استونیا

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
(له اسټونيا نه مخ گرځېدلی)
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

دایستونیا جمهوریت، يا استونیا (ایستونیايي: Eesti Vabariik يا Eesti) په سهېلي اروپا کې پروت يو هېواد دی. چې د ۲۰۰۴ زېږيز کال نه راپدېخوا د اروپايي ټولنی غړيتوب لري. دا هېواد په سهېل کې د فینلنډ نه د نرې فینلنډي خليج په مرسته بېل شوی دی او د لويديځ له خوا د بالتیک دا هېواد د سويډن نه بېلوي. ددغه هېواد سمندر غاړي ۳۷۹۴ کيلومتره اوږدوالی لرې. همداشان دا هېواد په ختيځ کې د روسیه سره ۲۲۹ کیلومتره ګډه پوله لري او په سوېل کې د لاتویا سره ۳۳۹ کيلومتره ګډه پوله لري. د استونیا پلازمینه د تالین ښار دی.

ایستونی جومهوریتی
Eesti Vabariik (کينډۍ:ISO 639 name et)
Flag of Estonia
بيرغ
رسمي نښان of Estonia
رسمي نښان
سرود: 
Location of  استونیا  (dark green) – on the European continent  (green & grey) – in the اوروپا بیرلیگی  (green)  —  [Legend]
Location of  استونیا  (dark green)

– on the European continent  (green & grey)
– in the اوروپا بیرلیگی  (green)  —  [Legend]

پلازمېنه
او لوي ښار
تالین
۵۹°۲۵′ شمال ۲۴°۴۵′ ختیځ / 59.417°شمال 24.750°ختيځ / 59.417; 24.750
رسمي ژبې استونیایي
قومي ډلې (2018[۱])
پيژندګلوي استونیا
حکومت Unitary parliamentary ولسمشریزه
Kersti Kaljulaid
Jüri Ratas
قانون جوړونه Riigikogu
Independence
12 افریل 1917
24 فبرورې 1918
2 فبرورې 1920
1940–1991
20 اګست 1991
1 مې 2004
سیمه
• اوبه (٪)
4.45%
ټولټال سيمه 45,227[۲]
د کثافاتو نړيوال ريکاډ 194th
• 2011 سرشمېرنه
1,294,455[۳]
کثافت 28
ن خ د ت (پي پي پي) 2018  د اټکل له مخې
• ټول
$44.196 میلیارده[۴]
• پر نفر
$33,553[۴] (43rd)
نا خالص داخلي تولید (نومي) 2018  د اټکل له مخې
• ټول
$29.527 billion[۴]
• پر نفر
$22,417[۴] (40th)
ګيني (2016) negative increase 32.7[۵]
منځنۍ
د بشري پرمختيا اندازه  (2017)  0.871[۶]
ډېره لوړه · 30th
پيسې یورو () (EUR)
وخت زون EET (يو ټي سي+2)
• اوړي (دورخکو)
EEST (يو ټي سي+3)
د موټر چلولو لورې right
د ټیلیفون کوډ +372
انټرنېټ کوډ .eee
  1. According to the Constitution of Estonia, Estonian is the sole official language.[۷] In southern counties, Võro and Seto are spoken along with it. روسي is spoken in parts of Ida-Virumaa and Tallinn.
  2. Including 5.4% Võros and 0.93% Setos.[۸]
  3. ۴۷٬۵۴۹ km2 (۱۸٬۳۵۹ sq mi) were defined according to the Treaty of Tartu in 1920 between Estonia and شوروي اتحاد (then کمونیزم Bolshevik revolutionary government before 1923 organization of USSR). Today, the remaining ۲٬۳۲۳ km2 (۸۹۷ sq mi) are part of روسیه/روسیه. The ceded areas include most of the former Petseri County and areas behind the ناروا چایی including ایانقورود (Jaanilinn).[۹] پچوری remains under Russian administration.
  4. Also .eu, shared with other member states of the European Union.

وګړي

په استونیا کې میشت قومونه
استونیایان
  
۶۸٫۷%
روسان
  
۲۴٫۸%
اوکراینیان
  
۲٫۰%
بلاروسیان
  
۱٫۱%
فنلنډیان
  
۰٫۸%
نور
  
۱٫۶%

د دویمې نړیوالې جکړې نه مخکی د استونیا ۸۸% سلنه وګړي استونیایان وو اما د پخوانی شوروی اتحاد د پلانوړو پراساس چې له هغې مخې به یې روسان په استونیا کې میشتول اوسمهال د استونیایانو فیصدې ۶۱% سلنو ته راټیټه شوې ده.

جغرافیه

ټومبل استونیا د بالکان په شمال کې ترټولو کوچینی عیواد. یاد هیواد ۲۲۷'۴۵ مساحت لري.

اداری ویش

  1. ایدا مرکز یووی
  2. پارنو مرکز پارنو (پارنو)
  3. پولوا مرکز پولوا (پولوا)
  4. تارتو مرکز تارتو (تارتو)
  5. رپلا مرکز رپلا (رپلا)
  6. ساره مرکز کورساره
  7. لنه مرکز راکوره
  8. لنه ولایت مرکز هاپسالو
  9. هاریو مرکز تالین
  10. هیو مرکز کاردلا
  11. والګا مرکز والګا (والګا)
  12. وورو مرکز وورو (ږورو)
  13. ویلیاندی مرکز ویلیاندی (ویلیاندی)
  14. یاروا مرکز پایده
  15. یوګوا مرکز یوګوا

سیاسی جوړښت

کلتور

د استونیا هیواد رسمي ژبه استونیایي ده.

اقتصاد

دین

تاريخ

آرنۍ ليکنه: د اېسټونيا تاريخ

د ساینسي تيورۍ له اساسه داسې ښايي چې په اسټونيا کې د انسان درک اله مالوم شو کله چې 11,000–13,000 کاله کلونه وروسته په سیمه کې واورې اوبه شوې.

  1. . POPULATION BY SEX, ETHNIC NATIONALITY AND COUNTY, 1 JANUARY. ADMINISTRATIVE DIVISION.
  2. . Minifacts About Estonia 2017.
  3. . PHC 2011 RESULTS. Statistics Estonia
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ . Estonia. International Monetary Fund
  5. . Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer
  6. . 2015 Human Development Report. United Nations Development Programme
  7. Constitution of the Republic of Estonia, 6th article
  8. Võrokesed ees, setod järel. postimees.ee (13 جولای 2012).
  9. Territorial changes of the Baltic states Soviet territorial changes against Estonia after نړۍ (1939-1945)
  10. . Immigration exceeded emigration for the third year in a row - Statistics Estonia.