سور
سور رنګ (انګليسي ژبه: Red) د رڼا د طیف له هغو لومړنیو رنګونو څخه دی چې د لیدو وړ څپو په اوږدو کې تر ټولو اوږده موج لرونکی طول لري. دا رنګ په طبعیت کې د ځواک، انرژۍ او حیاتي ځواک سمبول ګڼل کېږي او په انساني کلتورونو کې د بېلابېلو ماناګانو لکه مینه، غوسه، خطر او قربانۍ لپاره کارول شوی دی. له علمي پلوه، سور رنګ د رڼا په طیف کې هغه مهال څرګندېږي چې د څپې اوږدوالی یې نږدې له ۶۲۰ څخه تر ۷۴۰ نانومیټرو پورې وي. په ډېری تمدنونو کې دا رنګ د وینې او اور سره د تړاو له امله د ژوند او حرکت نښه ګڼل شوې او په هنر او معمارۍ کې د لیدونکي د پاملرنې راجلبولو لپاره ترې ګټه اخیستل کېږي. د انسان پر ارواپوهنه د سور رنګ اغېزې خورا ژورې دي، ځکه چې دا رنګ د عصبي سیسټم د هڅولو او د زړه د درزا د زیاتولو وړتیا لري. په ارواپوهنه کې سور رنګ د هیجان او فزیکي فعالیت محرک بلل کېږي او ډېری وخت په نښو او اشارو کې د خطر یا احتیاط د خبرداري په توګه کارول کېږي. په ټولنپوهنه کې دا رنګ په بیرغونو، انقلابونو او سیاسي حرکتونو کې د مقاومت او مېړانې د سمبول په توګه ریښه لري. له بلې خوا، په ډېری ختیځو کلتورونو کې سور رنګ د نېکمرغۍ، خوښۍ او سوکالۍ نښه ده چې په ودونو او جشنونو کې د یو بنسټیز عنصر په توګه کارول کېږي. په صنعت او تجارت کې سور رنګ د پېرودونکو د اشتها او پاملرنې د پارولو لپاره یو پیاوړی ابزار ګڼل کېږي، چې له همدې امله په ډېری سوداګریزو نښو یا لوګوګانو کې په پراخه کچه لیدل کېږي. په بشري علوم او کلتوري مطالعاتو کې دا ثابته شوې چې د رنګونو انتخاب یوازې د خوند خبره نه ده، بلکې د یوې ټولنې له تاریخي او مذهبي باورونو سره ژور تړاو لري. په پای کې دا ویلای شو چې سور رنګ د انسان په ژوند کې له بیولوژیکي اړتیاوو نیولې تر مانیزو مفاهیمو پورې په هر پړاو کې شتون لري او د تمدنونو په ادبي او هنري هستیو کې یې تل یو ځانګړی او اغېزناک ځای ساتلی دی.
د سور رنګ تخنیکي او سمبولیک اړخونه
فزیکي ځانګړتیاوې د رڼا په طیف کې تر ټولو ټیټه فریکونسۍ او تر ټولو اوږد طول موج لري چې له امله یې له لیرې واټن څخه په اسانۍ لیدل کېږي. بیولوژیکي اغېزې د اډرینالین د کچې په لوړولو او د اشتها په زیاتولو کې رول لري چې په بدن کې د فزیکي غبرګونونو لامل ګرځي. کلتوري سمبولیزم په بېلابېلو ټولنو کې د مېړانې، قربانۍ او همدا راز د مینې او صمیمیت د څرګندولو لپاره یو نړیوال ژبه ګڼل کېږي. په هنر او ډیزاین کې د تمرکز د رامنځته کولو او د یوې ځانګړې موضوع د روښانولو لپاره د یو لومړني او غالب رنګ په توګه کارول کېږي.
سرچینې
Encyclopedia Britannica - The Science of Color: Red Psychology Today: The Impact of Color Red National Geographic - Cultural Significance of Colors Pantone Color Intelligence - Meaning of Red[مړه لينکونه]