منځپانگې ته ورتلل

جان هونیاډي

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
جان هونیاډي
Hunyadi János (هنګري) پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
اړوند
زېږونځای
unknown (en) ژباړل پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
ښاروندتوب
زېږون نېټه
۱۴۰۷[۱][۲][۳] پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
مړينې نېټه
۱۱ اگست ۱۴۵۶[۱] پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
مړينې لامل
مړينې ځای
Zemun (en) ژباړل پر ویکي‌ډېټا د دې ارزښت سمول
مړينې لامل
ښخولو ځای
ژبې
ګوند
دنده
ټوليز مالومات
عمومي مالومات
وروڼه او خويندې
دین
اړين مالومات
مهمې پېښې
جګړه

جان هونیاډ یا جان هونیاډي ( ۱۳۸۷ – ۱۴۵۶ ) د هنګري هیواد پوځي او سیاسي مشر او سیمه ییز واکمن وو، چي په ۱۳۸۷ لمریز کال کي د هنګري سلطنت په لویدیځ کي د هنډوارا په ښار کي وزېږېدی. نوموړي د 1441 زیږدیز کال څخه تر خپل مرګ پوري د عثماني امپراتورۍ په وړاندې د پولو د دفاع مسولیت په غاړه درلود، او د 1446 او 1453 کلونو تر منځ د ارډیل (ټرانسلوانیا) د سلطنت تاریخي سیمي او د هنګري د سلطنت تر واک لاندي یو شمېر سیمو له واليانو څخه وو. جان هونیاډي د عثماني واکمنۍ په وړاندي د سختو جګړو سره سره چي نوموړي ورباندي مشهوره وو، دوه ځله پرله پسې د هغوی څخه ماته هم وخوړه چي لمړۍ ماته یې په 1444 او دوهمه یې په 1448 کال کي رامنځ ته سول، او عثماني واکمنۍ د زرګونو سرتیرو په تلفاتو ورکولو سره نوموړی تیښتي ته اړ ایستی.

د هنګري، رومانیا، سربیا او بلغاریا په تاریخونو کي د هغه جګړو او تلفاتو له امله چي جان عثمانیانو ته واړول، د بېلابیلو ټبرونو ترمنځ د یو ځواکمن شخص په توګه پېژندل کیږي.

په پنځلسمه زیږدیزه پېړۍ کي د روم پاپ پیوس جان هونیاډي ته د مسیح د اتل لقب ورکړ. د عثماني واکمنۍ په تاریخونو کي بیا جان یو له هغه کسانو څخه دی چي په پنځلسمه پېړۍ کي يې زرګونه ترک مسلمانان او عثماني سرتیري شهیدان کړه او د هنګري سلطنت ته یې د مسلمانانو د ننوتلو مخه څو کاله ډپ کړې وه.

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ويل شوي په: SNAC. SNAC ARK ID: w6ff4s5m. Subject named as: John Hunyadi. بياځلي سمون: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷. اثر ژبه: انګليسي ژبه.
  2. ويل شوي په: Great Norwegian Encyclopedia. Great Norwegian Encyclopedia ID: János_Hunyadi. Subject named as: János Hunyadi. اثر ژبه: بوکمول ژبه. ISSN: 2464-1480.
  3. ويل شوي په: Sapere Encyclopedia. De Agostini ID: Hunyadi,+János+(reggente+d'Ungheria). Subject named as: János Hunyadi. اثر ژبه: اېټاليايي ژبه. خپرېدو نېټه: ۲۰۰۱. خپروونکی: De Agostini Editore.