بالشویک گوند

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

بالشویک (روسی:большевик)، (انگریزی:Bolshevik)، چې مانا یې د “ ډېري یا اکثریت “ د، دا د روس سوشلسټ انقلابي ګوند دی ۔ د ۱۹۱۷ اشتراکي انقلاب هم دې ګوند راوستی، ددې ګوند جوړونکی د شوروي اتحاد بنسټ اېښودونکی ولادیمیر الیچ لینن وو. Bolshevik party flag 1917 د بالشویک ګوند بیرغ ۱۹۱۷

بنسنټ[سمول]

بالشویک/ بالشیویک ګوند د روس د “مارکسـسٹ رشین سوشل ڈیموکریٹ لیبر پارٹی“ برخه وه ۔ په ۱۹۰۳ز کې د دویمې نړیوالې کانګرې پر محال د روس له منشویکیانو سره د اختلاف له کبله د روس دغه کمیونسټي ډلګۍ بېل ګوند حیث غوره کړو چې وروسته بیا د روس د انقلاب استازی ګوند ثابت شو. دې ګوند ته د ښوروي اتحاد کمیونسټ ګوند هم ویل کېږي. د بالشویک ګوند د زور دوره د کال ۱۹۱۷ز له انقلاب وروسته پیل کېږي. دا ګوند د شوروي اتحادیې بنسټ اېښودونکی ګوند دی ځکه په هېواد کې د قدر په سترګه ورته کتل کېده.

سیاسي فعالیت[سمول]

بالشویک ګوند یو منظم او له انقلابي وګړو ډک ګوند وو. د ۱۹۰۵ تر نابریالي شوي انقلاب پورې بالشویک ګوند له انقلابي هلو ځلو سره سره د دنني او د باندني جنجال قرباني وه، پر بیلا بیلو موضوعاتو او نظریاتو د دوی له منشویکانو سره اختلافونه وو . د روسي مارکسیت بنسټ اېښودونکی جیارجی پلیخانوف د لینن ملګری شو خو لیون ٹراٹسکی چې په پیل کې د لینن له ګوتڅنډنکو څخه وو له منشویکانو سره مل شو (وروسته بیا په کال ۱۹۱۷ کې په بالشویک ګوند کې ګډ شو)، اختلافات هغه وخت نور هم زیات شو چې کله لینن په کال ۱۹۰۴ ز کې په لندن کې خالي د بالشویکانو کانګره را وغوښته نو منشویکانو هم خپلع ځانته کانګره را وبلله او دا ډول د روس په دواړو انقلابي ډلو کې ښکاره اختلاف رامنځته شو .

د ۱۹۰۷ز کال د انقلاب له نابریالتوبه او د ټاکنو نوي قانون پلي کیدو وروسته ، د بالشویک ګوند د یو څو نورو توپیرونو پراساس له یوې بلې ناکامۍ سره مخ شو. لکه څنګه چې بالشویکانو بحث وکړ چې ایا نوی پارلمان " دریمې ډوما" بایکاټ وکړي که نه ، ، بولشویکانو د لینین ، لیو کامنیف او ګریګوري زینوفاس سره خواخوږي درلوده ، په داسې حال کې چې د دوی مخالفین الکساندر بوګدانوف ، انتولیلیناچارسکي ، او میخایل پوکرووسکي وو. د دې اختلاف له امله ، بوګدانف او د هغه متحدین د بالشویک ګوند څخه جلا شول. له دې چې بوګدانف یو فیلسوف و ، لینن هم په دې حقیقت اعتراض وکړ چې هغه د فلسفي نظریې قرباني و. په ۱۹۰۹ز کې ، بوګدانوف په پاریس کې د بولشویک ګوند مجلې "پرولتاریه" په مدیریتي بورډ کې په یوه بحث کې ماتې وخوړه او د بالشویک ګوند څخه وشړل شو. په ۱۹۱۰ز کې ، د زار روس تر زیاتیدونکي فشار لاندې ، د بالشویک ګوند یو ځای کولو بله هڅه وشوه. په جنوري ۱۹۱۰ز کې ، لینن ، بوګدانف او ټراټسکي په پاریس کې د روسیې د کمونست ګوند د ټولو ډلو ګډه غونډه راوبلله ترڅو د دوی د اختلافاتو د حل هڅه وکړي. د جوړجاړي وروسته ، کامنیف د بولشویک ګوند لخوا د ټراټسکي د ویانا میشته مجلې پراواډا ایډیټوریل بورډ کې شامل شو. مګر اتحاد ډیر ژر مات شو کله چې کامنیف په همدې کال د پراودا له مدیریتي بورډ څخه استعفا ورکړه.

په کال ۱۹۱۲ز کې ، بولشویکانو یو خالص بالشویک ګوند جوړ کړ ، په ګوند کې دننه ټول اختلافي عناصر یې وشړل او ځان یې د جلا او خپلواک ګوند په توګه اعلان کړ. په روسیه کې د ټولو انقلابي ګوندونو څخه ، په هرصورت ، دا کارګرې طبقې ته نږدې پاتې شوی. په کال ۱۹۱۷ز کې ، د لینین په مشرۍ له روسي کارګرانو سره یوځای ، د نړۍ ترټولو لوی پرولتاری انقلاب په روسیه کې رامینځته شو او د روسیې امپراتوري په شوروي اتحاد بدله شوه. د ۱۹۱۷ز دې انقلاب ته د "بالشویک انقلاب" هم ویل کیږي.

د بالشیویک سیاسي تګلاره[سمول]

بالشویکانو د نورو انقلابي سازمانونو په پرتله زیاته سخته دریځي درلوده. هغوی د پریکړو او واکونو په معاملو کې په دیموکراتیک مرکزیت باور درلود ، کوم چې د ګوند د مرکزي کمیټې پریکړې د نه منلو وړ ګرځولې. که مینشیویکان ګلابي انقلابي و نو بولشویکان سره انقلابي و. دا د دوی سخت دریځه تګلاره وه چې د زارستان روس په څیر لویه امپراتورۍ نسکورول یې شونې کړه په انقلابي فعالیتونو کې ، د دوی میتودونه د استخباراتي ادارو سره خورا ورته وو. د بالشویک لیبرالانو او سوسیال دیموکراتانو سیاست د بورژوا اصطلاح ګڼله او د دې لپاره یې هیڅ نرم ځای نه درلود.

د ګوند نوی نوم[سمول]

په کال ۱۹۵۲ز کې ۱۹ مې کانګرې ته د وینا پر محال ، د روسیې جمهوریت ولسمشر جوزف سټالین اعلان وکړ: "نن ورځ موږ مینشویکان نه لرو ، نو ولې موږ ځانونه بالشویکان بولو؟ نن موږ ډېری (اکثریت) نه یو ، بلکې ټول ګوند یو." د هغه د اعلان وروسته ، د یاد ګوند نوم د "شوروي اتحاد کمونست ګوند" په نوم بدل شو. خو د انقلاب دمخه ورځو کې او د روسیې کورنۍ جګړې پرمهال ، دې ته د بالشویک ګوند ویل کیده.

سرچینې[سمول]

  1. https://www.britannica.com/topic/Bolshevik