انډرايد (د عامل سيستم)

د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا
و اصلی برخی ته ورشی د پلټنې ځای ته ورټوپ کړی


انډرايد د موبايل يو عامل سیسټم دی چې د لینکس کرنل او بلې خلاصې سرچینې سافټویر د مشخصې نمونې پورې تړلې دی، چې په عمده ډول د ټچ سکرین موبايل وسیلو، لکه: هوشنمد موبايلونه او ټابلیټونو لپاره ډیزاین شوی دی. انډرايد د پرمختګ کوونکو د کنسورشیم له خوا رامنځ ته شوی، چې د خلاص لاسي دستګاه اتحاد په نوم پيژندل کيږي او په سوداګریز ډول د ګوګل له خوا ضمانت شوی دیری چې د ۲۰۰۷ ز کال په نومبر کې پرانستل شو، د لومړي سوداګریز انډرايد وسیله، د ايچ ټي ايس ډريم سره، د سپتمبر په ۲۰۰۸ ز کال کې پیل شوه.

د عامل سيستم ډېری نمونې خصوصي دي، چې اصلي برخې يې د انډراد له خلاصې سرچینې پروژې څخه اخیستل شوي دي، چې د وړیا او د خلاصې سرچینې سافټویر دی. په ابتدايي توګه د اپاچي جواز په اساس جواز لري. کله چې انډرايد په وسیلو کې نصب شوی وي، د بل ډول وړیا خلاصې سرچینې سافټویر بدلولو وړتیا معمولا محدوده وي، یا د اړونده سرچینې کوډ چمتو کولو یا د تخنیکي اقداماتو له لارې د بیا نصبولو مخې نیولو سره، د نصب شوي اختصاصي نمونې وړاندې کول دي. د عامل سيستم ډیری وسیلې له مخکې نصب شوي اضافي اختصاصي سافټویر سره لیږدول کیږي ، په ځانګړې توګه د ګوګل موبايل خدمتونه چې پکې اصلي اپليکشنونه، لکه: ګوګل کروم ، د ډیجیټل توزیع برنامه ګوګل پلی او اړوند د ګوګل پلی خدماتو پراختیا برنامه شامل دي.[۱][۲]

د ۷۰ سلنې څخه ډېر انډرايد هوشمند موبايلونه د ګوګل اکوسیستم پرمخ وړي؛ چې ځینې ​​​​یې د پلورونکي له خوا دودیز شوي کارونکي اتصال او سافټویر سلسلې سره لکه ټچ ویز او وروسته د سامسنګ لخوا یو د کارونکي اتصال، او د ايچ تي سي مفهوم سره یې پر مخ وړل کېږي. د انډرایډ اکوسیستمونو او شاخې سیالي کې د فایر عامل سیسټم (چې د امازون لخوا رامنځ ته شوی دی)، د هووای يا دوديزه روم لخوا هارموني د عامل سيستم یا  لینج د عامل سيستم شامل دي. په داسې حال کې چې، د "انډرايد" نوم او لوګو د ګوګل سوداګریزې نښې دي چې د دوی د اکوسیستم څخه بهر د "غیر تصدیق شوي" وسیلو له لوري د انډرايد نښې کارولو محدودولو لپاره معیارونه وضع کوي.[۳][۴][۵]

په یو شمیر نورو بریښنایی توکو کې د سرچينې کوډ چې هر یو يې د ځانګړي کاروونکي اتصال سره د انډرايد د ډولونو رامنځ ته کولو لپاره کارول شوی دی، لکه: د لوبې کنسولونه ، ډیجیټل کیمرې ، د موبايل میډیا دستګاه ګانې، شخصي کاپيټرونه. چې ځینې ​​مشهور مشتقات يی د تلویزونونو لپاره د انډرايد تلویزیون او وير د عامل سيستم د اغوستلو توکو لپار پکې شامل دي، چې دواړه د ګوګل لخوا رامنځ ته شوي دي. په انډرايد کې د سافټویر کڅوړې چې د (پي اي کي) بڼه کاروي، عموما د خصوصي اپلیکیشن پلورنځیو لکه د ګوګل پلی سټور، امازون اپسټور (په شمول د ۱۱ وینډوز لپاره)، سمسنگ ګلیګسي پلورنځي، هووای اپ ګالري، کیف بازار، او ګیټ جار، یا د خلاصې سرچینې برنامې لکه اپټايد او ايفډروايد  له لارې ويشل کېږي.

انډرايد له ۲۰۱۱ ز کال راهیسې په هوشمند موبايلونو کې او له ۲۰۱۳ ز کال راهیسې په ټابلیټونو کې په نړۍ کې ترټولو غوره پلورل شوی عامل سیسټم دی. د می ۲۰۲۱ ز کال پورې، دا له درې ميلیارد څخه ډیر میاشتني فعال کارونکي لري چې د هر عامل سیسټم ترټولو لویه نصب شوی پايګاه ده او د جنوري تر میاشتې پورې په ۲۰۲۱ ز کال کې، د ګوګل پلی پلورنځي له ۳ ميلیونه څخه ډیر اپليکشنونه وړاندې کوي. د ۱۲ انډرايد، د ۲۰۲۱ ز کال د اکتوبر په ۴ نيټه کې خپره شوی وروستی نمونه ده.[۶][۷][۸]

هارډوير[سمول]

د انډرايد لپاره اصلي هارډویر برنامه يي ار ام دی (داي ار ام ۷ او اي ار ام۸-اي جوړښتونه) ، د اکس۸۶ او د  ۸۶اکس-۶۴ جوړښتونه سره هم د انډرايد په وروستیو نمونو کې په رسمي ډول ملاتړ کیږي. د ۲۰۱۲ ز کال راهيسې د انډرايد وسيلې د انتل له پروسيسرونو سره د موبايلونو او ټابليتونو په شمول څرګنديدل پيل کړل. پداسې حال کې چې د ۶۴-بايت نمونو ملاتړ تر څنګ انډرايد لومړی ۶۴بايت ۶۸اکس او وروسته د ۶۴اي ار ام د مخ ته وړلو لپاره جوړ شوی و. د تلیفون ۵.۰ "لالیپپ" راهیسې، د ټولو نمونو د ۶۴-بايت ډولونو د ۳۲-بايت ډولونو سربيره ملاتړ کېږي. ريسک-وي جوړښت ته د عامل سیسټم غیر رسمي تجربوي لاره په ۲۰۲۱ ز کال کې خپره شوه.[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

د رم (تصادفي لاسرسي حافظه) د مقدار اړتياوي لږ تر لږه دهغو وسيلو لپاره چې ۷.۱ انډرايد مخ ته وړي، په عمل کې ۲ جي بي د غوره هارډوير لپاره او ۱ جي بي د  عام سکرين لپاره دي. انډرايد د خلاص جي ال اي ايس او والکان (او هغه ۱.۱ نمونه چې د بعضو وسايلو لپاره د لاسرسې وړ ده) نمونو ملاتړ کوي.[۱۶]

د انډرايد وسیلو کې ډیری خصوصي هارډویر برخې شاملې دي ، لکه د سټیل یا ویډیو کیمرې ، د نړیوال موقعیت سیسټم ، اورینټیشن سینسرونه ، وقف شوي لوبې کنټرولونه ، سرعت کوونکي ، ګیروسکوپونه ، بارومیټرونه ، میګنټومیټرونه ، د نږدې سینسرونه ، فشار سینسرونه ، ترمامیترونه او ټچ سکرینونه دي. د هارډویر ځینې برخې اړینې نه دي، خو د وسایلو په ځینو ډولونو کې معیاري شوي دي، لکه هوشمند موبايلونه او اضافي اړتیاوې پلي کیږي، خو که چيرې شتون ولري. ځینې ​​​​نور هارډویر په پیل کې اړین و، مګر دا اړتیاوې کمې شوې یا په بشپړ ډول له منځه وړل شوې دي. د مثال په توګه: لکه څنګه چې انډرايد په پیل کې د موبايل د عامل سیسټم په توګه رامینځته شوی و، هارډویر لکه مایکروفون ته اړتیا درلوده، په داسې حال کې چې د وخت په تیریدو سره د تلیفون فعالیت اختیاري شو. انډرايد د آټوفوکس کیمرې ته اړتیا درلوده، کوم چې د فکس فوکس کیمرې ته ضعيف شوی و، که چیرې شتون يې درلودی، کمره په بشپړ ډول د اړتیا په توګه غورځول شوې وه، کله چې تلیفون په سیټ ټاپ بکسونو کې کارول پیل کړل.[۱۷]

په هوشمندو موبايلونو او ټابلیټونو کې په مخ ته وړلو سربیره، ډیری پلورونکي د کیبورډ او ماوس سره په منظم ډول شخصي کمپیوټر هارډویر کې انډرايد مخ ته وړي. په سوداګریز ډول موجود هارډویر کې د دوی په شتون سربیره، د انډرايد ورته شخصي کمپیوټر هارډویر-دوستانه نمونه د انډرايد-اکس ۸۶ پروژې د ۴.۴ دودیز انډرايد په شمول په وړیا توګه شتون لري. د انډرايد ایمولیټر په کارولو سره چې د انډرايد سافټویر پرمختیا کټ برخه ده ، یا د دریمې ډلې ایمولیټرونه ، انډرايد هم په غیر اصلي ۸۶اکس جوړښتونو کې مخ ته وړلې شي. چینایي شرکتونه د انډرايد پر بنسټ شخصي کمپیوټر او د موبايل عامل سیسټم جوړوي، ترڅو "د مایکروسافټ وینډوز او ګوګل انډرايد سره په  مستقیم ډول سیالي وکړي". د چین د انجینرۍ اکاډمۍ یادونه وکړه چې: "له یو درجن څخه ډیر" شرکتونه د چین له خوا په دولتي شخصي کمپیوټرونو کې د وینډوز ۸ کارولو بندیز وروسته انډرايد تنظيموي. [۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸]

ماسکوت[سمول]

د انډرايد ماسکوټ شین رنګه انډرايد روبات دی، لکه څنګه چې د سافټویر نوم پورې تړاو لري. که څه هم دا رسمي نوم نه لري، په ګوګل کې د انډرايد ډلې د راپور له مخې: د "بوګډرايد" په نوم ياديږي.[۲۹]

کله چې انډرايد اعلان شو، دا د هغه وخت د ګوګل ګرافیک ډیزاینر ایرینا بلاک له خوا د ۲۰۰۷ ز کال د نومبر په ۵ نيټه کې ډیزاین شوی و. له راپورونو سره سم هغې ته د یوې پروژې سره دنده سپارل شوې وه چې تصوير رامنځ ته کړي، ميرمن بلاک په یوه مرکه کې تایید کړه چې: روبات په خپلواکه توګه پرمختګ کړې دی او خلاصه سرچینه یې جوړه کړې ده. د روبات ډیزاین په پیل کې ګوګل ته نه و وړاندې شوی، مګر دا په چټکۍ سره د انډرايد پراختیایی ډلې کې عام شو، د دې مختلفو توپیرونو سره د پرمختګ کوونکو له خوا رامنځ ته شوی چې دا شکل یې خوښوي، ځکه چې دا د خلاقو عوامو جواز لاندې وړیا و. کله چې دا په ۲۰۰۸ ز کال کې پيرودونکو ته پيل شو، نو پراختیایی ډلې په منځ کې د دې شهرت په پای کې د دې لامل شو چې ګوګل دا د انډرايد لوګو برخې په توګه د رسمي عکس په توګه غوره کړي.[۳۰][۳۱][۳۲]

سرچينې[سمول]

  1. "Is Android Really Open Source? And Does It Even Matter?". MakeUseOf. March 28, 2016. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  2. "Android – Google Mobile Services". Android. د لاسرسي‌نېټه October 21, 2018. While the Android Open Source Project (AOSP) provides common, device-level functionalities such as email and calling, GMS is not part of AOSP. GMS is only available through a license with Google [..] We ask GMS partners to pass a simple compatibility test and adhere to our compatibility requirements for their Android devices. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  3. Hughes, Terry (2014-07-28). "Google and Android Are Not the Same... and That's a Good Thing". App Developer Magazine. د لاسرسي‌نېټه ۲۹ جولای ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  4. "Frequently Asked Questions". Android Open Source Project. د لاسرسي‌نېټه January 4, 2021. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  5. Simon, Michael (December 26, 2016). "With Cyanogen dead, Google's control over Android is tighter than ever". www.greenbot.com. د لاسرسي‌نېټه January 4, 2021. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  6. Cranz, Alex (2021-05-18). "There are over 3 billion active Android devices". The Verge (په انګلیسي ژبه کي). د لاسرسي‌نېټه ۲۴ مارچ ۲۰۲۲. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. "Number of Android applications on the Google Play store". AppBrain. د لاسرسي‌نېټه ۱۲ اگسټ ۲۰۲۰. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  8. "Android 12 has been released to the Android Open Source Project". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  9. "Android Lollipop". Android Developers. مؤرشف من الأصل في January 30, 2017. د لاسرسي‌نېټه March 11, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  10. "Support for 64-bit x86". Android Developers. مؤرشف من الأصل في March 6, 2017. د لاسرسي‌نېټه March 11, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  11. "NDK Revision History". Android Developers. د لاسرسي‌نېټه July 17, 2018. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  12. Shah, Agam (December 1, 2011). "Google's Android 4.0 ported to x86 processors". Computerworld. International Data Group. مؤرشف من الأصل في January 24, 2012. د لاسرسي‌نېټه March 11, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  13. "Android on Intel Architecture". 01.org. July 11, 2013. مؤرشف من الأصل في February 9, 2014. د لاسرسي‌نېټه February 9, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  14. Warman, Matt (June 7, 2012). "Orange San Diego Intel Android mobile phone review". The Daily Telegraph. مؤرشف من الأصل في January 10, 2022. د لاسرسي‌نېټه June 19, 2013. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)کينډۍ:Cbignore
  15. "Android has been ported to a RISC-V board". xda-developers. 21 January 2021. د لاسرسي‌نېټه ۲۵ جنوري ۲۰۲۱. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  16. (په February 10, 2016 باندې). Vulkan on Android. NVIDIA Developer.
  17. "Android Compatibility". Android Developers. مؤرشف من الأصل في اکتوبر 17, 2013. د لاسرسي‌نېټه نومبر 16, 2013. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  18. "Lenovo N308 Desktop specs". PCWorld. May 8, 2014. مؤرشف من الأصل في October 28, 2014. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  19. "Remix OS for PC". د اصلي آرشيف څخه پر September 27, 2017 باندې. د لاسرسي‌نېټه September 22, 2017. Now powered by Android Marshmallow. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  20. Michael Brown (May 8, 2014). "Three Android all-in-one PCs reviewed". PCWorld. مؤرشف من الأصل في October 28, 2014. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  21. Shawn Knight. "Acer TA272 HUL Android All-in-One Review". TechSpot. مؤرشف من الأصل في October 28, 2014. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  22. "ReleaseNote 4.4-r1 – Android-x86 – Porting Android to x86". مؤرشف من الأصل في October 28, 2014. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  23. "4 Ways to Run Android on Your PC and Make Your Own "Dual OS" System". Howtogeek.com. January 13, 2014. مؤرشف من الأصل في April 7, 2014. د لاسرسي‌نېټه April 7, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  24. Brad Chacos (September 6, 2013). "Hybrid hijinks: How to install Android on your PC". PCWorld. مؤرشف من الأصل في April 7, 2014. د لاسرسي‌نېټه April 7, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  25. Jose Pagliery (August 25, 2014). "China ditching Windows and Android for its own operating system". CNNMoney. مؤرشف من الأصل في October 28, 2014. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  26. (په August 25, 2014 باندې). BBC News – China plans new PC operating system in October. BBC News.
  27. Paul Mozur (March 5, 2013). "China Criticizes Android's Dominance". WSJ. د لاسرسي‌نېټه November 1, 2014. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  28. (په August 24, 2014 باندې). China targets own operating system to take on likes of Microsoft, Google. Reuters.
  29. "8 Famous Mascots Whose Names You Didn't Know". مؤرشف من الأصل في January 1, 2018. د لاسرسي‌نېټه December 31, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  30. "The real story behind Android's little green robot mascot". مؤرشف من الأصل في January 1, 2018. د لاسرسي‌نېټه December 31, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  31. Brand Guidelines. "Android Open Source Project". Android Open Source Project. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  32. Kennedy, Pagan (October 11, 2013). "Who Made That Android Logo?". The New York Times. مؤرشف من الأصل في March 14, 2017. د لاسرسي‌نېټه March 13, 2017. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)