چونگښه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
Jump to navigation Jump to search
Anura
چونگښه
Anoures.jpg
Frog distribution.png
مملکه ژوی
عمومي بڼې Chordata
ځانتياوي بڼې شمزۍ لرونکي ژوي
طبقه دوه ژوندوي

چونگښې (په لاتين: Anura) د دوه ژوندويو څخه یو بې لکۍ او غوښه خوړونکی ژوي دي چې د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کې خوږو اوبوته نژدې ژوند کوي. چونگښې په طبيعت کې مهم رول لوبوي. نوموړی ژوی خوځندکې ښکاروي او د مارغانود رزق یوه مهمه برخه هم ده. د چونگښو چوچیان چې په اوبو کې ژوند کوي د اوبو نباتات خوری او اوبه د طبیعو ناپاکو توکو څخه پاک کوي.

توصيف[سمول]

چونگښه سر، بدن او څلور پښې لري. مخکينی پښې یی څلور گوتې لري. شاتنی پښې یی پنځه گوتې لري او د مخکينو پښو په مقابله کې قوی او اوږدی دي. چونگښه د دی پښو څخه د ټوپ وهلو او لامبلو لپاره کار اخلي. اسکلت یی غضروفي برخې لري. د ملا تیر یی د لسو مهرو ( د غاړې ۱ مهره، د تیټر۷ مهرې ، د ملا ۱ مهره او د لکۍ ۱ مهره) څخه جوړه شوي ده. دغاړې مهره د ككرۍ سره د دوو مفصلو په مرسته تړل شوي ده. د چونگښو پوست د غټه چونگښو په مقابله کې لوڅ دي چې ځانگړی مرغړې لري. په دغو مرغړو کې بلغم منځ ته راځي چې د چونگښو پوسنکی د وچیدنې سره مقاومت کوي. څو مرغړې زهرجن توکې تولیدولای شی. چونگښې هم کولای شی د پوستکی په مرسته تنفس وکړي.

سترگې[سمول]

چونگښې ښه سترگې لري او کولای شی رنگونه تشخیص کړي. شيكيه یی د نورو شمزۍ لرونکو ژويو په مقابله کې روح پالونکی قابليتونه لري. نوموړی ژويان د سر پر شانتی برخې باندي دریمه سترگه لري. نوموړی سترگه کولای سی د رڼا زيات والی احساس کړي.

تلقیح[سمول]

د چونگښې ښځينه په اوبو کې هگی اچوي چې تر اچولو وروسته په اوبو کې د چونگښې د نارینې لخوا تلقیح شوي دي د دي هگیو څخه د چونگښې چوچيان چا کوي. دغه چوچي یوازې په خوږو اوبو کې ژوند کوي، د كونجكو په مرسته تنفس کوي. او د اوبو بوټي (نباتونه) خوري خو ځینی چوچیان د اوبو ژويان هم خوړلای شی.