هورمون

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل

هورمون (په انگرېزي: Hormone) (له يوناني ژبې ὁρμή - چې مانا يې "دحركت قوه، محرك، انيگيزه" ده) يا هورمونونه کيميايي توکي دي چې د ژونکو لخوا افرازېږي او د بدن د بلې برخې په ژونکو خپله اغېزه ښکاره کوي. د سلولي مېټابوليزم لپاره د ډېرې لږې کچې هورمون ته اړتيا شته. دا يوه اهمه کيميايي استوزه ده چې د يوې ژونکې نه بلې ژونکې ته يو سگنال ور رسوي. د ټولو گڼ ژونکيو اورگانيزمونو بدن هورمونونه جوړوي؛ بوټي هم هورمونونه جوړوي او د فايټوهورمون په نامه يادېږي. په بدن کې هورمونونه د وينې د بهير له لارې خپلو موخن ځايونو ته لېږدول کېږي. د هورمونونو په وړاندې يواځې هغه ژونکې اغېزمن ځواب ښکاره کوي کوم چې پخپل ځان کې د يوه يوه ټاکلي هورمون رېسېپټورونه لري. هورمونونه د پروټيني ريسېپټورونو سره ځان نښلوي او په نتيجه کې د يوه سېگنال د لېږد مېکانيزم فعالېږي او بيا د اغېزمننونکو ژونکو لخوا ځانگړی ځوابي غبرگون راولاړېږي.

اېنډوکرايني هورموني ماليکيولونه په مستقيمه توگه په وينه کې افرازېږي، خو اېکسوکرايني هورمونونه يا په بله وينا اېکټوهورمونونه په مستقيمه توگه په يوه مرغړي يا غدې کې افرازېږي او بيا له هماغه مرغړي نه د وينې بهير ته لار پېدا کوي او يا هم له يوې ژونکې نه بلې ژونکې ته د ډفيوژن په مرسته لېږدل کېږي چې پروسه يې د پاراکراين سگنال لېږنې په نامه يادېږي.