کهکشان

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
ورټوپ کړه: گرځښت, پلټل

زموږ لمریز نظام د اسمانلار (Milky Way) په نامه کهکشان کې دی. خو دا خبره په یاد لرئ چې د لوی خدای (ج) په دې ستر کاینات کې زموږ د کهکشان په شان په ملیارډونو نور کهکشانونه هم شته. څومره؟ په ملیارډونو. یو ملیارډ، زر ملیونه کېږي. کهکشان د غازونو، دوړو، او ملیارډونو ستورو او د هغو د لمریزو نظامونو ټولگې ته ویل کېږي. دا ټول شیان د کهشکان د راښکونځواک (جاذبې) په زور سره یو ځای شوي دي. د اسمانلار په نامه زموږ د دې کهکشان په منځ کې یو ډېر لوی تورغار (black hole) هم شته چې راښکونځواک یې زموږ د لمر تر هغې یو ملیون واره زیات دی. کله چې تاسې په اسمان کې د شپې له خوا ستورو ته گورئ، نو زموږ د کهکشان نور ستوري وینئ. او که یوه داسې ځای ته ولاړ شئ چې هلته د ښارونو او کورونو رڼا نه وي، نو تاسې د اسمانلار کهکشان دوړنې تړانگې (dusty band) هم لیدلای شئ. لکه مخکې چې مو وویل، په کاینات کې زموږ د کهکشان په شان په ملیارډونو نور کهکشانونه هم شته. یانې، دا کهکشانونه دومره ډېر دي چې موږ یې حسابلای لا نه شو. د هبل (Hubble) په نامه یو فضايي لروین (ټلسکوپ) د فضا یوه کوشنۍ برخه کتله او په ۱۲ ورځو کې یې لس زره داسې کهکشانونه پیدا کړل چې بېلابېل رنگونه، ډولونه او کچونه لري. ځینې ساینسپوهان داسې فکر کوي چې په کاینات کې تر دوه سوه ملیارډه لا زیات کهکشانونه شته. ځینې کهکشانونه زموږ د هغې په شان حلزوني (مارپېچ) بڼه لري. یانې، کاږه مټان لري او بادپکې غوندې ښکاري. ځینې کهکشانونه بیا منظم او هگۍ‌ډوله (بیضوي) بڼه لري. خو په کاینات کې ځینې داسې کهکشانونه هم شته چې نه حلزوني او نه هم هگۍ‌ډوله وي. دا کهشکانونه نامنظمې بڼې لري او د رنگ د څاڅکو په شان مالومېږي. د کهکشانونو کومه رڼا چې موږ وینو، هغه په اصل کې د کهکشانونو دننه د ستورو رڼا ده. کله نا کله کهکشانونه یو بل ته نږدې کېږي او بیا سره ټکرېږي. زموږ اسمانلار کهکشان به هم یوه ورځ له انډرومېډا (Andromeda) کهکشان سره ټکر شي. انډرومېډا زموږ گاونډی کهکشان دی. خو تاسې مه ډارېږئ! د دې کهکشانونو ټکرېدو ته لا پنځه ملیارډه کاله پاتې دي. خو که دا کهکشانونه سبا هم ټکر شي، تاسې یې نه شئ احساسولای. هغه په دې خاطر چې کهکشانونه ډېر لوی او پراخ دي. نو که هغوی یو له بل سره ټکر هم شي، سیارې او لمریز نظامونه یې زیاتره نه ټکریږي.ټرږ

تړلیې لیکنې[سمول]

تور سوری

سرچینې[سمول]