Jump to content

د انسان مایکروبیوم

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا

د انسان مایکروبیوم د ټولو هغو مایکروبایوټونو یا مایکرو ارګانېزمونو مجموعه ده چې د انسان د نسجونو پر مخ یا د ننه او د بدن په مایعاتو کې ژوند کوي، د دې تر څنګ په نورو اړوندو اناتوميکو برخو لکه جلد، د تیونو په غدو، مایع منیو، رحم، د تخمدان په فولیکولونو، سږيو، د خولې په لاړو، د خولې په مخاط، صفراوي دستګاه، ملتحمه (د سترګې د ننه نازکه پرده) او هضمي سیستم کې هم موجود دي. د انسان د مایکرو بایوټونو په ډولونو کې باکتریا، لرغونې باکتریا یا ارکيا، فنجي، پروتوزوا او ویروسونه شامل دي. که څه هم کوچني حیوانات هم د انسان په بدن کې ژوند کولی شي، خو هغوی معمولاً په دغه تعریف کې نه شاملیږي. د جینومیک په برخه کې د انسان مایکروبیوم اصطلاح کله ناکله د موجودو مایکرو ارګانېزمونو ډله‌ییزو جینومونو ته د راجع کولو لپاره کارول کېږي؛ همدا راز د انسان میټاجینوم اصطلاح هم دې ته ورته معنا لري.[۱][۲]

د انسانانو بدن ته ګڼ مایکرو ارګانېزمونه دننه کېږي. ځینې هغه مایکرو ارګانېزمونه چې د انسان بدن ته راځي، له انسان سره هم‌خوراک دي. یعنې له دې پرته چې زیان ورته ورسوي، له انسانانو سره یوځای اوسېږي؛ نور له خپلو انساني کوربنو سره دوه اړخیزه اړیکه لري. برعکس، ځینې هغه مایکرو ارګانېزمونه چې ناروغۍ نه تولیدوي، ښايي خپل انساني کوربه [یعنې هغه کس ته چې دوی یې په بدن کې اوسېږي] د هغو میټابولیتونو له لارې زیان ورسوي چې دوی یې تولیدوي، لکه «ټرای میتایل امین» چې د انسان بدن یې د FMO3 په مرسته د اکسیډېشن له لارې پر «ټرای میتایل امین ان اکسایډ» بدلوي. ځینې مایکرو ارګانېزمونه داسې دندې اجرا کوي چې د کوربه انسان لپاره ګټورې دي، خو د اکثرو رول یې په سم ډول نه دی پېژندل شوی. هغه موارد چې د شتون تمه یې کېږي او په عادي شرایطو کې د ناروغۍ لامل نه کېږي، کله ناکله نورماله فلورا یا نورماله مایکروبیوټا ګڼل کېږي.[۳][۴][۵][۶]

د انسان د مایکروبیوم پروژې یا (HMP) د انسان د مایکروبایوټا د جینوم تسلسل ټاکنه پر غاړه واخیسته، په ځانګړي ډول یې تمرکز پر هغه مایکروبایوټا و چې معمولاً په پوستکي، خوله، پوزه، د هاضمې لاره او اندامونو کې ژوند کوي. دې پروژې مهم پړاو هغه مهال بشپړ کړ چې په ۲۰۱۲ کال کې یې خپلې لومړنۍ پایلې خپرې کړې.[۷]

اصطلاح پېژندنه[سمول]

که څه هم په پراخه کچه د فلورا یا مایکرو فلورا په نامه پېژندل کېږي، خو دا په تخنیکي لحاظ یو ناسم نوم دی، ځکه چې د کلمې ريښه یعنې «فلورا» په نباتاتو پورې اړه لري او بایوټا په یوه ځانګړي ایکوسیستم کې د ژوندیو موجوداتو مجموعې ته ویل کېږي. په دې وروستیو کې یوه څه ناڅه مناسبه اصطلاح یعنې «مایکروبایوټا» ورته کارول کېږي، خو استفادې یې د باکتریاوو او نورو مایکرو ارګانېزمونو په برخه کې د فلورا ریښه نه ده اغېزمنه کړې. دا دواړه اصطلاحات په بېلابېلو ادبیاتو کې کارول کېږي.[۸]

ډولونه[سمول]

باکتریا[سمول]

ګڼ میکروبونه (لکه باکتریا او تخمیروونکي) د بدن په بېلابېلو برخو کې په پوستکي او مخاطي سطحو کې ژوند کوي. دوی د نورمال او سالم انسان د فزیولوژۍ یوه برخه جوړوي، که چېرې د میکروبونو شمېر د دوی له عادي کچې هاخوا وده وکړي (تر ډېره د معافیت د کمزوري سیستم له امله) یا که میکروبونه (د کمزورې حفظ الصحې یا ټپي کېدو له امله) د بدن په هغو برخو کې را ټول شي چې عفوني شوې نه دي، ښايي د ناروغۍ (باکتریمیا/سیپسېس، سینه بغل او پیریټونیټ) د رامنځته کېدو لامل شي.

اټکل کېږي چې له ۵۰۰ څخه تر ۱۰۰۰ پورې باکتریايي نوعې د انسانانو په کولمو کې ژوند کوي، خو یوازې په څو فایلمونو یا شاخو پورې اړه لري: باسیلوټا او باکټروییډونه غالب دي، خو پروټیوباکټریا، وروکومایکروبایوټا، اکیټینوباکټر، فوزوباکټریوټا او ساینوباکټریا هم شته.[۹][۱۰][۱۱]

د باکتریا ډېر شمېر ډولونه لکه «اکټینومایسس ویسکوسوس» او«اکټینومایسس ناسلونډی» په خوله کې ژوند کوي چې د پلاک په نوم د سرېښناکې مادې یوه برخه ده. که دا د بورس په مرسته لرې نه‌شي، پر غاښونو کلکېږي او همدا باکتریا هغه تېزابونه تولیدوي چې د غاښونو ځلا له منځه وړي او د غاښونو د تخریب لامل کېږي.

ارکیا[سمول]

ارکیا یا لرغونې باکتریا د انسان په کولمو کې موجوده ده، خو په کولمو کې د باکتریاوو د ډېر بېلابېوالي پر خلاف د دا ډول باکتریاوو شمېر ډېر محدود دی. دلته غالبه ډله میتانوجینونه په ځانګړي ډول «میتانوبرویباکتر سمیتي» او «میتانوسفیرا سټادمنای» دي. بدن ته د میتانوجین راتګ توپیر لري او یوازې شاوخوا ۵۰ سلنه انسانان د دا ډول ژونديو موجوداتو ډلې په ځان کې لري.[۱۲][۱۳][۱۴]

تر ۲۰۰۷ کال پورې د ارکیايي پتوجینونو هېڅ بېلګه نه وه پېژندل شوې، که څه هم د ځینو میتانوجینونو او د انسان د دوره‌يي ناروغیو تر منځ اړیکه ښودل شوې ده.[۱۵][۱۶][۱۷]

فنجي[سمول]

فنجي، په ځانګړي ډول تخمیروونکي، د انسان په کولمو کې موجود دي. په دې کې تر ټولو ښې څېړلې شوې نوعې «کانډيډا» دي چې په ټيټ معافیت او حتا په سالم انسان کې د ناروغۍ د تولید وړتیا لري. د مالاسیزیا په څېر تخمیروونکي هم په پوستکي کې شته دي چې له سیباسیوس غدو څخه ترشح شوي غوړ مصرفوي.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳]

ویروسونه[سمول]

ویروسونه، په ځانګړي ډول باکتریايي ویروسونه (باکتریو فاژ)، د بدن بېلابېلو برخو ته ننوځي. په دغو برخو کې پوستکی، کولمې، سږي او خوله شامل دي. ویروسونه له ځینو ناروغیو سره تړاو لري او د باکتریاوو په څېر نه دي.[۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹][۳۰]

اناتومیکي برخې[سمول]

جلد[سمول]

یوې څېړنې د هرو لسو روغو انسانانو د جلد په ۲۰ برخو کې د ۱۹ باکتریایي فایلمونو ۲۰۵ ډوله پېژندلي دي چې ډېری یې په څلورو فایلمونو پورې مختص دي. په دې کې (۵۱.۸ سلنه) اسټینومایسیټوټا، (۲۴.۴ سلنه) بسیلوټا، (۱۶.۵ سلنه) سیوډوموناډوټا او (۶.۳ سلنه) باکترویډوټا شاملېږي. د انسان د سالم جلد پر مخ د فنجي ډېر ډولونه موجود دي چې د بدن برخو ته په کتو سره بېلابېل دي؛ د پتالوژۍ د شرایطو په جریان کې ځینې ځانګړي ډولونه دې ته لېوال دي چې د جلد پر زیانمنه برخه غالب شي. مثلاً «مالاسیزیا» په« اتوپیک ډرماټيټ» کې او« اکرمونیوم» د سر د جلد د پخو (سبوس) پر  رامنځته کېدو غالبېږي.[۳۱][۳۲]

جلد د یوه مانع په توګه کار کوي تر څو د ناروغۍ تولیدوونکو میکروبونو د برید مخه ونیسي. انسان جلدي میکروبونه لري چې یا پر جلد برسېره یا په جلد کې د ننه ژوند کوي او ښايي دا هلته پاتې کېدونکي یا انتقالي وي. د ساکنو یا اوسېدونکو مایکرو ارګانیزمونو ډولونه د انسان په بدن کې د جلد له ډول سره توپیر لري. ډېری میکروبونه د جلد په سطحي حجرو کې ژوند کوي یا غواړي له غدو سره په اړیکه کې وي. دا غدې چې د جلد د غوړو یا د خولو غدې یې د بېلګې په توګه یادولی شو، میکروبونو ته امینو اسیدونه او نور غوړ اسیدونه چمتو کوي. دا ډول باکتریا چې د غوړو له غدو سره تړاو لري، ډېری یې ګرام مثبت وي او ښايي ناروغۍ تولید کړي.[۳۳]

ملتحمه (د سترګې دننه نازکه پرده)[سمول]

لږ شمېر باکتریاوې او فنجي معمولاً په ملتحمه کې موجود دي. د باکتریا په ډلو کې ګرام-مثبت کوکسي باکتریاوې (لکه سټفیلوکوکس او سټریپټوکوکس) او ګرام-منفي میلې او کوکسي (لکه هیموفیلس او نایسیریا) باکتریاوې شاملې دي. په فنجي ډولونو کې کانډیډا، اسپرجیلیوس او پني‌سیلیوم شامل دي. د اوښکې غدې په پرله پسې ډول ترشحات کوي او ملتحمه مرطوبه ساتي، په داسې حال کې چې په پرله پسې ډول سترګې رپول ملتحمه لمده ساتي او بهرني مواد له منځه وړي. اوښکې د «لیزوزوم» په څېر باکتریا وژونکي لري، له همدې امله مایکرو ارګانېزمونه د لیزوزوم په ژوندي پاتې کېدو او په اپیتیلیل سطحو کې په ځای پرځای کېدو کې ستونزې لري.[۳۴][۳۵]

هضمي سیستم[سمول]

په انسانانو کې د هضمي سیستم د مایکروبیوم جوړښت د زیږون پر مهال رامنځته کېږي. د عملیات له لارې زیږون یا طبیعي زیږون هم د کولمو پر میکروبي جوړښت اغېز کوي. هغه ماشومان چې په نورمال یا طبیعي ډول زیږېږي، مایکوربایوټا یې ګټوره او غیر پتوجینیک ده [یعنې ناروغۍ زیږوونکې نه ده]. د هغو ماشومانو د کولمو مایکروبایوټا چې د علمیات له لارې زیږېدلي دي، د «اشریشیا کولي» او« سټفیلوکوک» په څېر ډېرې ناروغۍ تولیدوونکې باکتریاوې لري او دا ډېر وخت نیسي چې په کولمو کې داسې مایکروبایوټا رامنځته شي چې ناروغۍ ونه زیږوي او ګټوره وي.[۳۶][۳۷][۳۸]

د کولمو د مایکروبایوټا او انسانانو تر منځ اړیکه یوازې یوه عادي اړیکه نه ده (چې انسان ته زیان نه رسوي او په بدن کې یې اوسېږي)، بلکې دوه اړخیزه اړیکه ده. د انسان د کولمو ځینې مایکرو ارګانېزمونه انسان ته ګټه رسوي. مثلاً دوی غذايي فایبر پر غوړو اسیدونو، اسیټیک اسید او بټیریک اسید تخمیروي چې وروسته بیا د انسان له‌خوا جذبېږي. د کولمو باکتریا هم د ویټامین B  او ویټامین K په ترکیب کې رول لوبوي او د بایل اسیدونو، سټیرولونو او زینبیوټیکس په میټابولیز کولو کې رول لري. د غوړو اسیدونو او نورو مرکباتو سیستماتیک اهمیت چې دوی یې تولیدوي، د هورمونونو په څېر دی او د کولمو فلورا په خپله د انډروکراین غدو په څېر کار کوي او د کولمو د فلورا بې نظمۍ له ډېرو التهابونو او د وجود د مقاومت له شرایطو سره تړاو لري.[۳۹][۴۰][۴۱][۴۲]

رِحم[سمول]

تر دې وروستیو پورې د ښځو رحم یو عقیم محیط ګڼل کېده. یو ډول مایکرو ارګانېزمونه د روغو ښځو په رحم کې له څه نښانې پرته د زیږون تر وخته موجود وي. د رحم مایکروبیوم د ښځینه تناسلي آلې او د هضمي سیستم له مایکروبیوم سره پام وړ توپیر لري.[۴۳]

د خولې داخلي محیط[سمول]

د انسان په خوله کې موجود محیط د ځانګړو مایکرو ارګانېزمونو ودې ته مناسب دی او مرسته ورسره کوي چې وده په کې وکړي. دغه محیط د اوبو او مغذي موادو سرچینه او معتدله تودوخه برابروي. په خوله کې موجود میکروبونه په غاښونو او اوریو پورې نښلي تر څو له خولې څخه معدې ته د تللو پر وړاندې مقاومت وکړي، ځکه هلته میکروبونه د هایدروکلوریک اسید له‌خوا له منځه وړل کېږي.[۴۴][۴۵]

د پزې سوری[سمول]

د روغې پزې مایکروبیوم د «کورینیباکټیریم» او «سټفیلوکوکس» تر اغېز لاندې دی. مخاطي میکروبیوم د ویروس د عفونت په تعدیل کې مهم رول لوبوي.[۴۶]

سږی[سمول]

د خولې په څېر پورتنی او ښکتنی تنفسي سیستم د میکروبونو د له منځه وړلو لپاره میخانیکي مخنیوونکي لري. د مخاط ترشح کوونکې حجرې مخاط تولیدوي چې میکروبونه نیسي او له تنفسي سیستم څخه یې په دوامداره توګه د سیلیټ اپیتیلیل حجرو د حرکت په مرسته بهر کوي. یو باکتریا وژونکی اغېز د پوزې د مخاط له لارې رامنځته کېږي چې لیزوزوم انزایم لري. پورتنی او ښکتنی تنفسي جریان داسې ښکاري چې خپله مایکروبایوټا لري. د سږو باکتریایي مایکروبایوټا په ۹ لویو باکتریايي ډلو پورې اړه لري چې پریووټېلا، سفینگوموناس، سوډوموناس، اسینټوباکټر، فوزوباکټریوم، مگاسفارا، ویلونلا، سټافیلوکوک او سټرېپټوکوک دي. ځینې ​​باکتریاوې چې په تنفسي مجرا کې "نورمال بایوټا" ګڼل کېږي، ښايي په هغو اشخاصو کې جدي ناروغۍ رامنځته کړي چې معافیت یې ټيټ وي؛ په دې کې سټرېپټوکوک پیوژنز، هموفیلوس انفولانزا، سټرېپټوکوک پنومونیا، نایسریا مننژیټیډیس او سټافیلوکوکوس اوریوس شاملېږي. د فنجي هغه ډولونه چې د سږو مایکروبیوم جوړوي، کانډيډا، مالاسیزیا، نیوسارتوریا، ساکرومیسس او اسپرګیلس په کې شامل دي.[۴۷][۴۸][۴۹][۵۰]

ناروغي او مړینه[سمول]

د انسان بدن د اړینو مغذي موادو د سرچینې په توګه پر بې‌شمېره باکتریایي جینونو تکیه دی. دواړه میټاجینومیک او ایپیډیمولوژیکي څېړنې له دویم ډول شکر او چاغوالي څخه نیولې د کولمو تر التهابي ناروغیو، پارکینسون ناروغۍ او ان د رواني ناروغیو په مخنیوي کې د انسان د مایکروبیوم حیاتي رول څرګندوي. د کولمو د مایکروبایوټا او بېلابېلو باکتریاوو تر منځ سمبیوټیکه اړیکه ښايي د یوه کس د معافیت پر غبرګون اغېز وکړي.[۵۱][۵۲][۵۳][۵۴][۵۵]

سرچينې[سمول]

  1. Marchesi JR, Ravel J (2015). "The vocabulary of microbiome research: a proposal". Microbiome. 3: 31. doi:10.1186/s40168-015-0094-5. PMC 4520061. PMID 26229597.
    Microbiome
    This term refers to the entire habitat, including the microorganisms (bacteria, archaea, lower and higher eurkaryotes, and viruses), their genomes (i.e., genes), and the surrounding environmental conditions. This definition is based on that of "biome," the biotic and abiotic factors of given environments. Others in the field limit the definition of microbiome to the collection of genes and genomes of members of a microbiota. It is argued that this is the definition of metagenome, which combined with the environment constitutes the microbiome.
    منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  2. Sherwood L, Willey J, Woolverton C (2013). [[[:کينډۍ:Google books]] Prescott's Microbiology] تحقق من قيمة |url= (لارښود) (چاپ 9th). New York: McGraw Hill. مخونه 713–721. OCLC 886600661. د کتاب نړيواله کره شمېره 9780073402406. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  3. Sender R, Fuchs S, Milo R (January 2016). "Are We Really Vastly Outnumbered? Revisiting the Ratio of Bacterial to Host Cells in Humans". Cell. 164 (3): 337–40. doi:10.1016/j.cell.2016.01.013. PMID 26824647. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  4. Quigley EM (September 2013). "Gut bacteria in health and disease". Gastroenterology & Hepatology. 9 (9): 560–9. PMC 3983973. PMID 24729765. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  5. Falony G, Vieira-Silva S, Raes J (2015). "Microbiology Meets Big Data: The Case of Gut Microbiota-Derived Trimethylamine". Annual Review of Microbiology. 69: 305–21. doi:10.1146/annurev-micro-091014-104422. PMID 26274026. we review literature on trimethylamine (TMA), a microbiota-generated metabolite linked to atherosclerosis development. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  6. Gaci N, Borrel G, Tottey W, O'Toole PW, Brugère JF (November 2014). "Archaea and the human gut: new beginning of an old story". World Journal of Gastroenterology. 20 (43): 16062–78. doi:10.3748/wjg.v20.i43.16062. PMC 4239492. PMID 25473158. Trimethylamine is exclusively a microbiota-derived product of nutrients (lecithin, choline, TMAO, L-carnitine) from normal diet, from which seems originate two diseases, trimethylaminuria (or Fish-Odor Syndrome) and cardiovascular disease through the proatherogenic property of its oxidized liver-derived form. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  7. "NIH Human Microbiome Project defines normal bacterial makeup of the body". NIH News. 13 June 2012. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  8. Quigley EM (September 2013). "Gut bacteria in health and disease". Gastroenterology & Hepatology. 9 (9): 560–9. PMC 3983973. PMID 24729765. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  9. PLoS Human Microbiome Project Collection Manuscript Summaries Archived 4 March 2014 at the Wayback Machine. 13 June 2012
  10. "Consortium of Scientists Map the Human Body's Bacterial Ecosystem". ucsf.edu. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  11. Sommer F, Bäckhed F (April 2013). "The gut microbiota--masters of host development and physiology". Nature Reviews. Microbiology. 11 (4): 227–38. doi:10.1038/nrmicro2974. PMID 23435359. S2CID 22798964. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  12. Eckburg PB, Bik EM, Bernstein CN, Purdom E, Dethlefsen L, Sargent M, et al. (June 2005). "Diversity of the human intestinal microbial flora". Science. 308 (5728): 1635–8. Bibcode:2005Sci...308.1635E. doi:10.1126/science.1110591. PMC 1395357. PMID 15831718. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  13. Duncan SH, Louis P, Flint HJ (April 2007). "Cultivable bacterial diversity from the human colon". Letters in Applied Microbiology. 44 (4): 343–50. doi:10.1111/j.1472-765X.2007.02129.x. PMID 17397470. S2CID 43706882. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  14. Florin TH, Zhu G, Kirk KM, Martin NG (October 2000). "Shared and unique environmental factors determine the ecology of methanogens in humans and rats". The American Journal of Gastroenterology. 95 (10): 2872–9. CiteSeerX = 10.1.1.606.4187 10.1.1.606.4187. doi:10.1111/j.1572-0241.2000.02319.x. PMID 11051362. S2CID 1087298. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  15. Eckburg PB, Lepp PW, Relman DA (February 2003). "Archaea and their potential role in human disease". Infection and Immunity. 71 (2): 591–6. doi:10.1128/IAI.71.2.591-596.2003. PMC 145348. PMID 12540534. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  16. Cavicchioli R, Curmi PM, Saunders N, Thomas T (November 2003). "Pathogenic archaea: do they exist?". BioEssays. 25 (11): 1119–28. doi:10.1002/bies.10354. PMID 14579252. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  17. Lepp PW, Brinig MM, Ouverney CC, Palm K, Armitage GC, Relman DA (April 2004). "Methanogenic Archaea and human periodontal disease". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 101 (16): 6176–81. Bibcode:2004PNAS..101.6176L. doi:10.1073/pnas.0308766101. PMC 395942. PMID 15067114. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  18. Cui L, Morris A, Ghedin E (July 2013). "The human mycobiome in health and disease". Genome Medicine. 5 (7): 63. doi:10.1186/gm467. PMC 3978422. PMID 23899327. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود) Figure 2: Distribution of fungal genera in different body sites
  19. Martins N, Ferreira IC, Barros L, Silva S, Henriques M (June 2014). "Candidiasis: predisposing factors, prevention, diagnosis and alternative treatment" (PDF). Mycopathologia. 177 (5–6): 223–40. doi:10.1007/s11046-014-9749-1. hdl:10198/10147. PMID 24789109. S2CID 795450. Candida species and other microorganisms are involved in this complicated fungal infection, but Candida albicans continues to be the most prevalent. In the past two decades, it has been observed an abnormal overgrowth in the gastrointestinal, urinary and respiratory tracts, not only in immunocompromised patients, but also related to nosocomial infections and even in healthy individuals. There is a widely variety of causal factors that contribute to yeast infection which means that candidiasis is a good example of a multifactorial syndrome. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  20. Wang ZK, Yang YS, Stefka AT, Sun G, Peng LH (April 2014). "Review article: fungal microbiota and digestive diseases". Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 39 (8): 751–66. doi:10.1111/apt.12665. PMID 24612332. S2CID 22101484. In addition, GI fungal infection is reported even among those patients with normal immune status. Digestive system-related fungal infections may be induced by both commensal opportunistic fungi and exogenous pathogenic fungi. ... Candida sp. is also the most frequently identified species among patients with gastric IFI. ... It was once believed that gastric acid could kill microbes entering the stomach and that the unique ecological environment of the stomach was not suitable for microbial colonisation or infection. However, several studies using culture-independent methods confirmed that large numbers of acid-resistant bacteria belonging to eight phyla and up to 120 species exist in the stomach, such as Streptococcus sp., Neisseria sp. and Lactobacillus sp. etc.26, 27 Furthermore, Candida albicans can grow well in highly acidic environments,28 and some genotypes may increase the severity of gastric mucosal lesions.29 منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  21. Erdogan A, Rao SS (April 2015). "Small intestinal fungal overgrowth". Current Gastroenterology Reports. 17 (4): 16. doi:10.1007/s11894-015-0436-2. PMID 25786900. S2CID 3098136. Small intestinal fungal overgrowth (SIFO) is characterized by the presence of excessive number of fungal organisms in the small intestine associated with gastrointestinal (GI) symptoms. Candidiasis is known to cause GI symptoms particularly in immunocompromised patients or those receiving steroids or antibiotics. However, only recently, there is emerging literature that an overgrowth of fungus in the small intestine of non-immunocompromised subjects may cause unexplained GI symptoms. Two recent studies showed that 26 % (24/94) and 25.3 % (38/150) of a series of patients with unexplained GI symptoms had SIFO. The most common symptoms observed in these patients were belching, bloating, indigestion, nausea, diarrhea, and gas. ... Fungal-bacterial interaction may act in different ways and may either be synergistic or antagonistic or symbiotic [29]. Some bacteria such as Lactobacillus species can interact and inhibit both the virulence and growth of Candida species in the gut by producing hydrogen peroxide [30]. Any damage to the mucosal barrier or disruption of GI microbiota with chemotherapy or antibiotic use, inflammatory processes, activation of immune molecules and disruption of epithelial repair may all cause fungal overgrowth [27]. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  22. Marcon MJ, Powell DA (April 1992). "Human infections due to Malassezia spp". Clinical Microbiology Reviews. 5 (2): 101–19. doi:10.1128/CMR.5.2.101. PMC 358230. PMID 1576583. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  23. Roth RR, James WD (1988). "Microbial ecology of the skin". Annual Review of Microbiology. 42 (1): 441–64. doi:10.1146/annurev.mi.42.100188.002301. PMID 3144238. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  24. Hannigan GD, Meisel JS, Tyldsley AS, Zheng Q, Hodkinson BP, SanMiguel AJ, et al. (October 2015). "The human skin double-stranded DNA virome: topographical and temporal diversity, genetic enrichment, and dynamic associations with the host microbiome". mBio. 6 (5): e01578-15. doi:10.1128/mBio.01578-15. PMC 4620475. PMID 26489866. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  25. Minot S, Sinha R, Chen J, Li H, Keilbaugh SA, Wu GD, et al. (October 2011). "The human gut virome: inter-individual variation and dynamic response to diet". Genome Research. 21 (10): 1616–25. doi:10.1101/gr.122705.111. PMC 3202279. PMID 21880779. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  26. Young JC, Chehoud C, Bittinger K, Bailey A, Diamond JM, Cantu E, et al. (January 2015). "Viral metagenomics reveal blooms of anelloviruses in the respiratory tract of lung transplant recipients". American Journal of Transplantation. 15 (1): 200–9. doi:10.1111/ajt.13031. PMC 4276431. PMID 25403800. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  27. Abeles SR, Robles-Sikisaka R, Ly M, Lum AG, Salzman J, Boehm TK, Pride DT (September 2014). "Human oral viruses are personal, persistent and gender-consistent". The ISME Journal. 8 (9): 1753–67. doi:10.1038/ismej.2014.31. PMC 4139723. PMID 24646696. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  28. Ly M, Abeles SR, Boehm TK, Robles-Sikisaka R, Naidu M, Santiago-Rodriguez T, Pride DT (May 2014). "Altered oral viral ecology in association with periodontal disease". mBio. 5 (3): e01133-14. doi:10.1128/mBio.01133-14. PMC 4030452. PMID 24846382. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  29. Monaco CL, Gootenberg DB, Zhao G, Handley SA, Ghebremichael MS, Lim ES, et al. (March 2016). "Altered Virome and Bacterial Microbiome in Human Immunodeficiency Virus-Associated Acquired Immunodeficiency Syndrome". Cell Host & Microbe. 19 (3): 311–22. doi:10.1016/j.chom.2016.02.011. PMC 4821831. PMID 26962942. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  30. Norman JM, Handley SA, Baldridge MT, Droit L, Liu CY, Keller BC, et al. (January 2015). "Disease-specific alterations in the enteric virome in inflammatory bowel disease". Cell. 160 (3): 447–60. doi:10.1016/j.cell.2015.01.002. PMC 4312520. PMID 25619688. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  31. Grice EA, Kong HH, Conlan S, Deming CB, Davis J, Young AC, et al. (NISC Comparative Sequencing Program) (May 2009). "Topographical and temporal diversity of the human skin microbiome". Science. 324 (5931): 1190–2. Bibcode:2009Sci...324.1190G. doi:10.1126/science.1171700. PMC 2805064. PMID 19478181. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  32. Cui L, Morris A, Ghedin E (July 2013). "The human mycobiome in health and disease". Genome Medicine. 5 (7): 63. doi:10.1186/gm467. PMC 3978422. PMID 23899327. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود) Figure 2: Distribution of fungal genera in different body sites
  33. Sherwood L, Willey J, Woolverton C (2013). [[[:کينډۍ:Google books]] Prescott's Microbiology] تحقق من قيمة |url= (لارښود) (چاپ 9th). New York: McGraw Hill. مخونه 713–721. OCLC 886600661. د کتاب نړيواله کره شمېره 9780073402406. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  34. Cui L, Morris A, Ghedin E (July 2013). "The human mycobiome in health and disease". Genome Medicine. 5 (7): 63. doi:10.1186/gm467. PMC 3978422. PMID 23899327. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود) Figure 2: Distribution of fungal genera in different body sites
  35. "The Normal Bacterial Flora of Humans". textbookofbacteriology.net. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  36. Yang I, Corwin EJ, Brennan PA, Jordan S, Murphy JR, Dunlop A (2016). "The Infant Microbiome: Implications for Infant Health and Neurocognitive Development". Nursing Research. 65 (1): 76–88. doi:10.1097/NNR.0000000000000133. PMC 4681407. PMID 26657483. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  37. Mueller NT, Bakacs E, Combellick J, Grigoryan Z, Dominguez-Bello MG (February 2015). "The infant microbiome development: mom matters". Trends in Molecular Medicine. 21 (2): 109–17. doi:10.1016/j.molmed.2014.12.002. PMC 4464665. PMID 25578246. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  38. Wall R, Ross RP, Ryan CA, Hussey S, Murphy B, Fitzgerald GF, Stanton C (4 March 2009). "Role of gut microbiota in early infant development". Clinical Medicine. Pediatrics. 3: 45–54. doi:10.4137/cmped.s2008. PMC 3676293. PMID 23818794. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  39. Sherwood L, Willey J, Woolverton C (2013). [[[:کينډۍ:Google books]] Prescott's Microbiology] تحقق من قيمة |url= (لارښود) (چاپ 9th). New York: McGraw Hill. مخونه 713–721. OCLC 886600661. د کتاب نړيواله کره شمېره 9780073402406. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  40. Quigley EM (September 2013). "Gut bacteria in health and disease". Gastroenterology & Hepatology. 9 (9): 560–9. PMC 3983973. PMID 24729765. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  41. Clarke G, Stilling RM, Kennedy PJ, Stanton C, Cryan JF, Dinan TG (August 2014). "Minireview: Gut microbiota: the neglected endocrine organ". Molecular Endocrinology. 28 (8): 1221–38. doi:10.1210/me.2014-1108. PMC 5414803. PMID 24892638. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  42. Shen S, Wong CH (April 2016). "Bugging inflammation: role of the gut microbiota". Clinical & Translational Immunology. 5 (4): e72. doi:10.1038/cti.2016.12. PMC 4855262. PMID 27195115. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  43. Franasiak JM, Scott RT (December 2015). "Reproductive tract microbiome in assisted reproductive technologies". Fertility and Sterility. 104 (6): 1364–71. doi:10.1016/j.fertnstert.2015.10.012. PMID 26597628. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  44. Sherwood L, Willey J, Woolverton C (2013). [[[:کينډۍ:Google books]] Prescott's Microbiology] تحقق من قيمة |url= (لارښود) (چاپ 9th). New York: McGraw Hill. مخونه 713–721. OCLC 886600661. د کتاب نړيواله کره شمېره 9780073402406. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  45. Wang ZK, Yang YS, Stefka AT, Sun G, Peng LH (April 2014). "Review article: fungal microbiota and digestive diseases". Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 39 (8): 751–66. doi:10.1111/apt.12665. PMID 24612332. S2CID 22101484. In addition, GI fungal infection is reported even among those patients with normal immune status. Digestive system-related fungal infections may be induced by both commensal opportunistic fungi and exogenous pathogenic fungi. ... Candida sp. is also the most frequently identified species among patients with gastric IFI. ... It was once believed that gastric acid could kill microbes entering the stomach and that the unique ecological environment of the stomach was not suitable for microbial colonisation or infection. However, several studies using culture-independent methods confirmed that large numbers of acid-resistant bacteria belonging to eight phyla and up to 120 species exist in the stomach, such as Streptococcus sp., Neisseria sp. and Lactobacillus sp. etc.26, 27 Furthermore, Candida albicans can grow well in highly acidic environments,28 and some genotypes may increase the severity of gastric mucosal lesions.29 منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  46. Rhoades NS, Pinski AN, Monsibais AN, Jankeel A, Doratt BM, Cinco IR, et al. (August 2021). "Acute SARS-CoV-2 infection is associated with an increased abundance of bacterial pathogens, including Pseudomonas aeruginosa in the nose". Cell Reports. 36 (9): 109637. doi:10.1016/j.celrep.2021.109637. ISSN 2211-1247. PMC 8361213 تأكد من صحة قيمة |pmc= (لارښود). PMID 34433082 تأكد من صحة قيمة |pmid= (لارښود). منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  47. Cui L, Morris A, Ghedin E (July 2013). "The human mycobiome in health and disease". Genome Medicine. 5 (7): 63. doi:10.1186/gm467. PMC 3978422. PMID 23899327. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود) Figure 2: Distribution of fungal genera in different body sites
  48. Beringer PM, Appleman MD (November 2000). "Unusual respiratory bacterial flora in cystic fibrosis: microbiologic and clinical features" (PDF). Current Opinion in Pulmonary Medicine. 6 (6): 545–50. doi:10.1097/00063198-200011000-00015. PMID 11100967. S2CID 845977. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۱۶ اکتوبر ۲۰۱۳ باندې. لاسرسي‌نېټه ۲۰ سپټمبر ۲۰۲۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); څوځلي تکرار شوی |archiveurl= و |archive-url= منځګړی (لارښود); څوځلي تکرار شوی |archivedate= و |archive-date= منځګړی (لارښود)
  49. Lua error in Module:Lang at line 48: attempt to index field 'lang_name' (a nil value).Wikidata: Q34553608
  50. Beringer PM, Appleman MD (November 2000). "Unusual respiratory bacterial flora in cystic fibrosis: microbiologic and clinical features" (PDF). Current Opinion in Pulmonary Medicine. 6 (6): 545–50. doi:10.1097/00063198-200011000-00015. PMID 11100967. S2CID 845977. د اصلي (PDF) آرشيف څخه پر ۱۶ اکتوبر ۲۰۱۳ باندې. لاسرسي‌نېټه ۲۰ سپټمبر ۲۰۲۲. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود); څوځلي تکرار شوی |archiveurl= و |archive-url= منځګړی (لارښود); څوځلي تکرار شوی |archivedate= و |archive-date= منځګړی (لارښود)
  51. Yu B, Yu B, Yu L (June 2020). "Commentary: Reconciling Hygiene and Cleanliness: A New Perspective from Human Microbiome". Indian Journal of Microbiology. 60 (2): 259–261. doi:10.1007/s12088-020-00863-w. PMC 7105528. PMID 32255860. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  52. Burton JH, Johnson M, Johnson J, Hsia DS, Greenway FL, Heiman ML (July 2015). "Addition of a Gastrointestinal Microbiome Modulator to Metformin Improves Metformin Tolerance and Fasting Glucose Levels". Journal of Diabetes Science and Technology. 9 (4): 808–14. doi:10.1177/1932296815577425. PMC 4525649. PMID 25802471. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  53. Liubakka A, Vaughn BP (July 2016). "Clostridium difficile Infection and Fecal Microbiota Transplant". AACN Advanced Critical Care. 27 (3): 324–337. doi:10.4037/aacnacc2016703. PMC 5666691. PMID 27959316. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  54. Honda K, Littman DR (July 2016). "The microbiota in adaptive immune homeostasis and disease". Nature. 535 (7610): 75–84. Bibcode:2016Natur.535...75H. doi:10.1038/nature18848. PMID 27383982. S2CID 4461492. منځګړی |CitationClass= له پامه غورځول شوی (لارښود)
  55. Copeland CS. The World Within Us: Health and the Human Microbiome. Healthcare Journal of New Orleans, Sept-Oct 2017.