منځپانگې ته ورتلل

اسټوريوډ (کوچنۍ سياره)

وېبتړنې سمول
د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

اسټوريوډ د لمريز نظام د داخلي برخې يوه کوچنۍ سياره ده. له تاریخي اړخه، دا اصطلاح په ټولو هغو اسماني اجسامو عملي کېږي چې د لمر په شا اوخوا کې راڅرخي، کوم چې په يو تيليسکوټ کې په يوه ډيسک (ټيکلي) بدل شوي نه دي او نه دي ليدل شوي، چې د لکۍ په څېر د يوه فعال لکس لرونکي ستوري ځآنګړتياوې ولري. کله چې په بهرني شمسي نظام کې کوچنۍ سيارې کشف شوې، کومې چې د لکۍ لرونکو په څېر له خوشې کېدو نه د غني سطحو لرونکې وې، همدې سيارو ته د کوچنيو سيارو په اصلي کمربند کې له شته جسمونو نه توپير ورکړل شو. په همدې بنسټ، د «کوچنۍ سيارې» اصطلاح، د لمريز نظام داخلي برخې کوچنيو سيارو او هغو سيارو  ته ويل کېږي، چې له مشتري سره په شریک څرخځای (مدار) کې دي. سترو سيارو ته ډېر ځله سياره ډوله ويل کېږي. 

ټولکتنه

[سمول]

د اسټوريوډ (کوچنيو سيارو) شمېر ميليونونو ته رسېږي: ډېری يې د کوچنيو سيارو ټوټه ټوټه شوي پاتې شوني دي، د ځوان لمر په لمريزو نيبولا (ګرد ډوله) کې هغه اجسام دي چې کله هم دومره ستر نه شول، چې سيارې ځينې جوړې شي. د پېژندل شويو اسټوريوډز غوڅ اکثريت يې د دې سيارو په هغه مرکزي کمربند (مدار) کې راڅرخي، کوم چې د مريخ او مشتري د مدارونو تر منځ پروت دی، يا يې له مشتري سره مدار شريک دی (د مشتري تروجانز). په هر حال، له ځمکې سره د نژدې جسمونو په ګډون، نورې څرخېدونکې کورنۍ هم د پام وړ شمېر لري. يوازې پاتې شوې اسټوريوډز د خپلو ځانګړتياوو په نظر کې نيولو سره ډلبندي کېدای شي، چې اکثريت يې په درېو مهمو ډلو کې دي: C-type, M-type او S-type دي. دا نومونه په ترتيب سره له کاربن نه د ډکو، فلزي او سيليکات (ډبرين) ترکيبونو په نامه اېښودل شوي دي. د اسټورايډز اندازې يو له بل نه ډېر توپير لری؛ تر ټولو ستر يې، سيريس، نږدې زر کيلو متره (۶۰۰ ميله) خپور دی او دومره ستر دی چې يوه کوچنۍ سياره بلل کېدای شي.

کوچنۍ سيارې، تر يو بريده په خپل ځان کې له لکۍ لرونکو او اسماني ډبرو نه جلا دي. د لکۍ لرونکو سره توپير يې يو د جوړښت له اړخه دی: په داسې حال کې چې کوچنۍ سيارې تر ډېره بريده له کاني موادو او ډبرو جوړې شوې دي، لکۍ لرونکي له ګرد او يخ نه جوړ شوي دي. سربېره پر دې، کوچنۍ سيارې له لمر سره نژدې ځای کې جوړې شوې دي چې د لکۍ لرونکو د پراختيا مخه نيسي. د دواړو تر منځ توپير په اندازه (غټوالي، کوچنيوالي) کې دی: اسماني ډبرې يا يو ميتر يا له دې هم کم قطر لري، په داسې حال کې چې کوچنۍ سيارې له يو ميتر نه زيات قطر لري. وروستی توپير يې دا دی چې ،شونې ده شهاب ثاقب د لکۍ لرونکي يا د کوچنۍ سيارې له موادو نه منځ ته راشي.

يوازې يوه کوچنۍ سياره « 4 Vesta» چې په پرتليز ډول انعکاسي سطحه لري، شونې ده چې په رڼو سترګو وکتل شي (د کومې وسيلې له کارولو پرته)، دا چاره يوازې په ډېر تياره اسمان کې شونې ده، کله چې هغه په ښه موقعيت کې وي. ډېر کم ځله، کوچنۍ سيارې چې له ځمکې سره نژدې تېرېږي، شونې ده چې د لنډ وخت لپاره په رڼو سترګو وکتل شي. د ۲۰۲۰ز کال د مارچ په مياشت کې، د کوچنيو سيارو مرکز د لمريز نظام له دننه او بهر نه د ۹۳۰۰۰۰ کوچنيو سيارو معلومات درلودل، د کومو له منځه چې نږدې ۵۴۵۰۰۰ په اړه دومره معلومات و چې شمېريز نوم ورکړل شي.

ملګرو ملتونو د جون دېرشمه نېټه، د کوچنيو سيارو نړيواله ورځ اعلان کړې، تر څو عامو خلکو ته د دې سيارو په اړه معلومات برابر کړي. د کوچنيو سيارو نړيواله ورځ د ۱۹۰۸ز کال د جون مياشتې په دېرشمه نېټه د روسيې فدراسيون په سايبيريا سيمه د ټنګوسکا کوچنۍ سيارې د ټکر د نېټې له کليزې سره برابره ده. [۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸]

کشف

[سمول]

لومړۍ کشف شوې کوچنۍ سياره «سيرس» وه، په اصل کې فکر کېده چې دا يوه نوې سياره ده. له دې وروسته دې ته ورته نور جسمونه وموندل شول، کوم چې د هغه مهال د وسايلو په مرسته د رڼا د ټکو په څېر برېښېدل، لکه ستوري داسې، د سيارې د ټيکلي په څېر يې هېڅ نه يا ډېر کم څه ليدل کېدل، خو بيا هم د خپل خوځښت له امله له ستورو نه جلا کولای شول.  دې چارې د فلکياتو پوهاند «سروليام هرشل» دې ته وهڅاوه چې د « asteroid» نوم وړانديز وکړي، چې په يوناني ژبه کې په « ἀστεροειδής» بڼه ليکل کېږی او معنا يې ده، د ستورې په ډول يا د ستورې بڼې ته ورته. دا ټکی له لرغونې يوناني ژبې د « ἀστήρ» لفظ نه اخستل شوی دی چې معنا يې ده ستوری يا سياره. د نولسمې پېړۍ د دويمې نيمايي په لومړيو کې، د « asteroidکوچنۍ سياره» او « planetسياره» اصطلاحات (چې د تل لپاره کوچنۍ نه وي) بيا هم د يو بل پر ځای کارېدل.

د کشف کېدو زماني جدول

  • تر ۱۸۴۹ز کال پورې لس دانې کشف شوې وې.
    • سيرسو ۱۸۰۱
    • پالاس-۱۸۰۲
    • جونو – ۱۸۰۴
    • ويسټا – ۱۸۰۷
    • اسټريا – ۱۸۴۵
    • په ۱۸۴۶ز کال کې، نيپټون سياره کشف شوه.
    • هبه – جولای ۱۸۴۷
    • اريس – اګست ۱۸۴۷
    • فلورا – اکتوبر ۱۸۴۷
    • ميتيس – ۲۵ اپريل ۱۸۴۸
    • هايجيا – ۱۲ اپريل ۱۸۴۹لس کوچنۍ سيارې کشف شوې وې.
  • تر ۱۸۶۸ز کال پورې ۱۰۰ کوچنۍ سيارې کشف شوې وې.
  • ۱۹۲۱ز کال پورې ۱۰۰۰ کشف شوې وې.
  • تر ۱۹۸۹ز کال پورې ۱۰۰۰۰  کشف شوې وې.
  • تر ۲۰۰۵ز کال پورې ۱۰۰۰۰۰ کشف شوې وې.
  • تر ۲۰۲۰ز کال پورې ۱۰۰۰۰۰۰ کشف شوې وې.

تاريخي کړنلارې

[سمول]

په تېرو دوو پېړيو کې د کوچنيو سیارو د کشف کړنلارو په هېښوونکي ډول پرمختګ کړی دی.

د اتلسمې پېړۍ په وروستيو کلونو کې، « Baron Franz Xaver von Zach» د فلکياتو د څلور وېشتو پوهانو يوه ډله جوړه کړه، تر څو د هغې ورکې شوې سيارې لټون وکړای شي، د کومې وړاندوينه چې د «تيتوس-بوډ» د قانون په مټ له لمر نه د شا او خوا « 2.8 AU» (د ستوريز واحد مقياس) واټن کې شوې وه. تر يو بريده له دې امله هم چې په ۱۷۸۱ز کال کې د سر وليام هرشل له خوا په لرې واټن کې د اورانوس په نوم يوه سياره کشف شوه، چې وړاندوينه يې د همدې قانون په مټ شوې وه. دې موخې ته د رسېدو لپاره اړينه ده چې په لاس رسم شوي اسماني جدول، د «زوډيکل» په ډله کې د ټولو ستورو لپاره چمتو شي، تر څو د تتوالي هغې درجې ته ورسېږي چې موافقه پرې شوې. له دې وروسته شپو کې، به يو ځل بیا د اسمان جدول جوړ کړای شي او هيله شته چې يو خوځېدونکی جسم به ولیدل شي. د اټکل شوې ورکې سيارې خوځښت، په يو ساعت کې شا اوخوا دېرش ثانيې قوس دی، چې په اسانۍ سره يې کتونکي له نورو بېلولای شي.[۹]

لومړی جسم «سرسس» د دې ډلې د يوه غړي له خوا کشف نه شو، بلکې په ناڅاپي ډول په ۱۸۰۱ز کال کې په سيسلي کې د «پالرمو» د څارنځای د رئيس جوزپه پياتزي له خوا کشف شوی و. هغه د ثور په برج کې ستوري ته ورته يو جسم کشف کړ او څو پرله پسې شپې يې د دې جسم د بې ځايه کېدو بهير وڅاره. د همدې کال په وروستيو کې، کارل فردريش ګاوس همدا مشاهدات وکارول، تر څو د دې ناڅرګنده جسم د مدار محاسبه وکړي، کوم چې د مريخ او مشتري سيارو تر منځ موندل شوی و. پياتزي ورته د سيريس په وياړ نوم ورکړ، سيريس د رومايانو د کرنې «خدای» و.

درې نورې کوچنۍ سيارې (2 Pallas, 3 Juno, and 4 Vesta) په راتلونکو څو کلونو کې کشف شوې، چې ويستا په ۱۸۰۷ز کال کې کشف شوه. د اتو کلونو اوږدو بې ګټې څېړنو نه وروسته، د فلکياتو پوهانو داسې وانګېرله چې، نورې نه شته او لټون ته يې د پای ټکی کېښود.[۱۰][۱۱][۱۲]

سرچینې

[سمول]
  1. ↑ "United Nations General Assembly proclaims 30 June as International Asteroid Day". Office for Outer Space Affairs (Press release). United Nations. 7 December 2016. UNIS/OS/478.
  2. ↑ "International cooperation in the peaceful uses of outer space". United Nations. Rapporteur: Awale Ali Kullane. 25 October 2016. ترلاسه‌کېدو نېټه 6 December 2016.{{cite web}}: CS1 maint: others (link)
  3. ↑ Stanley-Becker, Isaac (15 October 2018). "Stephen Hawking feared race of 'superhumans' able to manipulate their own DNA". The Washington Post. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 November 2018.
  4. ↑ کينډۍ:Cite periodical
  5. ↑ Bogdan, Dennis (18 June 2018). "Better Way To Avoid Devastating Asteroids Needed?". The New York Times. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 November 2018.
  6. ↑ Homer, Aaron (28 April 2018). "Earth will be hit by an asteroid with 100 percent certainty, says space-watching group B612". Inquisitr. خوندي شوی له the original on 27 March 2019. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 November 2018. The group of scientists and former astronauts is devoted to defending the planet from a space apocalypse.
  7. ↑ Chang, Kenneth (14 June 2018). "Asteroids and adversaries: Challenging what NASA knows about space rocks". The New York Times. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 November 2018. Two years ago, NASA dismissed and mocked an amateur's criticisms of its asteroids database. Now Nathan Myhrvold is back, and his papers have passed peer review.
  8. ↑ Threats from Space: A review of U.S. Government efforts to track and mitigate asteroids and meteors (PDF) (Report). Hearing before the Committee on Science, Space, and Technology. Vol. Part I and Part II. House of Representatives. 19 March 2013. p. 147. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 November 2018.
  9. ↑ McCall, Gerald J.H.; Bowden, A.J.; Howarth, Richard J. (2006). The History of Meteoritics and Key Meteorite Collections: Fireballs, Falls and Finds (in انګليسي). Geological Society of London. ISBN 978-1-86239-194-9 – via Google Books.
  10. ↑ Friedman, Lou. "Vermin of the Sky". The Planetary Society.
  11. ↑ Hale, George E. (1916). "Some Reflections on the Progress of Astrophysics". Popular Astronomy. Address at the semi-centennial of the Dearborn Observatory. Vol. 24. pp. 550–558 [555]. Bibcode:1916PA.....24..550H.
  12. ↑ Seares, Frederick H. (1930). "Address of the Retiring President of the Society in Awarding the Bruce Medal to Professor Max Wolf". Publications of the Astronomical Society of the Pacific. 42 (245): 5–22 [10]. Bibcode:1930PASP...42....5S. doi:10.1086/123986.
  13. Rob R. Landis; David J. Korsmeyer; Paul A. Abell; Daniel R. Adamo. A piloted Orion flight to a near-Earth object: A feasibility study (PDF). American Institute of Aeronautics and Astronautics (Report).[بشپړه سرچينه په کار ده]
  14. Borenstein, Seth (19 June 2014). "Rock that whizzed by Earth may be grabbed by NASA". Excite.com. AP News. خوندي شوی له the original on 21 June 2014. ترلاسه‌کېدو نېټه 20 June 2014.
  15. Soter, Steven (16 August 2006). "What is a Planet?" (PDF). ترلاسه‌کېدو نېټه 25 December 2017. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  16. Myhrvold, Nathan (23 May 2016). "Asteroid thermal modeling in the presence of reflected sunlight with an application to WISE/NEOWISE observational data". Icarus. 303: 91–113. arXiv:1605.06490. Bibcode:2018Icar..303...91M. doi:10.1016/j.icarus.2017.12.024. S2CID 118511665.
  17. Zappalà, V.; Bendjoya, Ph.; Cellino, A.; Farinella, P.; Froeschlé, C. (1995). "Asteroid families: Search of a 12,487 asteroid sample using two different clustering techniques". Icarus. 116 (2): 291–314. Bibcode:1995Icar..116..291Z. doi:10.1006/icar.1995.1127.
  18. Parker, J.W.; Stern, S.A.; Thomas, P.C.; Festou, M.C.; Merline, W.J.; Young, E.F.; Binzel, R.P.; Lebofsky, L.A. (2002). "Analysis of the First Disk-resolved Images of Ceres from Ultraviolet Observations with the Hubble Space Telescope". The Astronomical Journal. 123 (1): 549–557. arXiv:astro-ph/0110258. Bibcode:2002AJ....123..549P. doi:10.1086/338093.
  19. Atkinson, Nancy (8 October 2009). "More water out there, ice found on an asteroid". International Space Fellowship. خوندي شوی له اصلي څخه په 11 October 2009. ترلاسه‌کېدو نېټه 11 October 2009.
  20. Boyle, Alan (6 March 2015). "Dawn spacecraft slips quietly into orbit around dwarf planet Ceres". NBCNews.com. NBC Universal Media, LLC. ترلاسه‌کېدو نېټه 11 March 2015.
  21. Bus, S.J. (2002). "Phase II of the Small Main-belt Asteroid Spectroscopy Survey: A feature-based taxonomy". Icarus. 158 (1): 146. Bibcode:2002Icar..158..146B. doi:10.1006/icar.2002.6856. S2CID 4880578.
  22. Callahan, M.P.; Smith, K.E.; Cleaves, H.J.; Ruzica, J.; Stern, J.C.; Glavin, D.P.; House, C.H.; Dworkin, J.P. (11 August 2011). "Carbonaceous meteorites contain a wide range of extraterrestrial nucleobases". PNAS. 108 (34): 13995–13998. Bibcode:2011PNAS..10813995C. doi:10.1073/pnas.1106493108. PMC 3161613. PMID 21836052.
  23. "What is the difference between an asteroid and a comet?". Infrared Processing and Analysis Center. Cool Cosmos. Pasadena, CA: California Institute of Technology. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 August 2016.
  24. Campins, H.; Hargrove, K; Pinilla-Alonso, N.; Howell, E.S.; Kelley, M.S.; Licandro, J.; et al. (2010). "Water ice and organics on the surface of the asteroid 24 Themis". Nature. 464 (7293): 1320–132. Bibcode:2010Natur.464.1320C. doi:10.1038/nature09029. PMID 20428164. S2CID 4334032.
  25. Chapman, C.R.; Morrison, David; Zellner, Ben (1975). "Surface properties of asteroids: A synthesis of polarimetry, radiometry, and spectrophotometry". Icarus. 25 (1): 104–130. Bibcode:1975Icar...25..104C. doi:10.1016/0019-1035(75)90191-8.
  26. "What are asteroids and comets?". CNEOS. Frequently Asked Questions (FAQs). خوندي شوی له the original on 9 September 2010. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 September 2010.
  27. Courtland, Rachel (30 April 2009). "Sun damage conceals asteroids' true ages". New Scientist. ترلاسه‌کېدو نېټه 27 February 2013.
  28. Cowen, Ron (8 October 2009). "Ice confirmed on an asteroid". Science News. خوندي شوی له اصلي څخه په 12 October 2009. ترلاسه‌کېدو نېټه 9 October 2009.
  29. "DNA building blocks can be made in space, NASA evidence suggests". ScienceDaily. 9 August 2011. ترلاسه‌کېدو نېټه 9 August 2011.
  30. Encke, J.F. (1854). "Beobachtung der Bellona, nebst Nachrichten über die Bilker Sternwarte". Astronomische Nachrichten. 38 (9): 143. Bibcode:1854AN.....38..143.. doi:10.1002/asna.18540380907.
  31. Mandelbaum, Ryan F. (21 June 2018). "America isn't ready to handle a catastrophic asteroid impact, new report warns". Gizmodo. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2018.
  32. Gould, B.A. (1852). "On the symbolic notation of the asteroids". Astronomical Journal. 2: 80. Bibcode:1852AJ......2...80G. doi:10.1086/100212.
  33. Hilton, James L. (17 September 2001). "When did the asteroids become minor planets?". خوندي شوی له the original on 2007-11-06. ترلاسه‌کېدو نېټه 26 March 2006.
  34. Hilton, James L. "When did the asteroids become minor planets?". U.S. Naval Observatory. Washington, DC: Naval Meteorology and Oceanography Command. خوندي شوی له the original on 6 اپريل 2012. ترلاسه‌کېدو نېټه 6 نومبر 2011.
  35. "Asteroid or mini-planet? Hubble maps the ancient surface of Vesta". HubbleSite (Press release). News Center / Release Images. Space Telescope Science Institute. 19 April 1995. ترلاسه‌کېدو نېټه 27 January 2015.
  36. "The final IAU resolution on the definition of "planet" ready for voting" (Press release). International Astronomical Union. 24 August 2006. خوندي شوی له the original on 27 February 2017. ترلاسه‌کېدو نېټه 2 March 2007.
  37. Larson, H.P.; Feierberg, M.A. & Lebofsky, L.A. (1983). "The composition of asteroid 2 Pallas and its relation to primitive meteorites". Icarus. 56 (3): 398. Bibcode:1983Icar...56..398L. doi:10.1016/0019-1035(83)90161-6.
  38. Barucci, M.A.; et al. (2002). "10 Hygiea: ISO Infrared Observations" (PDF). Icarus. 156 (1): 202–210. Bibcode:2002Icar..156..202B. doi:10.1006/icar.2001.6775. خوندي شوی له the original (PDF) on 28 November 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 21 October 2007. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  39. Conrad, A.R.; Dumas, C.; Merline, W.J.; Drummonf, J.D.; Campbell, R.D.; Goodrich, R.W.; et al. (2007). "Direct measurement of the size, shape, and pole of 511 Davida with Keck AO in a single night" (PDF). Icarus. 191 (2): 616–627. Bibcode:2007Icar..191..616C. doi:10.1016/j.icarus.2007.05.004. خوندي شوی له the original (PDF) on 11 August 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 February 2022. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  40. Descamps, P.; Marchis, F.; Berthier, J.; Emery, J.P.; Duchêne, G.; de Pater, I.; et al. (February 2011). "Triplicity and physical characteristics of asteroid (216) Kleopatra". Icarus. 211 (2): 1022–1033. arXiv:1011.5263. Bibcode:2011Icar..211.1022D. doi:10.1016/j.icarus.2010.11.016. S2CID 119286272.
  41. Myhrvold, Nathan (22 May 2018). "An empirical examination of WISE/NEOWISE asteroid analysis and results". Icarus. 314: 64–97. Bibcode:2018Icar..314...64M. doi:10.1016/j.icarus.2018.05.004.
  42. Myhrvold, Nathan (22 May 2018). "An empirical examination of WISE/NEOWISE asteroid analysis and results". Icarus. 314: 64–97. Bibcode:2018Icar..314...64M. doi:10.1016/j.icarus.2018.05.004.
  43. Jewitt, David C.; Sheppard, Scott; Porco, Carolyn (2004). "Jupiter's outer satellites and Trojans" (PDF). In Bagenal, Fran; Dowling, Timothy E.; McKinnon, William B. (eds.). Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere. Cambridge University Press.
  44. "Asteroids". Jet Propulsion Laboratory. NASA. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 September 2010.
  45. Küppers, Michael; O'Rourke, Laurence; Bockelée-Morvan, Dominique; Zakharov, Vladimir; Lee, Seungwon; von Allmen, Paul; et al. (2014). "Localized sources of water vapour on the dwarf planet (1) Ceres". Nature. 505 (7484): 525–527. Bibcode:2014Natur.505..525K. doi:10.1038/nature12918. PMID 24451541. S2CID 4448395.
  46. Luther, R. (1855). "Schreiben des Herrn Dr. R. Luther, Directors der Sternwarte zu Bilk, an den Herausgeber". Astronomische Nachrichten. 42 (7): 107. Bibcode:1855AN.....42..107L. doi:10.1002/asna.18550420705.
  47. Luther, R. (1855). "Name und Zeichen des von Herrn R. Luther zu Bilk am 19. April entdeckten Planeten". Astronomische Nachrichten. 40 (24): 373. Bibcode:1855AN.....40Q.373L. doi:10.1002/asna.18550402405.
  48. Mack, Eric. "Newly spotted wet asteroids point to far-flung Earth-like planets". CNET.
  49. McSween, Harry Y., Jr. (1999). Meteorites and their Parent Planets (2nd ed.). Oxford University Press. ISBN 978-0-521-58751-8.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  50. "Latest Published Data". Minor Planet Center. International Astronomical Union. ترلاسه‌کېدو نېټه 11 March 2020.
  51. Harrington, J.D. (22 January 2014). "Herschel Telescope Detects Water on Dwarf Planet" (Press release). NASA. Release 14-021. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 January 2014.
  52. NASA Response to Recent Paper on NEOWISE Asteroid Size Results. NASA Administrator (Report). NASA. 25 May 2016. ترلاسه‌کېدو نېټه 29 May 2016.
  53. Steigerwald, Bill; Jones, Nancy; Furukawa, Yoshihiro (18 November 2019). "First detection of sugars in meteorites gives clues to origin of life" (Press release). NASA. ترلاسه‌کېدو نېټه 18 November 2019.
  54. Vernazza, P.; Jorda, L.; Ševeček, P.; Brož, M.; Viikinkoski, M.; Hanuš, J.; et al. (2019-10-28). "A basin-free spherical shape as an outcome of a giant impact on asteroid Hygiea, Supplementary Information" (PDF). Nature Astronomy. doi:10.1038/s41550-019-0915-8. hdl:10045/103308. S2CID 209938346. ترلاسه‌کېدو نېټه 2019-10-30.
  55. Chang, Kenneth (23 May 2016). "How big are those killer asteroids? A critic says NASA doesn't know". The New York Times. خوندي شوی له the original on 2022-01-01. ترلاسه‌کېدو نېټه 24 May 2016.
  56. Chang, Kenneth (14 June 2018). "Asteroids and adversaries: Challenging what NASA knows about space rocks". The New York Times. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2018.
  57. Northon, Karen (4 January 2017). "NASA Selects Two Missions to Explore the Early Solar System" (Press release). NASA.
  58. "The Naming of Asteroids". Open Learn. London, UK: The Open University. ترلاسه‌کېدو نېټه 14 August 2016.
  59. "Ceres the Planet". orbitsimulator.com. خوندي شوی له the original on 11 October 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 20 October 2007.
  60. Pitjeva, E.V. (2005). "High-Precision Ephemerides of Planets[[:کينډۍ:Snd]] EPM and Determination of Some Astronomical Constants" (PDF). Solar System Research. 39 (3): 184. Bibcode:2005SoSyR..39..176P. doi:10.1007/s11208-005-0033-2. S2CID 120467483. خوندي شوی له the original (PDF) on 3 July 2014. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 February 2022. {{cite journal}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help); URL–wikilink conflict (help)
  61. "Asteroid 1 Ceres". The Planetary Society. خوندي شوی له اصلي څخه په 29 September 2007. ترلاسه‌کېدو نېټه 20 October 2007.
  62. "Asteroid naming guidelines". The Planetary Society. ترلاسه‌کېدو نېټه 14 August 2016.
  63. Furukawa, Yoshihiro; et al. (18 November 2019). "Extraterrestrial ribose and other sugars in primitive meteorites". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 116 (49): 24440–24445. Bibcode:2019PNAS..11624440F. doi:10.1073/pnas.1907169116. PMC 6900709. PMID 31740594.
  64. Reuell, Peter (2019-07-08). "Harvard study suggests asteroids might play key role in spreading life". Harvard Gazette (in American English). ترلاسه‌کېدو نېټه 2019-09-26.
  65. Rivkin, Andrew S.; Emery, Joshua P. (2010). "Detection of ice and organics on an asteroidal surface". Nature. 464 (7293): 1322–1323. Bibcode:2010Natur.464.1322R. doi:10.1038/nature09028. PMID 20428165. S2CID 4368093.
  66. Rossi, Alessandro (20 May 2004). "The mysteries of the asteroid rotation day". The Spaceguard Foundation. خوندي شوی له the original on 12 May 2006. ترلاسه‌کېدو نېټه 9 April 2007.
  67. Rubin, Alan E.; Grossman, Jeffrey N. (January 2010). "Meteorite and meteoroid: New comprehensive definitions". Meteoritics and Planetary Science. 45 (1): 114–122. Bibcode:2010M&PS...45..114R. doi:10.1111/j.1945-5100.2009.01009.x.
  68. Billings, Lee (27 May 2016). "For asteroid-hunting astronomers, Nathan Myhrvold says the sky is falling". Scientific American. ترلاسه‌کېدو نېټه 28 May 2016.
  69. "Life is sweet: Sugar-packing asteroids may have seeded life on Earth". SPACE.com. 19 December 2001. خوندي شوی له the original on 24 January 2002.
  70. Britt, Robert Roy (4 February 2005). "Closest flyby of large asteroid to be naked-eye visible". SPACE.com.
  71. Steigerwald, John (8 August 2011). "NASA researchers: DNA building blocks can be made in space" (Press release). NASA. ترلاسه‌کېدو نېټه 10 August 2011.{{cite press release}}: د سي‌اس۱ تېروتنې: د آرشيپ لينک (link) د سي‌اس۱ تېروتنې: د نه منلو وړ پاراميټرونه (link)
  72. Strickland, A. (2019-10-28). "It's an asteroid! No, it's the new smallest dwarf planet in our solar system". CNN. ترلاسه‌کېدو نېټه 2019-10-28.
  73. کينډۍ:Cite conference
  74. Torppa, J.; Kaasalainen, M.; Michałowski, T.; Kwiatkowski, T.; Kryszczyńska, A.; Denchev, P.; Kowalski, R. (1996). "Shapes and rotational properties of thirty asteroids from photometric data". Icarus. 164 (2): 346–383. Bibcode:2003Icar..164..346T. doi:10.1016/S0019-1035(03)00146-5.
  75. "University of Hawaii astronomer and colleagues find evidence that asteroids change color as they age". Institute for Astronomy (Press release). University of Hawaii. 19 May 2005. ترلاسه‌کېدو نېټه 27 February 2013.
  76. Atkinson, Nancy (2 June 2015). "What is the difference between asteroids and meteorites?". Universe Today. ترلاسه‌کېدو نېټه 13 August 2016.
  77. Wall, Mike (30 September 2013). "NASA may slam captured asteroid into Moon (eventually)". SPACE.com.
  78. National Near-Earth Object Preparedness Strategy Action Plan (PDF). whitehouse.gov (Report). 21 June 2018. ترلاسه‌کېدو نېټه 22 June 2018 – via National Archives.
"https://ps.wikipedia.org/w/index.php?title=اسټوريوډ_(کوچنۍ_سياره)&oldid=367464" نه اخيستل شوی