د انرژي اغېزمنه کارونه

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

د انرژي اغېزمنه کارونه، چې زیاتره په ساده ډول د انرژي اغېزمنتوب بلل کېږي، هغه موخه ده چې د توکو او خدماتو په چمتووالي کې د اړتیا وړ انرژي کچه کمه کړي او د هوا د ککړتیا اغېزې ټیټې کړي. د بېلګې په توګه: د ودانۍ عایق کول مرسته کوي چې د تودوخې د کنټرول ترلاسه کولو او ساتلو لپاره د تودوخې او ساړه لږ انرژي وکارول شي. د ال اي ډي (د روښنایي خپروونکي دوه قطبي) څراغونو نصب، فلوروسینټ څراغونه، یا د آسماني طبیعي رڼا کړکۍ د دودیز ریشته وي څراغونو په پرتله د روښانایي د ترلاسه کولو لپاره اړینه انرژي کموي. د انرژۍ په اغېزمنتوب کې پرمختګ په عمومي توګه د لا اغېزمنې ټیکنالوژۍ یا د تولید د بهیر یا د انرژي د ضایعاتو کمولو لپاره د منل شوو تګلارو په کارولو سره ترلاسه کېږي. [۱]

ډېرې هڅونې د انرژي د اغېزمنتوب د غوره کولو لپاره شته. د انرژي د مصرف کمول د انرژي لګښتونه کموي او که چېرې د انرژي سپما د انرژي د اغېزمنې ټیکنالوژۍ د پلي کولو اضافي لګښتونه جبران کړي، ښایي د مصرف کوونکو لپاره د مالي لګښت د کمښت لامل شي. د انرژي د کارولو کمښت د شنو خونو د ګازونو د خپرېدو د کمولو د ستونزې لپاره د حل لارې په توګه ګڼل کېږي. د انرژۍ د نړیوالې ادارې له قوله، په ودانیو، صنعت او ترانسپورت کې د انرژۍ د اغېزمنتوب لوړوالی کولای شي په ۲۰۵۰ کال کې د نړۍ د انرژي اړتیا یو پر دریمه راټیټه کړي، او د نړۍ د شنو خونو د ګازونو د خپرېدو په کنټرول کې مرسته وکړي. بله ارزښتمنه حل لاره دا ده چې د حکومت له د انرژي سبسایډي لرې کړل شي چې د نړۍ تر نیمو زیاتو هېوادونو کې د انرژي لوړ مصرف او د انرژي نااغېزمنې کارونې ته وده ورکوي. [۲][۳]

د انرژي اغېزمنتوب او د تجدید وړ انرژي د پايېدونکي انرژي د سیاست دوه ستنې ګڼل کېږي او د پایښت وړ انرژی په ډلبندي کې لوړ لومړیتوبونه دي. د انرژي اغېزمنتوب په زیاتره هېوادونو کې د ملي امنیت د ګټې په توګه انګېرل کېږي ځکه چې دا د بهرنیو هېوادونو څخه د انرژي د وارداتو د  کمښت لپاره کارول کېدای شي او کولای شي د انرژي د کورنیو سرچینو تشول سوکه کړي.   [۴]

لنډه کتنه[سمول]

د انرژي اغېزمنتوب د ودانیو د اقتصاد په برخه کې د انرژي د مصرف له زیاتوالي پرته د لګښت مؤثره ستراتیژي ثابته شوې ده. د بېلګې په توګه: د کالیفورنیا ایالت د ۱۹۷۰ ز کلونو په اوږدو کې د انرژي د اغېزمنتوب ګامونه، لکه د ودانیو قانون او د سخت اغېزمنتوب له شرایطوسره د وسایلو معیارونه په لاره واچول. د کلیفورنیا د انرژۍ مصرف د راتلونکو کلونو په اوږدو کې، د سړي پر سر د لګښت پر بنسټ نږدې افقي پاتې شوی دی، په داسې حال کې چې د متحده ایالاتو ملي مصرف دوه چنده شوی دی. کلیفورنیا د خپلې ستراتیژۍ د یوې برخې په توګه، د انرژۍ د نوو سرچینو لپاره د "لوډ کولو حکم" پلي کړ چې په کې د انرژي اغېزمنتوب لومړی ځای، د تجدید وړ برېښنا غځول دویم ځای او د فوسیلي برېښنا نوې فابریکې وروستی ځای لري. نورو ایالاتونو، لکه کانکټیکټ او نیویارک دولتي ډوله زرغون بانکونه رامنځ ته کړي، ترڅو د هستوګنیزو او سوداګریزو ودانیو مالکینو سره د انرژي د اغېزمنتوب د پراخیتا په تمویل کې مرسته وکړي او د ګازونو خپرښت کم کړي او د مستهلک د انرژي لګښتونه تيټ کړي. [۵][۶][۷]

د لووین راکي ماونټین انسټیټیوټ څرګندوي چې په صنعتي چاپېریال کې د انرژي او لګښت د سپما لپاره "د رڼا، بادپکې او پمپ سیسټمونو په برخه کې له ۷۰٪ څخه تر ۹۰٪ پورې، د برېښنایی موټرو په برخه کې ۵۰٪ ؛ او د تودوخې، ساړه، د دفتر د تجهیزاتو او وسایلو په برخه کې ۶۰٪ " پراخ فرصتونه شته دي.  په ټوله کې، تر ۷۵٪ پورې برېښنا چې اوس په متحده ایالاتو کې کارول کېږي د اغېزمنتوب په ګامونو سپما کېدای شي چې له لګښت یې په خپله له برېښنا څخه لږ دی، همدارنګه دا حالت د کور په برخه کې هم صدق کوي. د متحده ایالاتو د انرژۍ وزارت ویلي چې په کورونو کې د انرژي د اغېزمنتوب په لوړوالي سره د انرژي د سپما شونتیا ۹۰ ملیارده کیلواټه په ساعت کې ده.   [۸]

نورو څېړنو هم په دې ټینګار کړی دی. یو راپور چې د مک کینزی ګلوبل انسټیټیوټ له خوا په ۲۰۰۶ ز کال کې خپور شو، څرګنده کړه چې: "د انرژي د مولدیت د لوړولو لپاره پوره اقتصادي فرصتونه شته چې کولای شي، د نړۍ د انرژۍ د تقاضا وده په کال کې له ۱  سلنې څخه لږ وساتي" – له نیمی لږ ۲.۲ سلنه اوسط وده په ۲۰۲۰ ز کال کې د سوداګرۍ په معموله سناریو کې اټکل شوې ده. د انرژۍ مولدیت چې د انرژۍ په هر کارول شوي واحد کې د توکو او خدماتو حاصل او کیفیت اندازه کوي، کېدای شي، د تولید لپاره د اړتیا وړ انرژي په کمولو، یا د ورته انرژۍ څخه د توکو او خدماتو مقدار یا کیفیت لوړولو څخه لاس ته راشي.  [۹]

د اقلیم د بدلون په اړه د ملګرو ملتونو د کارچوکاټ کنوانسیون تر څارنې لاندې، د ۲۰۰۷ ز کال ویانا د اقلیم د بدلون د خبرو راپور، په روښانه توګه ښیي چې "د انرژۍ اغېزمنتوب کولای شي په ټیټ لګښت کې د ګازونو د خپرېدو حقیقي کمښت را منځ ته کړي." [۱۰]

نړیوال معیارونه آیسو ۱۷۷۴۲ او آیسو ۱۷۷۴۲ د هېوادونو او ښارونو لپاره د انرژۍ د سپما او د انرژۍ اغېزمنتوب په اړه د محاسبې او راپور ورکولو لپاره مستنده تګلاره وړاندې کوي.  [۱۱][۱۲]

د یو هېواد یا سیمې د انرژۍ شدت، په ناخالص کورني تولید یا د اقتصادي محصول ځینې نور اندازه کوونکو کې د انرژۍ د کارونې نسبت"، د انرژۍ د اغېزمنتوب څخه توپیر لري. د انرژۍ شدت د اقلیم، اقتصادي جوړښت (د بېلګې په توګه تولیدي یا خدماتي)، سوداګرۍ او د ودانیو، وسایطو او صنعت د انرژۍ د اغېزمنتوب له خوا اغېزمن کېږي[۱۳]

ګټې[سمول]

د انرژي د مصرف کوونکي له نظره ، د انرژي د اغېزمنتوب بنسټیزه هڅونه په ساده ډول د انرژي د پېرود د لګښت د کمښت پر مټ د پیسو سپما ده. د دې ترڅنګ، د انرژۍ د سیاست له اړخه، د "لومړي سون" په توګه د انرژۍ د اغېزمنتوب په پېژندنه کې اوږده بحثونه شوي دي، دا د هغې وړتیا په معنا ده چې حقیقي سون موادو له مصرف څخه مخینوی وکړي او دهغه لپاره ځایناستی و ټاکي. په حقیقت کې، د انرژۍ نړیوالې ادارې محاسبه کړې چې د ۱۹۷۴ز کال څخه تر ۲۰۱۰ ز کال پورې د انرژۍ د اغېزمنتوب د ګامونو پلي کولو دا بریا را منځ ته کړې ده، په خپلو غړو هېوادونو کې یې د هر ځانګړي سون، لکه د تیلو، ډبرو سکرو او طبیعي ګاز د مصرف په پرتله، د انرژي د ډېر مصرف مخه ونیسي.  [۱۴]

له دې ها خوا، دا د اوږدې مودې راهیسې منل شوې ده چې د انرژي اغېزمنتوب د انرژي د مصرف کمښت سربېره نورې ګټې هم راوړي. د دې نورو ګټو د ارزښت ځینې اټکلونه چې زیاتره د ګڼو ګټو، ګډو ګټو، ضمني ګټو یا غیر انرژی ګټو په نوم یادېږي، د دوی مجموعي ارزښت حتی د انرژۍ د مستقیمو ګټو په پرتله لوړ ګڼل کېږي. د انرژۍ د اغېزمنتوب په دې ګڼو ګټو کې د اقلیم د بدلون د اغېزو کمښت، د هوا د ککړتیا کمښت او د روغتیا غوره والی، د کور دننه د شرایطو غوره والی، د انرژي د خوندیتوب غوره والی او د انرژي د مصرف کوونکو لپاره د نرخ د خطر کمښت ګډون لري. د دې ګڼو ګټو د پولي ارزښت د محاسبه کولو تګلارې رامنځ ته شوې، لکه د غوره والي لپاره د ټاکنې د تجربې تګلاره چې مصنوعي برخې لري (لکه د طبعیت ښکلا یا آرامتیا) او د نرخ خطر کمښت لپاره د تومینین سیپینین مېتود. کله چې د انرژي د اغېزمنتوب د پانګونې اقتصادي ګټې په تحلیل کې شاملې شي، په ساده ډول د سپما شوي انرژي د ارزښت په پرتله د پام وړ لورې ښودلای شي.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹]

سرچينې[سمول]

  1. Diesendorf, Mark (2007). Greenhouse Solutions with Sustainable Energy, UNSW Press, p. 86.
  2. Indra Overland (2010). "Subsidies for Fossil Fuels and Climate Change: A Comparative Perspective". International Journal of Environmental Studies 67: 203–217. https://www.researchgate.net/publication/240515305. Retrieved 2018-05-16. 
  3. Hebden, Sophie (2006-06-22). "Invest in clean technology says IEA report". Scidev.net. مؤرشف من الأصل في ۲۶ سپټمبر ۲۰۰۷. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ جولای ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  4. Prindle, Bill; Eldridge, Maggie; Eckhardt, Mike; Frederick, Alyssa (May 2007). The twin pillars of sustainable energy: synergies between energy efficiency and renewable energy technology and policy. Washington, DC, US: American Council for an Energy-Efficient Economy. CiteSeerX = 10.1.1.545.4606 10.1.1.545.4606. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  5. "Loading Order White Paper" (PDF). مؤرشف (PDF) من الأصل في ۲۸ جنوري ۲۰۱۸. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ جولای ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  6. Zehner, Ozzie (2012). Green Illusions. London: UNP. د کتاب پاڼي 180–181. مؤرشف من الأصل في ۰۴ اپرېل ۲۰۲۰. د لاسرسي‌نېټه ۲۳ نومبر ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. Kennan, Hallie. "Working Paper: State Green Banks for Clean Energy" (PDF). Energyinnovation.org. مؤرشف (PDF) من الأصل في ۲۵ جنوري ۲۰۱۷. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ مارچ ۲۰۱۹. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  8. "Weatherization in Austin, Texas". Green Collar Operations. د اصلي آرشيف څخه پر ۰۳ اگسټ ۲۰۰۹ باندې. د لاسرسي‌نېټه ۱۶ جولای ۲۰۱۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  9. Steve Lohr (په November 29, 2006 باندې). Energy Use Can Be Cut by Efficiency, Survey Says.....
  10. "Press Release: Vienna UN conference shows consensus on key building blocks for effective international response to climate change" (PDF). Unfccc.int. مؤرشف (PDF) من الأصل في ۱۱ جون ۲۰۱۷. د لاسرسي‌نېټه ۲۶ مارچ ۲۰۱۹. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  11. ISO 17743:2016 - Energy savings — Definition of a methodological framework applicable to calculation and reporting on energy savings. International Standards Association (ISO). Geneva, Switzerland. مؤرشف من الأصل في ۱۲ نومبر ۲۰۱۶. د لاسرسي‌نېټه ۱۱ نومبر ۲۰۱۶. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  12. ISO 17742:2015 — Energy efficiency and savings calculation for countries, regions and cities. International Standards Association (ISO). Geneva, Switzerland. مؤرشف من الأصل في ۱۲ نومبر ۲۰۱۶. د لاسرسي‌نېټه ۱۱ نومبر ۲۰۱۶. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  13. "Energy Efficiency Indicators 2020". International Energy Agency. June 2020. مؤرشف من الأصل في September 28, 2020. د لاسرسي‌نېټه September 21, 2020. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  14. International Energy Agency: Report on Multiple Benefits of Energy Efficiency Archived 2021-03-29 at the Wayback Machine.. OECD, Paris, 2014.
  15. International Energy Agency: Report on Multiple Benefits of Energy Efficiency Archived 2021-03-29 at the Wayback Machine.. OECD, Paris, 2014.
  16. B Baatz, J Barrett, B Stickles: Estimating the Value of Energy Efficiency to Reduce Wholesale Energy Price Volatility Archived 2020-03-02 at the Wayback Machine.. ACEEE, Washington D.C., 2018.
  17. Tuominen, P., Seppänen, T. (2017): Estimating the Value of Price Risk Reduction in Energy Efficiency Investments in Buildings Archived 2018-06-03 at the Wayback Machine.. Energies. Vol. 10, p. 1545.
  18. Ürge-Vorsatz, D.; Novikova, A.; Sharmina, M. Counting good: Quantifying the co-benefits of improved efficiency in buildings. In Proceedings of the ECEEE 2009 Summer Study, Stockholm, Sweden, 1–6 June 2009.
  19. Weinsziehr, T.; Skumatz, L. Evidence for Multiple Benefits or NEBs: Review on Progress and Gaps from the IEA Data and Measurement Subcommittee. In Proceedings of the International Energy Policy & Programme Evaluation Conference, Amsterdam, The Netherlands, 7–9 June 2016.