جمال عبدالناصر

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

جمال عبدالناصر (حسین) چي دمصر هیواد دویم جمهور رئیس ګڼل کیږي له ۱۹۵۶ زیږدیز څخه تر۱۹۷۰ کال پوري ددغه هیواد ولسمشر وو .

ناصر په 1952 کې د پاچاهۍ د ړنګولو مشري وکړه او په راتلونکي کال کې یې د ځمکې پراخه اصلاحات مصري ټولني ته وړاندي کړه . نوموړي د اخوان المسلمین د یوه غړي لخوا په 1954 کې دده دترور کولو ترهڅې وروسته، هغه سازمان مات کړ، همدرانګه یې مصري واکمن ولسمشر محمد نجیب پخپل کور کې نظر بند کړ او اجرایوي دفتر یې پخپله غاړه باندي واخیست. جمال عبدالناصر په رسمي توګه د 1956 کال د جون په میاشت کې ولسمشر وټاکل سو .

لومړنی ژوند[سمول]

A boy wearing a jacket, a white shirt with a black tie and a fez on his head
ناصر په ۱۹۳۱ زیږدیزکال کي

جمال عبدالناصر حسین [۱] د ۱۹۱۸ کال د جنورۍ په ۱۵ مه د مصر د اسکندریې په باکوس ښار کې د ۱۹۱۹ کال د مصر د انقلاب له کړکېچنو پیښو یو کال مخکې وزېږېدی . د ناصر پلار د پوستې کارکوونکی و چي د پورتنۍ مصر په بني مور کې زیږیدلی، [۲] [۳] او په اسکندریه کې لوی سوی دی، [۴] او د مور کورنۍ یې د مالوي ، المینیا سیمي څخه راغلې وه. مور او پلار یې په ۱۹۱۷ کې واده وکړ. [۵] ناصر دوه وروڼه عز العرب او اللیثي درلودل. [۴] د ناصر ژوندلیک لیکونکي رابرټ سټیفنز او سید ابوریش لیکي چې د ناصر کورنۍ د "عربو د عظمت" په مفهوم باندې ټینګ باور درلود اوله همدې کبله یې خپل دیوه زوی نوم هم عزالعرب ايښی وو .

د ناصر کورنۍ دنوموړي دپلار ددندي له امله په مکرر ډول تګ راتګ کاوه. په 1921 کې، دوی اسیوت ته لاړل او په 1923 کي، خطاطه ته لاړل، چیرته چي د ناصر پلار د پوسته خانې دفتر چلاوه. ناصر تر ۱۹۲۴ کال پورې د اورګاډي د کارکوونکو د ماشومانو په لومړني ښوونځي کې شامل سو اوداوخت نوموړي له خپل اکا سره په دمصرپه پلازمینه قاهره کي ژوندکاوه .

ناصر په دغه موده کي له خپلې مور سره لیکونه هم تبادله کول او په رخصتیو کې به یې ورسره هروخت لیدنه کوله. په ۱۹۲۶زکال کي دناصر اومور له لوري یوبل ته لیکونه لېږل بندسوه اوترهغه څه عمر وروسته دناصر مورله نړۍ څخه سترګي پټي کړې چي دې چاري ناصر سخت ودرداوه اوترټولو هغه وخت زیات غمجن سوکله چي یې پلار سمدستي دویم واده وکړ .

په 1928 کې، ناصر اسکندریه ښار ته ولاړی ترڅوهلته د خپل نیکه سره ژوند وکړي او د ښار د عطارین په لمړنی ښوونځۍ کي هم برخه واخلي. ناصر په 1929کال کي په هیلوان سیمه کې دشخصي بورډینګ ښوونځي ته لاړ اوترهغه وروسته بیرته اسکندریه ته راستون سو ترڅو د راس التین ثانوي ښوونځي ته داخل او د خپل پلار سره یوځای سي کوم چې د ښار د پوستي خدماتو لپاره یې کار کاوه. [۶] [۷] ناصرپه اسکندریه کي په لمړي ځل سیاسي ژوندته داخل سو [۶] اویوځل یې د منشیا په څلورلاري کي دمظاهره چیانو او پولیسو تر منځ د نښتو له لیدلو وروسته، [۷] پرته له دې چې د دې هدف څخه خبر وي په لاریون کې ګډون وکړ. لاريون چې د مصر د الټرانيشنلستي ځواني ټولنې لخوا تنظيم سوى و، د لومړي وزير اسماعيل صديقي لخوا د 1923 کال د مصر اساسي قانون لغوه کولو وروسته په مصر کې د استعمار د پای ته رسولو غوښتنه کول . [۷] ناصر تردې وروسته په بېلابیلو سیاسي فعالیتونوکي برخه واخیستل اوله نوموړي څخه یوسخت ملتپال عرب جوړسو .

لومړنۍ اغیزې[سمول]

ناصر دخپل ژوند لمړني وختونه ترډېره پوري دمصرپه ملي کتابتون کي تېرول اوپه دې ترځ کي یې دحضرت محمد(ص) دژوند ترڅنګ داصحابو او وروسته دهغه ملتپالو ژوند هم مطالعه کړ چي خپلي اغیزي یې په اسلامي نړۍ کي پري ایښي وې .

ناصر دخپلو مطالعاتوپه پایله کي د مصري ملتپالنې څخه ډیر اغیزمن سوی و اوپه په ځانګړې توګه د مصري لیکوال توفیق الحکیم د ناول روح بیرته راستنیدو څخه زیات اغیزمن وو، په کوم کې چې لیکلي یې وه چې د مصر خلک یوازې یو داسې سړي ته اړتیا لري چې د دوی ټول احساسات او غوښتنې په کې استازیتوب وکړي، او څوک به وي چي ددوی لپاره به د دوی د هدف سمبول وګرځي ." ناصر وروسته دا ناول د کودتا د پیلولو لپاره دخپل الهام په توګه اعتبار کړ کوم چې په 1952 کال کي په مصرکي راپیل سوه .[۸]

پوځي دنده[سمول]

A man wearing a tweed, pinstriped jacket and a tie. His hair is raised and black and he has a thin mustache.
په 1937 کې د حقوقو په ښوونځي کې د ناصر انځور

په ۱۹۳۷ کال کې ناصر د پوځ د افسرانو د روزنې لپاره شاهي پوځي اکاډمۍ ته عریضه وکړه، خو دپولیسو د حکومت ضد اعتراضونو په پیل کې د هغه د ننوتلو مخه ونیوله. اوپه دې سره ناصر مایوسه سو . وروسته نوموړی د پاچا فواد پوهنتون د حقوقو په ښوونځي کې شامل سو، [۹] خو له یو سمستر وروسته یې پوځي اکاډمۍ ته د بیا درخواست کولو لپاره دغه پوهنتون پریښود. ناصر دخپلو لوستلو څخه چې په ځوانۍ کي یې په مکرر ډول د "عزت، وقار او آزادۍ" لپاره کولې، د ملي آزادۍ او اتلو فاتحینو دکیسو سره اشنا سو اوپوځي دنده یې اصلي لومړیتوب وګرځېدی .

په پوځي پوهنتون کي دشاملېدو لپاره ناصر په اخرکي په دې وتوانیدی چې د جګړې د سکرتریت ابراهیم خیري پاشا [۱۰] سره چې د اکاډمۍ د انتخاب د بورډ مسؤول کس وو یوه غونډه جوړه کړه اوله هغه څخه یې دمرستي هيله وکړه . خيري پاشا د ناصر غوښتنه ومنله اوبالاخره نصار په پوځي پوهنتون کي ومنل سو .ناصر له هغه وخت راهیسې خپل نظامي مسلک ته ډېرپام وکړ او له خپلې کورنۍ سره یې بیخي لږ تماس درلود. په اکاډمۍ کې یې له عبدالحکیم عامر او انور سادات سره ولیدل، چې وروسته دواړه د هغه د ولسمشرۍ په دوره کې مهم همکاران سول. د ۱۹۳۸ کال د جولای په میاشت کې له اکاډمۍ څخه ترفراغت وروسته، ناصر په پیاده پوځ کې د دوهم لیفټیننټ په توګه وټاکل سو، او منک آباد سمي ته یې ولېږه . دا هغه ځای و چې ناصر او د هغه نږدې ملګرو، د سادات او عامر په ګډون په لمړي ځل په هیواد کې د پراخ فساد په اړه د خپلي نارضایتۍ او د پاچاهۍ د نسکوریدو په اړه خبرې وکړې. سادات وروسته لیکي چې دناصر د "انرژی، روښانه فکر، او متوازن قضاوت" له امله، نوموړی د ډلې طبیعي مشر په توګه راڅرګند شو.

Two seated men in military uniform and wearing fez hats
ناصر (منځ کې) د احمد مظهر (کیڼ اړخ) سره په اردو کې، 1940

1948 - د عرب - اسراییل جګړه[سمول]

Eight men in dressed in military fatigues standing before an organized assembly of weapons, mostly rifles and mortar. The first man from the left is not wearing a hat, while the remaining seven are wearing hats.
ناصر (لومړی له کیڼ اړخ څخه) د فلوجه په جیب کې د خپل واحد سره، د 1948 کال د جګړې په جریان کې د اسراییلي پوځ څخه نیول شوي وسلې ښیې.

د ناصر دلمړۍ جګړې تجربه په فلسطین کې د ۱۹۴۸ کال د عرب – اسرائیلو د جګړې پر مهال وه . هغه په پیل کې د محمد امین الحسیني په مشرۍ د عرب عالي کمیټې (AHC) سره په خپله خوښه خدمت وکړ. ناصرله الحسیني سره ترلیدو وروسته خپل کارته پوځي کارنامې ته ملاوتړل خودمصر حکومت دنامعلوم دلیل له کبله دعرب عالي کمېتې څخه سمدستي ځان جلاکړ .

د ۱۹۴۸ کال د می په میاشت کې، د برتانیې له وتلو وروسته، پاچا فاروق د مصر پوځ اسراییلو ته ولېږه، [۱۱] چې ناصر یې د شپږمې پیاده کنډک د افسر په توګه دنده ترسره کوله. د جګړې په جریان کې، ناصرد مصري پوځ د نه چمتووالي په اړه لیکلي وه ، چې "زموږ سرتیري دقلعه بندیانو په وړاندې مات سوي دي". [۱۱] ناصر داوخت دمصري ځواکونو مرستیال و چې د فلوجه جیب سیمه یې خوندي کړه و . ناصردجګړې په جریان کي دجولای په 12لږ ټپي شو اوداګست په میاشت کې، دهغه لوا د اسراییلو پوځ لخوا محاصره سوه. ناصرپه دې محاصره کي که څه هم چي دلوا دسپارلو څخه په کله ډډه وکړه خودمصر حکومت له اسراییلو سره په دې اړه پایلي ته ورسېد اوفلوجه سیمه داسراییوپه واک کي راغله .

  1. Gamal Abdel Nasser's Egyptian ID card الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  2. Aburish, 2004, p.12.
  3. Stephens, 1972, p. 22.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱
  5. ۶٫۰ ۶٫۱
  6. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲
  7. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Aburish 2004, pp. 25–26