au. د لاسرسي‌نېټه ۱۷ جون ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  10. Conversation, Paul Strangio for the (2021-08-02). "Who was Australia's best prime minister? Experts rank the winners and dunces". the Guardian (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۱۷ جون ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  11. "Ranking Australia's prime ministers". The Sydney Morning Herald. 25 June 2010. د لاسرسي‌نېټه ۱۷ اگسټ ۲۰۱۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  12. "Prime ministers' rank and file". The Age. 18 December 2004. د لاسرسي‌نېټه ۳۰ ډيسمبر ۲۰۱۷. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  13. Walker, Tony; Koutsoukis, Jason; "The good, the bad and the couldabeens", The Australian Financial Review, 3 January 2001.
  14. Johnson, Carol. "How Paul Keating transformed the economy and the nation". The Conversation (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۱۷ جون ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  15. Day (2015), p. 3.
  16. Day (2015), p. 8.
  17. Day (2015), p. 10.
  18. David Day (2015). Paul Keating: The Biography. Fourth Estate. د کتاب پاڼې 17. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  19. "Civicsandcitizenship.edu.au". Civicsandcitizenship.edu.au. 14 June 2005. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ اپرېل ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  20. "Civics | Paul Keating (1944–)". Civicsandcitizenship.edu.au. 14 June 2005. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ اپرېل ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  21. "Paul Keating: before office". Australia's Prime Ministers. National Archives of Australia. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ اکتوبر ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  22. (په 22 September 2021 باندې). From a KFC to a Centrelink: What the former homes of Australia's prime ministers have become.
  23. "Civics | Paul Keating (1944–)". Civicsandcitizenship.edu.au. 14 June 2005. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ اپرېل ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  24. "Former PM Paul Keating and historian Frank Cain discuss Jack Lang's life, legacy and the Depression". Australian Broadcasting Corporation. 17 November 2005. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ اپرېل ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  25. . Dread and dry mouth: first speeches in Parliament. Sydney Morning Herald
  26. "Parliament 1973: baby steps on Australian gay law reform". Q News. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  27. "Keating, on life, politics, and the day he suggested arresting the Governor-General". The Conversation. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)