اپل شرکت

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی

اپل یو امریکایي څو ملیتي ټکنالوژيکي شرکت دی، چې په مصرفي الکټرونیکي وسایلو، سافټ ویر او انلاین خدماتو کې تخصص لري او مرکز یې د متحده ایالاتو د کالیفورنیا په کیپرټینو کې دی. اپل د عاید له پلوه د معلوماتي ټکنالوژۍ تر ټولو لوی شرکت دی (په 2021ز کال کې ټولټال 365.8 میلیارد ډالر) او د 2021ز کال د جنوري تر میاشتې پورې د نړۍ ترټولو قیمتي شرکت دی، د واحد پلور له مخې څلورم لوی شخصي کمپیوټر پلورونکی او دویم لوی ګرځنده ټیلیفون جوړونکی شرکت دی. دا د الفابیټ، امازون، میټا او مایکروسافټ تر څنګ یو له پنځو لویو امریکایي معلوماتي ټکنالوژيکي شرکتونو نه دی.[۱]

اپل د اپل کمپیوټر شرکت په توګه په 1976ز کال کې د اپریل په 1 تاسیس شو؛ د سټیو جابز، سټیو ووزنیاک او رونالډ وین له خوا د Wozniak Apple I شخصي کمپیوټر جوړولو او پلورلو لپاره جوړ شو. دا په 1977ز کال کې د Apple Computer Inc په توګه د جابز او وزنیاک له خوا شامل شو او د شرکت د راتلونکي کمپیوټر، یعنې د Apple II غوره پلورونکی شو. اپل په 1980ز کال کې د فوري مالي بریالیتوب له امله مشهور شو. شرکت داسې کمپیوټرونه جوړ کړل چې نوښتګر ګرافیکي کاروونکي انټرفیسونه په کې شامل دي، د اصلي مکینتاش په  ګډون، چې په ۱۹۸۴ز کال کې له تحسین شوو تبلیغاتو سره د ریډلي سکاټ له خوا رامنځته شوی، اعلان شو. په 1985ز کال کې یې د محصولاتو لوړ لګښت او د اجرایوي رییسانو تر منځ د قدرت مبارزې ستونزې رامنځته کړې. ووزنیاک په دوستانه توګه له اپل نه شاته شو، په داسې حال کې چې جابز د NeXT موندلو لپاره استعفا ورکړه او د اپل ځینې کارمندان یې له ځانه سره یوړل.

لکه څنګه چې د شخصي کمپیوټرونو بازار د 1990 لسیزې په اوږدو کې پراخ شوی او وده یې کړې، اپل په انټیل ځواک لرونکي کمپیوټر کلونونو (د وینټل په نوم هم پېژندل کېږي) کې د مایکروسافټ وینډوز عملیاتي سیسټم ټیټ قیمت لرونکي دوه ګوني بازار کې د پام وړ برخه له لاسه ورکړه. په 1997ز کال کې له افلاس نه څو اونۍ مخکې دغه شرکت د اپل ناکام عملیاتي سیسټم د ستراتېژۍ د حل کولو لپاره NeXT وپېره او دندې یې بېرته شرکت ته راجع کړې. په راتلونکې لسیزه کې، جابز اپل ته د ځینو تاکتیکونو له لارې بېرته ګټې ته لارښوونه وکړه، لکه د iMac، iPod، iPhone او iPad معرفي کول، د اعلاناتي کمپاینونو پیل کول، د Apple Store پرچون سلسله پرانیستل او د شرکت پراخولو لپاره د ډېری شرکتونو ترلاسه کول. جابز په 2011ز کال کې د روغتیایي دلایلو له امله استعفا ورکړه او دوه میاشتې وروسته مړ شو. د هغه پر ځای ټیم کوک د اپل د اجراییوي رییس په توګه وټاکل شو.

اپل د متحده ایالاتو لومړنی عامه سهامي شرکت شو، چې ارزښت یې د 2018ز کال په اګست کې له 1 ټریلیون ډالرو نه ډېر و، بیا د 2020ز مال په اګست کې 2 ټریلیون ډالرو او په دې وروستیو کې د 2022ز کال په جنوري کې 3 ټریلیون ډالرو ته ورسېد. شرکت کله ناکله د خپلو قراردادیانو د کار کړنو په اړه انتقادونه مومي؛ لکه  د چاپېریال کړنې او سوداګریز اخلاق یې همدارنګه د رقابتي ضد کړنو او د موادو د سرچینو په اړه. سره له دې، دغه شرکت د لوړې کچې برنډ ته وفادار دی او د نړۍ یو له خورا ارزښتناکو برنډونو نه شمېرل کېږي.

تاسیس او الحاق:1976–1980[سمول]

د اپل کمپیوټر شرکت د 1976ز کال د اپرېل په 1 د سټیو جابز، سټیو ووزنیاک او رونالډ وین له خوا د سوداګریزې ملګرتیا په توګه تاسیس شو. د شرکت لومړی محصول لومړی اپل و، یو کمپیوټر چې په بشپړ ډول د ووزنیاک له خوا طراحي شوی او جوړ شوی و. د جوړولو د تمویل لپاره، جابز خپله یوازینۍ د ټرانسپورټ وسیله، چې یو VW بس و، په څو سوو ډالرو وپلوره او ووزنیاک خپل HP-65 د حساب ماشین په 500 امریکایي ډالرو وپلوره (په 2021ز کال کې د 2,381 ډالرو معادل). وزنیاک لومړی پروټوټایپ Apple I په هومبریو کمپیوټر کلبین کې 1976ز کال په جولای کې پیل کړ. اپل I د CPU، RAM، او اساسي متن-ویډیو چېپ سره د مادربورډ په توګه وپلورل شو دا د بیس کټ له مفهوم سره، چې لا به د بشپړ شخصي کمپیوټر په توګه بازار ته نه وي عرضه شوی، یوځای و او  د 666.66 امریکایي ډالرو (په 2021ز کال کې د 3,175 ډالرو سره معادل) سره د لومړي ځل لپاره وپلورل شو. 666 شمېره یې، چې د ارقامو تکرار یې خوښاوه؛ نو دغه قیمت یې ترلاسه کړ.[۲][۳][۲][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

مکینتاش[سمول]

مکینتاش، چې عموما د مک په نوم پېژندل کېږي د اپل د شخصي کمپیوټرونو کرښه ده، چې د شرکت ملکیت macOS عملیاتي سیسټم کاروي. شخصي کمپیوټرونه د اپل اصلي سوداګریزه کرښه وه، خو د 2021ز کال تر پایه پورې دوی د شرکت عاید یوازې 10 سلنه جوړوي.

دغه شرکت له انټیل پروسیسرونو نه د ایپل سیلیکون ته د مک کمپیوټرونو بدلولو په بهیر کې دی او د چېپ پر پلیټ فارم یو طراحي شوی سیسټم دی.

د 2022ز کال تر مارچ پورې د مکینتاش کمپیوټر شپږ کورنۍ د تولید په حال کې وې:

  • iMac: په 1998ز کال کې ټول په یو ډیسکټاپ کمپیوټر کې معرفي شوي.
  • مک میني: مصرف کونکی فرعي ډیسکټاپ کمپیوټر، چې په 2005ز کال کې معرفي شو.
  • MacBook Pro: حرفه یي نوټ بوک، چې په 2006ز کال کې معرفي شو.
  • مک پرو: حرفه یي کاري سټیشن، چې په 2006ز کال کې معرفي شو.
  • مک بوک ایر: د مصرف کونکي خورا نازک نوټ بوک، چې په 2008 کې معرفي شو.
  • مک سټوډیو: حرفه یي کوچني کاري فارم فاکتور سټیشن، چې په 2022ز کال کې معرفي شو.

اپل د مک لپاره بېلابېل لوازم هم پلوري، لکه د پرو ډیسپلې XDR، اپل سټوډیو ډیسپلې، جادویي ماووس، میجیک ټریک پیډ او جادویي کېبورډ.

دغه شرکت د سافټ ویر څو نمونو ته پراختیا ورکړه، چې د مک په پېرود کې رانغاړل کېږي، لکه د سفاري ویب براوزر، د iMovie ویډیو ایډیټر، د ګیرج بانډ اډیو ایډیټر او د iWork تولید سویټ.

لوګو [سمول]

د سټیو جابز په وینا، د شرکت نوم یې د دې لپاره خوښ شوی و، چې د مڼو له کښتځای یې الهام اخیستی و. جابز فکر کاوه، چې د اپل نوم په زړه پوری، په روحيې سمبال او نه ډارېدونکی دی.

د اپل لومړۍ لوګو، د رون وین له خوا طرحه شوې، چې ایساک نیوټن یې د مڼو تر ونې لاندې د ناستي په حالت کې انځور کړی دی. دا  وروسته د راب جانوف «رینبو اپل» له خوا بدله شوه. جانوف جابز ته د ټاکل شوې لوګو لپاره د څو بېلابېلو رنګونه وړاندیز وکړل او جابز سمدلاسه دا خوښ کړل. په هرصورت، جابز ټینګار وکړ چې لوګو دې د شرکت د انسان کولو لپاره رنګینه شي.[۱۵]

سرچينې[سمول]

  1. Business, Michelle Toh, CNN. "Saudi Aramco eclipses Apple to once again become the world's most valuable company". CNN. د لاسرسي‌نېټه ۱۳ مې ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Linzmayer 2004، صص. 6–8.
  3. (په April 1, 2015 باندې). Apple celebrates 39th year on April 1.کينډۍ:Cbignore
  4. (په September 29, 2006 باندې). A Chat with Computing Pioneer Steve Wozniak.
  5. "Apple co-founder tells his side of the story". The Sydney Morning Herald. September 28, 2006. د لاسرسي‌نېټه July 9, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  6. "Steve Jobs: Steve Wozniak Remembers". www.groovypost.com. October 6, 2011. د لاسرسي‌نېټه July 16, 2020. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. "The Homebrew Computer Club". Computer History Museum. د لاسرسي‌نېټه July 9, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  8. (په November 15, 2007 باندې). Building the digital age. BBC News.
  9. "Apple I". Computer History Museum. د اصلي آرشيف څخه پر March 26, 2007 باندې. د لاسرسي‌نېټه January 19, 2008. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  10. Game Makers (TV Show): Apple II. Originally aired January 6, 2005.
  11. "Picture of original ad featuring US666.66 price". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  12. Wozniak, Steve; Smith, Gina (2006). iWoz: Computer Geek to Cult Icon: How I Invented the Personal Computer, Co-Founded Apple, and Had Fun Doing It. W. W. Norton & Company. OCLC 502898652. د کتاب نړيواله کره شمېره 978-0-393-06143-7. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  13. Kahney, Leander. Rebuilding an Apple From the Past, Wired, November 19, 2002. Archived March 18, 2014, at the Wayback Machine.
  14. O'Grady 2009، صص. 2–3.
  15. (په October 20, 2011 باندې). Steve Jobs bio says Apple CEO abhorred 'corrupt' execs. CBC News