بادن ورتمبرګ آیالات

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

بادن ورتمبرګ په الماني Baden-Württmberg) د ]]المان]] هیواد هغه یوازینی آيالات دی چې د ټاکنو (ټول پوښتنې) په ترڅ کي منځ ته راغلی دی. د ۱۹۵۱ م مېلادي کال د ډسمبر د مياشتې په ۱۶ مه نېټه په دغه سيمه کې يوه ټول پوښتنه يا رېفرېنډم تر سره شو. ځايي ښځو او نارينو د خپلو رايو په اکثريت سره دې ته لاره هواره کړه چي د پخوانیو دریوو آيالاتونو بادن ورتمبرګ، ورټم بېرگ هوهن څولرن او د باډن د ايالت څخه يو نوی ايالت جوړ کړی شي. معنی دا چي درې واړه د باډن ورټم بېرگ په نوم سره يو ځای کړل سي. ددغه ايالت د منځ ته راتلو رسمي نېټه د ۱۹۵۲ م مېلادي کال د اپريل ۲۵ مه نېټه ده.

Baden-Württemberg
Baden-Württemberg
د Baden-Württemberg انځور
د Baden-Württemberg انځور

Baden-Württemberg

کورډېناټونه: ۴۸°۳۲′۱۶″شمال ۹°۰۲′۲۸″ختیځ / 48.537777777778°شمال 9.0411111111111°ختيځ / 48.537777777778; 9.0411111111111  د کوارډينېټي موقعيت (P625) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي[۱]
د رامنځته کېدو نېټه ۲۵ اپرېل ۱۹۵۲  د بنسټ ايښودنه (P571) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
ادارې وېش
هیواد المان
پلازمینه شتوتګارت
حکومت
 • هيئة Landtag of Baden-Württemberg
 • والی وین فرید کریتشمن (کينډۍ:Polparty)
 • Governing parties کينډۍ:Polparty / کينډۍ:Polparty
 • Bundesrat votes 6 (of 69)
سیمه[۲]
 • Total ۳۵٬۷۵۱٫۴۶ کلوميټر٢ (۱۳٬۸۰۳٫۷۲ میله  مربع)
لوړوالی 327 متر[۳]  د elevation above sea level (P2044) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
د نفوس شميرنه (2017-12-31)[۴]
 • Total ۱۱٬۰۲۳٬۴۲۴
 • د نفوسو کثافت ۳۱۰/کلوميټر٢ (۸۰۰/ميله مربع)
آخر معلومات
وخت زون CET (ه.ن.و+1)
 • توقيت صيفي CEST (ت.ع.م +2)
جيو کوډ 2953481[۵]  د GeoNames ID (P1566) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي
أيزو 3166 DE-BW
GDP (nominal) €477/ $561 billion (2016)[۶]
GDP per capita €42,000/ $49,400 (2015)
NUTS Region DE1
HDI (2017) 0.950[۷]
very high · 2nd of 16
رسمي ويبپاڼه www.baden-wuerttemberg.de
  د د کامنز انځورتون (P935) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي

ډېر عايدات اوکمه بې روزگاري[سمول]

باډن ورټمبرگ

وروسته له دې چي باډن ورټم بېرگ د نوي ايالت په ډول منځ ته راغلی، په ډېر لږ وخت کي دغه ايالت ډېر پر مخگ وکړی او اوس د المان په تر ټولو بريالي ايالتونو کي شمېرل کيږي. ددغه ايالت وگړي د ټول المان د اوسط په پرتله جگ معاشونه لري او د المان د نورو ټولو ايالتونو په پرتله دلته بې روزگاره انسانان کم دي. په ۲۰۰۸ م مېلادي کال پدغه ايالت کي ۴.۵ فيصده وگړي بې روزگاره وه او هغه پداسي حال کي چي د ټول المان په کچه اوسطا ۸.۲ فيصده وگړي بې روزگاره وه.

„بېله معياري الماني زموږ نور هر څه زده دي.“

دباډن ورټم بېرگ ایالت د نورو گڼ شمېر ځانگړتياو تر څنگ د ټولې اروپا پر سطح د نوي صنعتي ټېکنالوجۍ او علمي اوساينسي څېړنو له وجي منل سوی او پېژندل سوی دی. د اروپا د نورو ټولو سيمو په پرتله پدغه ايالت کي پر علمي او ساينسي څېړنو زياتي پيسې لگول کيږي. باډن ورټم بېرگ د ۲۰۰۷ م مېلادی کال راهيسي د غورو او فوق العاده پوهنتونونو د ځای د نوم درلودلو اعزاز لري.

دباډن ورټم بېرگ د عايداتو تر ټولو مهمه څانگه د موټر جوړولو صنعت دی. دغه صنعت په علمي او ساينسي څېړنو کي هم زياته پانگونه کوي. نامتو موټر جوړونکي صنعتونه لکه ډايملر، پورشه او بوش په باډن ورټم بېرگ کي خپلي مرکزي نمايندگۍ لري. د باډن ورټم بېرگ په اقتصادي بريا کي د هغو متوسطه او کوچني تجارتي او کسبي شرکتونو لاس هم سته، چي پدغه ايالت کي کار کوي او د وگړو د ښه اقتصادي حالت سبب گرځي.

علم او پوهه، صنعت او طبعي منظرې[سمول]

  • نفوس = ۱۰.۷ مليونه
  • احاطه = ۳۵۷۵۰ کلوميتره مربع
  • د ايالت پلازمېنه = شټوټ گارټ
  • د منځ ته راتلو نېټه = ۲۵/۰۴/۱۹۵۲
  • مهمې اقتصادي څانگي = ماشين جوړونه، موټر جوړونه

ددغه ايالت د ښه معيار اصول د زياتو خلکو لپاره کشش لري. پدغه ايالت کي د المان بهترينه ريسټورانټونه، بېلا بېل مشروبات او يوه بډايه کلتوري ظهور اوصحنې تر څنگ قدرتي او طبعي ځايونه هم سته.

په همدې وجه دغه ايالت ته زيات سېلانيان راځي. پداسي حال کي چي هر کال پدغه ايالت کي څلوېښت مليونه سېلانيان شپې کوي، د المان د بايرن ايالت نه وروسته دغه د المان تر ټولو زيات سېلانيان را جذبوونکی ايالت دی. په باډن ورټم بېرگ ايالت کي گڼ طبعي ځنگلات سته چي د تور ځنگلونو په نامه ياديږي. دغه ځنگلونه چيري چي په زړه پوري درې، غونډۍ، د بزگرو ښکلې کورونه، د گلونودرې مايناو او غايشه ناو سته، د سېلانيانو په راجذبولو کي ستر رول لوبوي. د گلونو د درې په نوم سېمي مايناو او غايشه ناو د ملگرو ملتونو د ټولنې يونېسکو لخوا د نړۍ وال کلتور ميراث ټاکل سوي دي. ددې تر څنگ ښارونه لکه هايډل بېرگ، ټيوبينگن، فرای بورگ او کونسټانڅ د سېلانيانو د توجه مرکز وي.

سرچينې[سمول]

  1.  تصنيف:مرجع جغرافي من ويكي بيانات د OSM relation ID (P402) برخه د ويکيډاټا له لارې سمه کړي سرچینه په ويکيډاټا کي
  2. . The State and its people. Baden-Württemberg.
  3. GeoNames ID: https://www.geonames.org/2953481 — منښتلیک: Creative Commons Attribution 3.0 Unported
  4. (په 2018 کې). Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2017. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg.
  5. منښتلیک: Creative Commons Attribution 3.0 Unported
  6. . Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – in Deutschland 1991 bis 2016 nach Bundesländern (WZ 2008) – VGR dL.
  7. . Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab.